III SA/Kr 497/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi Z. N. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 22 maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej postanawia 1. skargę odrzucić 2. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego K. W. Kancelaria [...] ul. [...] kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Skarżący Z. N. pismem z dnia 24 kwietnia 2009r. adresowanym do Dyrektora Zarządu Budynków Komunalnych zwrócił się o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. W piśmie przedstawił swoją sytuacje rodzinną i finansową. Podał, że wraz z rodzicami zamieszkiwał w lokalu przy ul. A w K. z uwagi jednak na stan techniczny budynku rodzice uzyskali lokal przy ul. B w którym obecnie mieszkają. Lokal ten składa się z jednego pokoju i kuchni i dlatego rodzice nie wyrażają zgody na zamieszkanie w nim skarżącego wraz z żoną mimo, że z umowy najmu lokalu podpisanej przez matkę wynika, że jest uprawniony do zamieszkania w tym lokalu. Skarżący przedstawił swoją sytuację rodzinną, konflikty z ojcem, liczne procesy sądowe w wyniku których znalazł się w Zakładzie Karnym, a także zły stan zdrowia żony (małżeństwo zostało zawarte 23 lipca 2005r.) związane z tym pobyty w szpitalach, oraz konieczność zamieszkiwania w internacie przez ucząca się w technikum pasierbicę. W takich okolicznościach zwrócił się o pomoc w uzyskaniu lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Pismem z dnia 22 maja 2009r. nr [...] Prezydent Miasta poinformował skarżącego, że jego wniosek został rozpatrzony negatywnie. Wskazano, że podstawę prawną stanowi uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej. Zgodnie z § 49 ust.1 pkt 2 powołanej uchwały, osoby które już uzyskały pomoc mieszkaniową z Gminy Miejskiej z wyłączeniem zamian, nie są uprawnione do starania się o wynajem innego gminnego lokalu mieszkalnego. Organ wskazał, że skarżący skierowaniem nr [...] z dnia 14 października 1999r. został uprawniony do wspólnego zamieszkiwania wraz z rodzicami tj. Z. i M. N. w lokalu mieszkalnym przy ul. B., pozostającym w zasobie Gminy Miejskiej, a tym samym uzyskał już pomoc mieszkaniową . Organ powołał się również na § 12 ust. 5 oraz § 49 ust.1 pkt 2 uchwały, zgodnie z którymi za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie mogą być uważane osoby nie posiadające zameldowania oraz odbywające karę pozbawienia wolności. Organ pouczył o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przedmiotowe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 czerwca 2009r. W dniu 23 czerwca 2009r. za pośrednictwem organu skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, którą określił jako skargę na decyzję odmowy przydzielenia lokalu z zasobów Gminy, podjętą na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. W uzasadnieniu skargi podniósł te same argumenty, które zawarł w piśmie z dnia 24 kwietnia 2009r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie organ podał, ze sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zwrócono uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym reprezentowany był jednolity pogląd , że sprawy z zakresu pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny i nie są przedmiotem kontroli przez sądy administracyjne. W przypadku nie uwzględnienia wniosku o odrzucenie organ wniósł o oddalenie skargi wskazując na treść § 49 ust.1 pkt 2 i pkt 4 uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną . Podstawowym zatem zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygniecie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97) w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) " OSNP 1998/7/200 Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. ( I OPS 4/08) "Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podst. art 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa) rozwiązania. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu Administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 22 maja 2009r. podpisane z up. Prezydenta, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa w tym przypadków przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art.3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Nie wyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Takiego wezwania nie może stanowić pismo skarżącego z 24 kwietnia 2009r., jak wnioskuje pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 14 czerwca 2010r.. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może bowiem mieć miejsce w terminie 14 dni po dowiedzeniu się o podjęciu przez organ czynności , która ma być przedmiotem skargi, w rozpoznawanej sprawie czynność ta podjęta została w dniu 22 maja 2009r. ( pismo doręczono skarżącemu w dniu 4 czerwca 2009r.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. skargę odrzucił. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 250 powołanej ustawy.