III SA/Kr 483/18

WyrokWSA w Krakowie2018-08-07

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej w celu określenia prawa do świadczenia wychowawczego, uwzględniając dochód z jednego miesiąca po zmianie zatrudnienia, bez weryfikacji jego uzyskiwania w kolejnych okresach?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracyjne obu instancji przeprowadziły postępowanie pobieżnie, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący kryteriów i zasad stosowanych przy obliczaniu dochodu rodziny. Brak merytorycznego odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów skarżącej oraz niejasność uzasadnień organów uniemożliwiły kontrolę legalności ich działań. Sąd podkreślił, że naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca I. W. otrzymała świadczenie wychowawcze. Po zmianie zatrudnienia organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia, czy świadczenia były nienależnie pobrane, uznając je za takie z uwagi na zmianę dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne obliczenie kryterium dochodowego i brak merytorycznego odniesienia się organu odwoławczego do jej zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Bożenna Blitek ( spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [...] Wójt Gminy przyznał I. W. świadczenia wychowawcze na S. W. oraz K. W. w kwocie po 500 zł każde, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. W dniu 17 października 2017 r. I. W. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej oświadczenie, w którym wniosła o przeliczenie dochodu jej rodziny w okresie zasiłkowym 2016/2017, gdyż w 2016 r. miała przerwę w zatrudnieniu, a od 1 września 2016 r. pracuje nieprzerwanie. W związku z powyższym oświadczeniem I. W. Wójt Gminy w dniu 25 października 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia, czy świadczenia wychowawcze wypłacone na podstawie decyzji z dnia [...] 2016 r. na dziecko pierwsze K. W. były świadczeniami nienależnie pobranymi. Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Wójt Gminy uznał świadczenia wychowawcze wypłacone w okresie od 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r. na dziecko K. W. z decyzji [...] w łącznej kwocie 5.500 zł za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązał I. W. do zwrotu kwoty 5.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji podał, że z przedłożonych dokumentów oraz weryfikacji informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne w systemie EMPATIA wynika, że dnia 31 lipca 2016 r. I. W. zakończyła umowę o pracę nr [...] z dnia 1 września 2015 r. i od dnia 1 września 2016 r. podjęła w tym samym zakładzie pracy nowe zatrudnienie na podstawie umowy o pracę nr [...] z dnia 1 września 2016 r. Organ I instancji uznał zatem, że w rodzinie I. W. wystąpiły przesłanki do przeliczenia dochodu, gdyż od miesiąca września 2016 r. nastąpiła zmiana zatrudnienia i do dochodu rodziny należało doliczyć dochód uzyskany za miesiąc październik 2016 r. Wyliczając dochód strony organ I instancji wyjaśnił, że: dochód rodziny w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. wynosił 778,18 zł/osobę, co stanowi dochód miesięczny 3.112,70 zł/4 osoby (uzyskany w 2014 r. z tytułu zatrudnienia męża I. W. w wysokości 14.113,35 zł/12 miesięcy = 1.176,11 zł; z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego 5.665,27 zł/12 miesięcy = 472,11 zł, z tytułu zatrudnienia I. W. podjętego od 1 września 2015 r. za miesiąc październik – 1.464,48 zł); dochód rodziny w sierpniu i wrześniu 2016 r. - 412,05 zł/osobę, co stanowi dochód miesięczny 1648,22 zł/4 osoby (uzyskany w 2014 r. z tytułu zatrudnienia męża I. W. – 14.113,35 zł/12 miesięcy = 1.176,11 zł, z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego 5.665,27/12 miesięcy = 472,11 zł); dochód rodziny od października 2016 r. do września 2017 r. wynosił 847,95 zł na osobę, co stanowi dochód miesięczny 3.391,78 zł/4 osoby (uzyskany w 2014 r. z tytułu zatrudnienia męża I. W. – 14.113,35 zł/12 miesięcy = 1.176,11 zł, z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego 5,665,27/12 miesięcy = 472,11 zł, z tytułu zatrudnienia I. W. podjętego od 1 września 2017 r. – 1.743,56 zł/miesiąc). Organ I instancji uznał zatem, że dochód rodziny od miesiąca listopada nie kwalifikował jej do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, a więc świadczenia wypłacone z tego tytułu w łącznej kwocie 5.500 zł są świadczeniami nienależnie pobranymi. W odwołaniu od powyższej decyzji Wójta Gminy I. W. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji organu I instancji odwołująca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady godzenia interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz nieuwzględnienie dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 2. art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez niewłaściwe zastosowanie przepisu; 3. art. 7 ust. 3 i art. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci: – przez błędną interpretację i zastosowanie przepisu, skutkującą wadliwym obliczeniem kryterium dochodowego, tj. polegające m.in. na nieprawidłowym ustaleniu dochodu z pracy uprawnionej rodziny i ustalenie tego dochodu jedynie w oparciu o dochód za miesiąc październik 2016 r., sprzecznie z brzmieniem i wykładnią wymienionych wyżej przepisów, podczas gdy z prawidłowej interpretacji przepisów wynika, że o przyznaniu świadczenia wychowawczego decydować powinien rzeczywisty dochód rodziny, – przez błędną jego wykładnię i zastosowanie, polegające na pominięciu zbadania przez organ wydający zaskarżona decyzję sytuacji finansowej odwołującej i jej męża w okresie na jaki ustalane było świadczenie wychowawcze na K. W. Decyzją z dnia 23 lutego 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 2 pkt 20, art. 7 ust. 3, art. 18 ust. 6, art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 7, ust. 9, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851) oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2017 r. nr [...]. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie wystąpiły przesłanki do przeliczenia dochodu, gdyż od września 2016 r. nastąpiła zmiana zatrudnienia odwołującej. W ślad za organem I instancji Kolegium podało, że odwołująca się z dniem 31 lipca 2016 r. zakończyła umowę o pracę, a od dnia 1 września 2016 r. podjęła w tym samym zakładzie pracy nowe zatrudnienie. Zdaniem organu odwoławczego, do dochodu rodziny I. W. należało zatem doliczyć dochód uzyskany za październik 2016 r. Dochód rodziny wynosił więc od października 2016 r. 847,95 zł na osobę i przekraczał kryterium dochodowe (800 zł). Organ II instancji, powołując się na art. 18 ust. 6 oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, stwierdził, że świadczenie wychowawcze wypłacone za okres od 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 5.500 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym. Kolegium zaznaczyło, że I. W. została prawidłowo pouczona o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu I instancji o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Pouczenie takie zostało zawarte w decyzji z dnia [...] 2016 r. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, jest prawidłowe i wyczerpujące, wobec czego brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska organu I instancji zajętego w zaskarżonej decyzji. Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się I. W., która pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. wniosła na nią skargę domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji z dnia [...] 2017 r. w zakresie w jakim zobowiązuje ją do zwrotu kwoty 5500 zł wraz z ustawowymi odsetkami, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: I. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77§ 1, art. 80 oraz art. 107 § 3, 138 § 1 pkt 1, poprzez naruszenie: zasady zebrania kompletnego materiału dowodowego, zasady prawdy obiektywnej, zasady godzenia interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz nieuwzględnienie dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niewyjaśnienie okoliczności mających wpływ na wynik postępowania, brak analizy zebranego przez organ l instancji materiału dowodowego; II. przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, tj.: 1. art. 18 ust. 5, przez niewłaściwe zastosowanie przepisu; 2. art. 7 ust. 3 oraz art. 2 pkt 1 i pkt 2 przez: a) błędną interpretację i zastosowanie przepisów, skutkującą wadliwym obliczeniem kryterium dochodowego, tj. polegające m.in. na nieprawidłowym ustaleniu dochodu z pracy uprawnionej rodziny i ustalenie tego dochodu jedynie w oparciu o dochód skarżącej za miesiąc październik 2016 r., sprzecznie z brzmieniem i wykładnią w/w przepisów, podczas gdy z prawidłowej interpretacji przepisów wynika, że o przyznaniu świadczenia wychowawczego decydować powinien rzeczywisty dochód rodziny, b) błędną jego wykładnię i zastosowanie, polegające na pominięciu zbadania sytuacji finansowej skarżącej i jej męża w okresie na jaki ustalane było świadczenie wychowawcze na K. W. przez organ wydający zaskarżona decyzję, tj. polegające na pominięciu zbadania sytuacji finansowej skarżącej i jej męża w kolejnych - po październiku 2016 r. - miesiącach, w celu ustalenia czy wyliczony dochód uzyskiwany był przez rodzinę skarżącej w okresie na jaki ustalone było prawo do świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu skargi I. W. podniosła, że organ II instancji nie odniósł się merytorycznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionych naruszeń przepisów, w tym ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz przywołanych orzeczeń sądów administracyjnych i bezrefleksyjnie powtórzył argumentację organu l instancji oraz przepisał wybrane przepisy z w/w ustawy nie dokonując ich analizy w kontekście sprawy oraz rozstrzygnięcia Wójta Gminy. Zdaniem skarżącej, powtórzenie przez SKO argumentacji organu l instancji nie jest dokonaniem kontroli decyzji (weryfikacją). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego powinno bowiem obejmować ustosunkowanie się do podniesionych przez skarżącą zarzutów, nie zaś skupiać na przytaczaniu przepisów oraz powtórzeń z decyzji organu l instancji. W opinii skarżącej, brak merytorycznego odniesienia do zarzutów jest naruszeniem prawa procesowego kwalifikowanym co najmniej jako mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Według skarżącej, twierdzenie organu jakoby począwszy od października 2016 r. uzyskiwała dochód wyższy niż 800 zł na osobę, jest nieuprawione bez weryfikacji dochodu z miesięcy kolejnych po październiku 2016 r., a nadto przeczy zasadom logiki oraz prawidłowej wykładni przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ II instancji miał przy tym możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, stosownie do art. 136 kpa, jednak tego nie uczynił, zaś zarzuty skarżącej zbagatelizował. Skarżąca wskazała, że na obronę stanowiska organu l instancji Kolegium przytoczyło m.in. treść art. 7 ust. 1-3a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zdaniem skarżącej, nawet gdyby przyjąć, że art. 7 ust. 3a wymienionej wyżej ustawy może mieć zastosowanie, to mając na względzie to, iż podjęła ona pracę u tego samego pracodawcy po miesięcznym okresie przerwy, organ nie miał legitymacji do zastosowania przepisów o utracie dochodu co do zasady. Skarżąca stwierdziła, że przed nowelizacją ustawy wymieniony wyżej przepis o utracie i zyskaniu zatrudnienia nie wchodził w grę, gdy pracownik zawierał kolejną umowę o pracę u tego samego pracodawcy bezpośrednio po zakończeniu poprzedniej umowy. Kolegium wykazało się więc brakiem staranności przy weryfikacji stanu sprawy, włącznie z przepisami jakie należało do niej stosować. Skarżąca podniosła również, że SKO zaaprobowało przyjęty przez organ l instancji sposób wyliczenia dochodu, od którego zależą świadczenia, a to jedynie za miesiąc październik 2016 r., bez dalszych weryfikacji. Organ administracyjny wydając decyzje nie zauważył jednak, że dochód za październik 2016 r. w kwocie 17.43,56 zł, był dochodem jednorazowym w takiej wysokości. Skarżąca zwracała na to uwagę i przedkładała dodatkowe zaświadczenia pracodawcy na tą okoliczność. Zdaniem skarżącej, organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia obiektywnego stanu danej sprawy, tj. powinien uwzględnić wszelkie okoliczności mające wpływ na sposób jej załatwienia, co wynika z art. 7 kpa, zaś art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci powinien być gwarancją uwzględnienia realnej zmiany dochodów i ich aktualności w dacie orzekania. W ocenie skarżącej, organ administracyjny zapomniał, że opisana w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zasada obliczania dochodu rodziny obowiązuje "jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego". Z przepisu tego wynika wprost, że warunkiem uwzględnienia przy obliczaniu dochodu tak rozumianego "dochodu uzyskanego" jest jego uzyskiwanie w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego, tj. w tej samej wysokości co w miesiącu, o którym mowa w tym przepisie. Skarżąca zarzuciła, że żaden z organów rozpoznających niniejszą sprawę nie ustalił sytuacji finansowej jej i jej męża w okresie od dnia 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r. Tymczasem z przepisu wynika, że dla uwzględnienia dochodu uzyskanego niezbędne jest potwierdzenie, że dochód ten uzyskiwany jest w dacie przyznawania świadczenia i to w tej samej wysokości jak w miesiącu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a zatem w przypadku skarżącej - jak w październiku 2016 r. Organ administracyjny dopuścił się zatem naruszenia art. 7 ust. 3 wymienionej wyżej ustawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem skarżącej, nawet z orientacyjnych szacunków wynika, że jej sytuacja jest inna niż ta przyjęta przez organ do oceny zasadności przyznania świadczenia na pierwsze dziecko. Interpretując art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci skarżąca zauważyła, że ustawodawcy nie chodzi o dochód uzyskiwany przez jeden miesiąc. Ustawodawca skonstruował bowiem mechanizm doliczenia dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty do dochodu członka rodziny, pod warunkiem że jest on uzyskiwany w dniu ustalenia prawa do świadczenia. Dochód uzyskiwany w jednym miesiącu nie może więc wpłynąć na prawo do świadczeń. W ocenie skarżącej, organ administracyjny zastosował zatem niewłaściwą wykładnię przepisu ustalając tym samym nieprawidłowo miesięczny dochód jej rodziny, co spowodowało wydanie decyzji opartej na stwierdzeniu przekroczenia kryterium dochodowego do wnioskowanego świadczenia wychowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swej decyzji nie skorygowało błędu Wójta Gminy. Skarżąca wskazała, że już w odwołaniu podnosiła, że w dniu 31 lipca 2016 r. wygasła jej umowa o pracę zawarta na czas określony. Pracodawca skarżącej przyjął praktykę zawierania ze skarżącą umów na okres od kilku do 11 miesięcy, po których upływie następowała miesięczna przerwa w zatrudnieniu i ponowne przyjęcie do pracy. Ponowne zatrudnienie następowało u tego samego pracodawcy, na tych samych warunkach finansowych i warunkach pracy, tj. za minimalnym wynagrodzeniem za pracę, w oparciu o umowy czasowe. Dla skarżącej takie postępowanie pracodawcy nie było zmianą umowy, czy zmianą zatrudnienia, co podnosi organ. Takie postępowanie pracodawcy nie było ani inicjowane przez skarżącą, ani pożądane, choćby ze względu na utratę ciągłości zatrudnienia. Skarżąca podniosła, iż sądziła, że skoro jej wynagrodzenia za pracę nie ulega zmianie i zatrudniona zostaje u tego samego pracodawcy, to powyższe nie ma przełożenia na wymiar świadczenia wychowawczego. Skarżąca nie wiedziała z ogólnego pouczenia, zawartego w decyzji z dnia [...] 2016 r. [...], znajdującego się bezpośrednio pod decyzją, że jej sytuacja związana z wygaśnięciem umowy i zawarciem nowej na tych samych warunkach, będzie dla organu podstawą do zmiany decyzji. Skarżąca stwierdziła, że już w odwołaniu podnosiła, że organ l instancji w momencie wydawania decyzji [...] posiadał w aktach jej umowy o pracę lub aneksy do nich, z których to umów wynikała wyżej opisana polityka kadrowa pracodawcy. Organ posiadał m.in.: aneks do umowy o pracę z dnia 1 stycznia 2015 r., z którego wynika przewidziany umową okres pracy skarżącej od dnia 01.12.2014 r. do dnia 31.07.2015 r., umowę o pracę z dnia 1 września 2015 r. zawartą na czas określony od dnia 01.09.2015 r. do dnia 31.07.2016 r., następnie kolejną umowę o pracę z dnia 1 września 2016 r. Poza tym o planowanym na 31 lipca 2016 r. terminie zakończenia stosunku pracy, organ administracyjny miał wiedzę już w momencie składania pierwszego wniosku o przyznanie świadczenia przez skarżącą, gdyż do wniosku kierowanego do GOPS w sprawie świadczenia wychowawczego załączyła umowę o pracę z dnia 1 września 2015 r., zawartą na czas określony od 1 września 2015 r. do 31 lipca 2016 r. Nadto organ miał bieżący wgląd chociażby w informacje o składkach na ubezpieczenie zdrowotne potrącanych skarżącej z sytemu EMPATIA. Skarżąca uważa zatem, że organ miał wiedzę odnośnie zakończenia przez nią stosunku pracy, a mimo to nie wzywał jej, ani