III SA/Kr 475/24

WyrokWSA w Krakowie2024-07-02

Skład orzekający: Jakub Makuch, Tadeusz Kiełkowski, Magdalena Gawlikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, obejmujący codzienne czynności, ale nie wymagający stałego czuwania i umożliwiający sporadyczne wyjścia z domu, wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad ojcem, mimo jego niepełnosprawności, nie był na tyle absorbujący, aby wykluczyć możliwość podjęcia przez skarżącego zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jedynie w sytuacji, gdy opieka jest tak intensywna, że uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (niepełnosprawność powstała po 25. roku życia). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając jednak, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy. Kolegium stwierdziło jednak, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nie wyklucza możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia, a także zwróciło uwagę na możliwość partycypacji w opiece siostry skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię przepisów materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2024 roku sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 22 stycznia 2024 r., nr SKO-NP-4115-343/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Wnioskiem z 28 marca 2023 r. J. N. (dalej: skarżący) wniósł o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem E. N. Ojciec skarżącego (ur. 1935 r.) legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 20 listopada 2019 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Nowym Sączu z 14 czerwca 2016 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją Burmistrza Miasta Grybów z 4 sierpnia 2023 r., znak: SR.5231.05.2023 orzeczono o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji jako podstawę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia wskazał, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25 roku życia. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i pominięcie okoliczności, że w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Decyzją z 22 stycznia 2024 r., nr SKO-NP-4115-343/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia zaaprobowano stanowisko wyrażone w odwołaniu, że na skutek zapadnięcia powołanego tam wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie brak zaistnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może stanowić samoistnej podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem uznano, że ustaleniu wymaga, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie. W tym zakresie odwołując się do ustaleń organu pierwszej instancji wskazano, że ojciec skarżącego jest wdowcem i mieszka ze skarżącym. Jest osobą chodzącą, kontaktową ale z uwagi na wiek i schorzenia wymaga pomocy innych osób. Ma miażdżycę, chorobę niedokrwienną serca, cukrzycę typu 2, przewlekłą duszność. Jak wskazano w wywiadzie, pomocy i opieki udziela mu skarżący, który opiekę tę sprawuje o różnych porach dnia i zajmuje mu ona, jak podał, około 8 godzin dziennie. W oświadczeniu z 5 kwietnia 2023 r. skarżący wskazał, że w ramach opieki nad ojcem wykonuje następujące czynności: pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, przygotowaniu posiłków, podawaniu leków, organizowaniu uczestniczeniu w wizytach lekarskich, pranie sprzątanie pokoju. Z kolei z załączonego do wniosku o ustalenie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego dokumentu zawierającego opis czynności wykonywanych przez skarżącego w ramach opieki nad niepełnosprawnym ojcem wynika, że skarżący przygotowuje opał, codziennie pali w piecu aby ojciec miał ciepłą wodę, pomaga mu w porannej toalecie, sprząta łóżko, pościel, pomaga mu przy ubieraniu się. Jak wskazał ojciec od poniedziałku do piątku ma catering, a on podaje mu posiłek i herbatę, zakłada mu i zmienia pieluchomajtki jednie przy przewlekłych biegunkach. Wykonuje prace domowe typu sprzątanie, pranie, odśnieżanie zimą, zabiera ojca na spacery, w odwiedziny do rodziny, podaje leki, mierzy ciśnienie, pomaga mu przy toalecie wieczornej (mycie, golenie) pomaga mu się położyć do łóżka, pomaga mu w nocy przy skorzystaniu z toalety. W dniach od soboty do niedzieli to on gotuje i podaje ojcu wszystkie posiłki, wspólnie załatwiają sprawy urzędowe, opłaca rachunki. Skarżący jest uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Oświadczył, że obecnie ze względu na sprawowaną opiekę nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Do 2018 r. był uprawniony do renty inwalidzkiej, a później podejmował prace dorywcze. W tak ustalonym stanie faktycznym Kolegium uznało, że zakres opieki jaki wykonuje skarżący względem niepełnosprawnego ojca, nie jest tego rodzaju, że uniemożliwiałby mu podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym. Ponadto wskazano, że oprócz skarżącego jest jeszcze jego siostra, obciążona - w tym samym stopniu, co skarżący - ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnego ojca. Zatem w ocenie organu powinna ona partycypować w opiece nad ojcem. