III SA/Kr 474/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że brak jest osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazała, że nie ma dochodu. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie poprowadzić swojej sprawy, bo nie ma wiedzy prawniczej. Wyjaśniła, że jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wezwana o złożenie wyjaśnień, oświadczyła że nie korzystała na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy ze wsparcia finansowego ośrodków pomocy społecznej. Z kolei z przedłożonego oświadczenia koleżanki skarżącej wynika, że skarżąca zamieszkuje u niej nie ponosząc z tego tytułu żadnych opłat, gdyż w zamian za mieszkanie sprawuje od czasu do czasu opiekę nad małoletnimi dziećmi owej koleżanki. Skarżąca zignorowała wezwanie z zakresie jakim zobowiązano ją do przedstawienia kopii wyroku SR z [...] którym rozstrzygnięto o zgłoszonym przez nią żądaniu (k. 108 akt admin.) względnie pisemnego wyjaśnienia co na mocy tego orzeczenia uzyskała. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 § 1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z którymkolwiek z kwalifikowanych pełnomocników (art. 246 § 3 ppsa) a także jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów takiego pełnomocnika. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy wypada podnieść, że choć skarżąca formalnie złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa, udzielając na wezwanie dodatkowych wyjaśnień (art. 255 ppsa) to jednak nie przedstawiła w sposób przekonywujący swojej rzeczywistej sytuacji. Wiarygodność skarżącej podważa nie dające się racjonalnie wytłumaczyć zatajanie informacji co uzyskała (lub czego nie uzyskała) na mocy wyroku SR z dnia [...] którym prawomocnie rozstrzygnięto o zgłoszonych przezeń żądaniach zapłaty lub wydania. Twierdzeniom skarżącej sprzeciwiają się też zasady doświadczenia życiowego. Trudno jest bowiem wyobrazić sobie, by skarżąca mogła w normalnie funkcjonować bez dochodów gdy jak podaje nie korzysta nawet z pomocy społecznej a okolicznościami znanymi z urzędu równocześnie pozostaje, że ze swoją rodziną nie utrzymuje kontaktu i nadto boryka się z problemami natury osobistej. (dowód: zeznania k. 10; 11, 12, 20; 25). Takiego stanu rzeczy nie tłumaczy też w sposób przekonywujący oświadczenie koleżanki. Wynika z niego bowiem tylko to, że skarżąca zamieszkuje u niej nie ponosząc z tego tytułu żadnych opłat gdyż w zamian za mieszkanie sprawuje od czasu do czasu opiekę nad małoletnimi dziećmi owej koleżanki. Zakładając dużą przychylność owej znajomej trudno jednak oczekiwać by brała sobie na utrzymanie skarżącą, zwłaszcza gdy pod jej opieką pozostaje dwoje małoletnich dzieci. Przy tym świadczenie owej opieki przez skarżącą jest więcej niż dyskusyjne biorąc pod uwagę charakter problemów osobistych skarżącej na który zwracali uwagę jej najbliżsi (dowód: zeznania k. 10; 11, 12, 20; 25). Podsumowując to wszystko należy stwierdzić, że jeśli oświadczenie skarżącej nie zawiera potrzebnych danych bo albo udziela ona zdawkowych odpowiedzi albo zbywa kierowane doń wezwania, więc tym samym logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że oświadczenie strony nie jest dokładne lecz fragmentaryczne. Dalszą konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że jeśli skarżąca mimo spoczywającego na niej ciężaru dowodu (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04) i podejmowanych przez sąd prób, nie chce przekonać sądu, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa a zwłaszcza dochody bo wiarygodność jego wyjaśnień dyskwalifikuje rażąca ich nieprzystawalność do zasad doświadczenia życiowego więc jego wniosek podlega oddaleniu. Zwrócenia bowiem uwagi wymagają trzy kwestie. Po pierwsze, że w interesie strony składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jej wniosku (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Po drugie, że sąd nie ma obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów (postan. WSA w Gd. Z 14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). Wreszcie, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając na uwadze powyższe należało więc postanowić jak w sentencji działając na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt. 1 i art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).