nawet nie zasygnalizował potrzeby ponownego przeliczenia dochodu rodziny. Zdaniem skarżącej konieczność zachowania gwarantowanej art. 2 Konstytucji RP równości obywateli w dostępie do świadczeń ze strony Państwa wymaga odwołania się do rzeczywistego dochodu rodziny ubiegającej się o dane świadczenie. Skarżąca stwierdziła, że obecnie w obrocie prawnym występują decyzje wydane z naruszeniem prawa zarówno materialnego, jak i proceduralnego, w związku z czym konieczne jest ich uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga I. W. jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851). W szczególności istotną jest właściwa interpretacja przepisów art. 7 ust. 1-3a, których treść organy obu instancji przytoczyły. Sąd zauważa, że decyzja organu I instancji zawiera dość lakoniczne uzasadnienie i przeprowadzając co prawda matematyczne wyliczenie nie wyjaśnia dlaczego dokonuje takich wyliczeń (wyliczenia dochodu w sierpniu i wrześniu 2016 r. oraz od października 2016 r. do września 2017 r.). Nadto organ I instancji w swej decyzji stosuje poniekąd zamiennie pojęcie dochodu rodziny z pojęciem dochodu osoby w rodzinie, co zaciemnia obraz sprawy. Powoduje to wszystko niejasność kryteriów i zasad, którymi organ ten się posługuje. Ma rację strona skarżąca wskazując, że organ odwoławczy praktycznie w żaden sposób nie ustosunkował się do obszernych i konkretnych zarzutów zawartych w odwołaniu. Kilkakrotnie powtarzając te same stwierdzenia organ odwoławczy nie rozpatrzył ponownie sprawy poprzestając – w ślad za organem I instancji - na ogólnikowych stwierdzeniach. To z kolei powoduje, iż zaskarżone decyzje nie poddają się kontroli Sądu. Należy zauważyć, że w odwołaniu skarżąca wskazała konkretne orzecznictwo sądowoadministracyjne, przytaczając fragmenty uzasadnień wyroków, których sygnatury podała, jak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1303/16. Orzeczenie to jest publikowane w LEX nr 2220776 i tezowane: "Uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu nie wpływa na prawo do świadczenia wychowawczego". Orzeczenie to Sąd orzekający wskazuje dlatego, że strona skarżąca podnosi, iż tylko w jednym miesiącu uzyskała premię, a więc powstaje problem, czy dochód ten jest dochodem jednorazowym, czy też pochodząc z tego samego źródła finansowania (umowy o pracę) należy do dochodów uzyskiwanych z pracy, a jeśli tak, to czy należy do obliczeń dochodu miesięcznego dodać całą kwotę, czy też np. 1/12, jeśli jest to premia roczna. Organ odwoławczy jednak nie ustosunkował się do powyższego. Sąd orzekający nie przesądza, czy świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie było świadczeniem należnym, czy też nienależnym wobec przekroczenia kryterium dochodowego. Sąd jedynie wskazuje, że organy administracyjne przeprowadziły postępowanie pobieżnie uniemożliwiając prześledzenie toku rozumowania przyjętego przez te organy. W szczególności organ administracyjny I instancji w swojej decyzji nie wyjaśnił, dlaczego przyjął, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe, czym spowodował powstanie uzasadnionych wątpliwości po stronie skarżącej ujawnionych w odwołaniu. Tym samym uzasadnione jest – zdaniem Sądu – twierdzenie strony skarżącej, że zostały naruszone przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego, w szczególności art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa. Powstałe u skarżącej uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości dokonanych ustaleń przez organ I instancji, wyrażone w odwołaniu, nie zostały w żaden sposób wyjaśnione przez organ odwoławczy, na co ponownie Sąd orzekający zwraca uwagę. Powoduje to stwierdzenie Sądu, że ma rację strona skarżąca podnosząc, iż zostały naruszone przepisy art. 107 § 3 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Sąd orzekający ponownie podkreśla, że nie przesądza, czy świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie było świadczeniem należnym, czy też nienależnym wobec przekroczenia kryterium dochodowego, ale wskazuje, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy administracyjne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę sprawy w oparciu o art. 153 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a. - jak w punkcie II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło