III SA/Kr 478/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia 24 lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. W. - Kancelaria Adwokacka w Krakowie, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2012 r., znak: [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza A z dnia [...] 2011 r., znak: [...], o umorzeniu postępowania w części dotyczącej wymeldowania D. K. z miejsca pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. S w A. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Powyższa decyzja zapadła w następujący okolicznościach faktycznych i prawnych. D. K., przebywający w Zakładzie Karnym, w dniu 5 grudnia 2011 r. dobrowolnie wymeldował się z adresu z miejsca pobytu stałego, z lokalu mieszkalnego przy ul. S w A, wypełniając i podpisując formularz "wymeldowanie z pobytu stałego". Wobec powyższego organ I instancji - Burmistrz A - decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w części dotyczącej wymeldowania D K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. S w A. W odwołaniu od decyzji organu I instancji D. K. podniósł, że w chwili wypełniania wniosku w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego był po zażyciu środków psychotropowych i nie miał świadomości dokonywanej czynności. Podniósł, że został źle poinformowany i wprowadzony w błąd i w związku z powyższym wniosek o wymeldowanie wycofuje. Zarzucił także, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy - Wojewoda - wskazał, że celem wyjaśnienia kwestii podniesionych w odwołaniu przez D. K. pismem z dnia 31 stycznia 2011 r., zwrócił się do Zakładu Karnego z zapytaniem, czy faktycznie D. K. w chwili podpisania formularza "wymeldowanie z pobytu stałego" w dniu 5 grudnia 2011 r. poddawany był leczeniu farmakologicznemu uniemożliwiającemu świadome podejmowanie decyzji. Zakład Karny pismem z dnia 10 lutego 2012 r. poinformował, że stosowane leki u D. K. nie wpływają na zdolność podejmowania decyzji. Z uwagi na powyższe, Wojewoda stwierdził, że argumenty podniesione w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione. Organ odwoławczy uznał, że D. K. sam świadomie wykonał ciążący na nim obowiązek meldunkowy i wymeldował się z lokalu ul. S w A poprzez wypełnienie i podpisanie formularza "wymeldowanie z pobytu stałego". Podjęta przez organ I instancji decyzja o umorzeniu postępowania o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego D. K., wobec braku przedmiotu postępowania była zatem prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł D. K. podnosząc w jej treści, że nikt go nie poinformował o przysługujących mu prawach, a podsunięto mu tylko formularz do wypełnienia. Gdyby został poinformowany, że nie musi wypełniać formularza, z całą pewnością by tego nie zrobił. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych), obowiązek meldunkowy polega m. in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego (pkt 1) oraz wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (pkt 2). Jak stanowią dalsze przepisy ww. ustawy (art. 9 i 9b) osoba która melduje się podaje organowi dane związane ze swoim miejscem pobytu. Podobnie jest przy wymeldowaniu. Osoba zgłasza organowi gminy właściwemu ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące określone dane, wskazane w ust. 1b art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Instytucje zameldowania, jak i wymeldowania z lokalu mają zatem charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o jego utracie. Są to wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby w drodze czynności materialno – technicznej organu. Wobec powyższego kluczowym zagadnieniem do rozstrzygnięcia przez organy ewidencyjne w niniejszej sprawie była kwestia, czy wobec zgłoszenia przez skarżącego organowi danych osobowych w związku z wymeldowaniem się z miejsca stałego pobytu, nastąpiły określone skutki prawne w związku z tym faktem, a co za tym idzie, czy postępowanie o wymeldowanie skarżącego z miejsca stałego pobytu stało się rzeczywiście bezprzedmiotowe. Ustaleń w tym zakresie organy jednakże nie poczyniły, mimo że z urzędu posiadać powinny w tym zakresie dostateczną wiedzę. Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji co do istoty tej sprawy dotknięte jest więc uchybieniami przepisom postępowania - artykułom: 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 2960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można się też zgodzić z takim stanowiskiem, że samo zgłoszenie wymeldowania rodzi już określone skutki prawne. Podkreślić bowiem ponownie należy, że wykonanie obowiązku meldunkowego polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno – techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2; por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn.. akt IV SA/Wa 506/07; LEX nr 337791). Dokonana zatem przez organy wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest nieprawidłowa, naruszająca przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Postępowanie o wymeldowanie skarżącego z miejsca stałego pobytu wbrew stanowisku organów nie stało się bezprzedmiotowe z tego powodu, że sam skarżący dokonał wymeldowania z dotychczasowego centrum życiowego, bo jest to w świetle regulacji ustawowych niewystarczające. Konieczne jest jeszcze podjęcie w ślad za tym czynności rejestracyjnych po stronie organu ewidencyjnego. Dopiero z tą chwilą można mówić, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie o wymeldowanie osoby, która uprzednio zgłosiła, że się wymeldowuje, a organ w następstwie tego podjął czynności rejestracyjne tego faktu. Skoro w materiale dowodowym niniejszej sprawy znajduje się tylko kopia wypełnionego przez skarżącego blankietu wniosku o wymeldowanie, a brak jest urzędowego potwierdzenia dokonania czynności materialno – technicznej rodzącej skutki prawne, to wydane rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania o wymeldowanie skarżącego są przedwczesne i niezgodne z prawem. Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organy będą miały więc na uwadze powyższe wywody, a także okoliczności wynikające ze znajdujących się w aktach administracyjnych kopii faksu od komornika sądowego oraz protokołu z czynności egzekucyjnych, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu osoby w spornym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zauważyć przy tym należy, że jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wtargnie do spornego lokalu wbrew woli wierzyciela, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku.