III SA/Kr 474/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Wojewody z dnia 11 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną nie uwidoczniła osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując swoje dochody wskazała, na kwotę 700 zł z prac dorywczych. Uzasadniając swoje starania odniosła się sprawy. Zaakcentowała, że w lokalu z którego wymeldowano ją pozostał jej cały dorobek, dokumenty i rzeczy osobiste. Stąd nie środków na skorzystanie z płatnej pomocy prawnej a samodzielnie nie jest w stanie bronić swych spraw. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Zacząć wypada od tego, że przed złożeniem obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżąca już wcześniej domagała się była przyznania tego prawa w takim zakresie. Poprzednie jej starania nie odniosły jednak zamierzonego skutku. W swym obecnym wniosku skarżąca co prawda nie wyartykułowała wprost by w jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach od chwili orzeczonej odmowy przyznania prawa pomocy nastąpiła zmiana istotnych okoliczności nie można jednak tracić z pola widzenia dwóch kwestii. Po pierwsze ze względu na fakt wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku oddalającego jej skargę zmianie uległy okoliczności sprawy. Po wtóre art. 175 ppsa przewiduje obligatoryjne sporządzenie skargi kasacyjnej przez kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie zaś ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt wystąpienia przymusu działania przez takiego pełnomocnika jest zmianą okoliczności sprawy, niezależną od ewentualnych zmian w sytuacji materialnej skarżącego (por. postanowienie z dnia 12 sierpnia 2005 r. sygn. II FZ 492/05). Nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż sąd nie za bardzo może odmówić przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (por. postan. NSA z 20 października 2005 r. sygn. II FZ 651/05). W konsekwencji należy przyjąć, że jeśli przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy a jednocześnie obecny wniosek strony motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie którym oddalono jej skargę zachodzą podstawy by złożony przez skarżącą wniosek rozpatrzyć. Wobec tego iż siłą faktu okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że adres, który skarżąca uwidacznia jako swój to mieszkanie koleżanki u której grzecznościowo zamieszkuje (vide: oświadczenie E. H. k. 24) natomiast treść pisma zalegającego na karcie 21 uprawdopodabnia opisaną przez skarżącą sytuację majątkową jej obecne oświadczenia należy uznać za wystarczające, zwłaszcza gdy równocześnie ta porzuciła też swoją dotychczasową praktykę bazująca na bezkrytycznym lansowaniu tez, które pozostają w sprzeczności z najbardziej oczywistymi zasadami doświadczenia życiowego i zdecydowała się wreszcie na ujawnienie źródła oraz wysokości swych dochodów. Skarżącej można udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciała lecz w zakresie częściowym poprzez ustanowienie - zgodnie z jej życzeniem - pełnomocnika z urzędu rzeczą którego będzie bądź to sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od kontestowanego przez skarżącą wyroku bądź też sporządzenie dla niej opinii o braku podstaw do wniesienia takiej skargi kasacyjnej. Podjęte rozstrzygnięcie zabezpiecza więc realnie gwarantowane skarżącej konstytucją prawo do sądu. Jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed ewentualnym, zbędnym pieniactwem strony, która w ten sposób choć w minimalnym stopniu przyjmuje na siebie odpowiedzialność za podejmowane akcje procesowe. Nie można też tracić z pola widzenia, że konieczność poniesienia przez skarżącą wydatku rzędu 100 zł tytułem wpisu od skargi nie przekraczała jak dotąd jej możliwości płatniczych. Te bowiem zapłaciła bez jakiegokolwiek sprzeciwu (dowód: pokwitowanie wpłaty k. 41) nawet przy deklarowanym poprzednio braku jakichkolwiek dochodów. Tym bardziej więc gdy obecnie strona ujawnia, że dochody jednak ma, szacując równocześnie ich wysokość na około 700 zł logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że skarżącą będzie w stanie ponieść jednostkowe koszty na takim poziomie czy to tytułem wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej (patrz. §3 rozp. RM z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 03/221/2193) czy też opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (k. 52) z uzasadnieniem (k. 60-62) doręczony na skutek wniosku skarżącej o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia (k. 54), zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia tego orzeczenia (k. 51) (patrz §2 rozp. RM z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych Dz.U. 03/221/2192). W konsekwencji wszystkiego co powiedziano orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165 i art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).