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił: 1/ naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, 2/ rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżący nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżący zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącego może partycypować w opiece nad niepełnosprawnym ojcem, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej także jako "u.ś.r." w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W tym miejscu należy wskazać, że od dnia 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) dalej u.ś.w. Organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję w dniu 22 stycznia 2024 r., a zatem już po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Aby ustalić, czy wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały w niniejszej sprawie spełnione do dnia 31 grudnia 2023 r. należy dokonać oceny stanu faktycznego na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tej daty (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 104/24). Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w brzemieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd zauważa, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy. Istota sprawy sprowadzała się więc do rozstrzygnięcia czy organ odwoławczy zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Z okoliczności sprawy wynika, że ojciec skarżącego cierpi na choroby układu oddechowego i krążenia. Ma miażdżycę, chorobę niedokrwienną serca, cukrzycę typu 2 i przewlekłą duszność. Ze względu na wiek i stan zdrowia wymaga wsparcia i pomocy drugiej osoby w codziennym funkcjonowaniu. Skarżący sprawuje opiekę nad ojcem o różnych porach dnia i jak twierdzi zajmuje mu ona około 8 godzin dziennie. W oświadczeniu z dnia 5 kwietnia 2023 r. skarżący podał, że w ramach opieki nad ojcem wykonuje następujące czynności: pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, przygotowaniu posiłków, podawaniu leków, organizowaniu uczestniczeniu w wizytach lekarskich, pranie sprzątanie pokoju. Z kolei z załączonego do wniosku o ustalenie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego dokumentu zawierającego opis czynności wykonywanych przez odwołującego w ramach opieki nad niepełnosprawnym ojcem wynika, że skarżący przygotowuje opał, codziennie pali w piecu aby ojciec miał ciepłą wodę, pomaga mu w porannej toalecie, sprząta łóżko, pościel, pomaga mu przy ubieraniu się. Jak wskazał ojciec od poniedziałku do piątku ma catering, a on podaje mu posiłek i herbatę, zakłada mu i zmienia jednie przy przewlekłych biegunkach pieluchomajtki. Wykonuje prace domowe typu sprzątanie, pranie, odśnieżanie zimą, zabiera ojca na spacery, w odwiedziny do rodziny, podaje leki, mierzy ciśnienie, pomaga mu przy toalecie wieczornej (mycie, golenie) pomaga mu się położyć do łóżka , pomaga mu w nocy przy skorzystaniu z toalety. W dniach od soboty do niedzieli to on gotuje i podaje ojcu wszystkie posiłki, wspólnie załatwiają sprawy urzędowe, opłaca rachunki. Sąd wskazuje, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został bowiem tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo skutkowy (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Opieka ta powinna być zatem w takim stopniu absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla podopiecznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21). Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy ojciec skarżącego jest osobą chodzącą i nie wymaga pampersowania (k. 33 akt adm.). Tego typu zaopatrzenie jest stosowane jedynie w razie biegunki. W zależności od pogody jest w stanie chodzić ze skarżącym na dłuższe lub krótsze spacery. Podopieczny wspólnie ze skarżącym załatwia sprawy urzędowe (k. 45 akt adm.). Z wywiadu środowiskowego i oświadczenia skarżącego nie wynika aby skarżący musiał karmić ojca. Do tego od poniedziałku do piątku ojciec skarżącego ma zapewniony catering. Z powyższego można wnioskować, że ojciec skarżącego wykazuje samodzielność w zakresie podstawowych czynności życiowych. Brak jest też okoliczności wskazujących aby ojciec skarżącego miał problemy z komunikacją czy też miał ograniczony kontakt z rzeczywistością. Skarżący nie wskazał na występowanie takich objawów schorzeń ojca, które wymagałyby od opiekuna stałego czuwania czy pozostawania w gotowości. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący nie jest w stanie zostawić ojca samego przynajmniej na część dnia. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności jak: przygotowanie posiłków w weekendy, ścielanie łóżka, podawanie leków, mierzenie ciśnienia czy organizowanie wizyt lekarskich mogły być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącego. Również pomoc w ubieraniu, w czynnościach higienicznych jest wykonywana zwykle w określonych porach dnia lub raz na jakiś czas, a zatem i ta czynność nie ma charakteru ciągłego. Są to typowe czynności dnia codziennego, które mogą być wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, mające pod opieką chorych członków rodziny. Do tego rodzaj i charakter tych czynności mieści się w zakresie prawidłowych relacji rodzinnych jakie występują pomiędzy rodzicami i dziećmi. Także czynności porządkowe, takie jak: sprzątanie, pranie, ogrzewanie domu, odśnieżanie, prace w ogrodzie należy uznać za typowe czynności, które wykonuje każda osoba prowadząca gospodarstwo domowe zwłaszcza, że skarżący mieszka z ojcem w jednym domu. Z pewnością o świadczeniu opieki odpowiadającej przesłankom wymienionym w art. 17 u.ś.r. nie świadczą też takie czynności wymienione przez skarżącego, jak: częste odwiedziny kuzynostwa, zaspokajanie potrzeb religijnych w telewizji, czy wspólne spędzanie czasu i rozmowy oraz wspólna kawa (k. 45 akt adm.). Biorąc zatem pod uwagę potrzeby ojca skarżącego oraz zakres i rodzaj sprawowanych przez skarżącego czynności opiekuńczych, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przy odpowiedniej organizacji czasu i skorzystaniu z istniejącego wsparcia w postaci usług opiekuńczych, istnieje możliwość podjęcia przez skarżącego zatrudnia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jeśli chodzi o siostrę skarżącego jako osobę w tym samym stopniu co skarżący zobowiązaną alimentacyjnie względem ojca, Sąd wskazuje, że w pewnych konkretnych stanach faktycznych udział rodzeństwa wnioskodawcy w opiece nad niepełnosprawnym może mieć wpływ na ustalenie związku przyczynowego (por. wyrok NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 229/23). W okolicznościach niniejszej sprawy, siostra skarżącego, min. z przyczyn zdrowotnych, nie uczestniczy w tej opiece, zatem kwestia ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Niemniej jednak, słusznie stwierdzony przez organ odwoławczy brak istnienia związku przyczynowego, z uwagi na zakres i charakter świadczonej opieki, był wystarczającą podstawą do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Końcowo Sąd nadmienia, że skarżący był uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad ojcem. Okoliczność ta jednak nie mogła przesądzać o pozytywnym dla skarżącego rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Wskazać bowiem trzeba, że w ustawie o świadczeniach rodzinnych brak regulacji przewidującej, że fakt uprzedniego przyznania zainteresowanemu specjalnego zasiłku opiekuńczego determinuje uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie ostatnio wskazanego świadczenia wymaga bowiem przeprowadzenia odrębnego (tj. samodzielnego, autonomicznego) postępowania administracyjnego, w którym – niezależnie od ocen poczynionych w innych postępowaniach – badane są normatywnie określone przesłanki przyznania tegoż wsparcia. Poddanie sądowej kontroli decyzji wydanej w tym przedmiocie powoduje, że poza zakresem ocen Sądu pozostają uprzednio wydane decyzje przyznające specjalny zasiłek opiekuńczy (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 128/24). Reasumując, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem. Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia ojca skarżącego i konieczności wsparcia oraz faktu, że skarżący wywiązuje się z tych powinności. Jednakże samo sprawowanie opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Musi to być opieka o takim charakterze i natężeniu, że wyklucza możliwość podjęcia pracy zarobkowej choćby w częściowym wymiarze. Taka opieka – w ocenie Sądu – nie miała miejsca w realiach kontrolowanej sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło