III SA/Kr 499/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "A" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lutego 2015r. nr [ ] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. R. Przewóz Osób, karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 6 października 2014 r., w miejscowości M przy ul. K, przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki Volkswagen o nr rej. [...], którym w/w przedsiębiorca wykonywał regularny przewóz osób na linii K - M. Podczas kontroli stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiadał wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, gdyż kontrolowany pojazd nie został wyposażony w tablicę kierunkową boczną i nie miał jej również podczas wykonywania przejazdu na linii regularnej (lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym). W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji S. R. wniósł o jej uchylenie. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony. Ponadto odwołujący się zarzucił organowi błędną kwalifikację art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W uzasadnieniu odwołania S. R. podniósł, że podczas kontroli autobus nie był wyposażony w tablicę boczną, ponieważ po zakończonym przewozie na linii regularnej kierowca przekazał tablicę innemu kierowcy. Natomiast obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku posiadania tablic po zakończonym kursie. Ponadto w ocenie odwołującego się organ rozpoznający sprawę dokonał błędnej kwalifikacji prawnej zaistniałego zdarzenia, bowiem skontrolowany autobus spełniał warunki techniczne i posiadał wszelkie niezbędne elementy zapewniające bezpieczeństwo przewożonym pasażerom i innym uczestnikom ruchu drogowego. Zaś tablica kierunkowa boczna była jedynie warunkiem dodatkowym wyposażenia i znajdowała się w pojeździe podczas wykonywania przewozu na linii regularnej. Tym samym zdaniem odwołującego się, uznanie braku tablicy za brak techniczny jest zbyt daleko idącą nadinterpretacją, która rozmija się z celem, jaki ma realizować norma prawna. Dlatego przed nałożeniem kary pieniężnej z tytułu Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ winien ustalić w drodze wykładni celowościowej, czym są oraz czemu miały służyć "warunki techniczne" autobusu wymagane dla danego rodzaju przewozu osób. Odwołujący się wskazał, że zakres pojęcia "warunków technicznych" pojazdów określa art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Według strony warunki techniczne określone w tym przepisie dotyczą tych elementów pojazdu, które są odpowiedzialne za realizację celów związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Tym samym należy je zaliczyć do wyposażenia i oznakowania pojazdu, a nie warunków technicznych. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Kielcach z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 504/13. Stąd też w ocenie strony organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji prawnej naruszenia. Ponadto według odwołującego się przedstawione w wydanej decyzji ustalenia faktyczne i prawne nie są jednoznaczne, a decyzja została wydana na podstawie fragmentarycznego rozpatrzenia dowodów. Decyzją z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 4 pkt 9, 22, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1b, art. 20 ust. 1, ust. 1a, art. 22 ust. 1 pkt 1, art.87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.), § 18 ust. 1 i § 21 ust. l rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. nr 32, poz. 262 z późn. zm.) oraz Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2014 r. nr [...]. Organ II instancji wskazał, że podczas kontroli wykonanej w dniu 6 października 2014 r. ustalono, że kontrolowany pojazd nie został wyposażony w tablicę kierunkową boczną z nazwą miejscowości, do której był wykonywany przejazd. Taki wymóg nakłada na przewoźnika § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Brak tablicy potwierdził także przesłuchany w charakterze świadka kierowca R. R. Ponadto kierowca zeznał, że podczas przejazdu autobus był wyposażony tylko w jedną tablicę umieszczoną z przodu pojazdu, bowiem tablica znajdowała się w innym pojeździe jeżdżącym na tej samej linii. Odnosząc się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że § 18 ust. 1 został zamieszczony w dziale III zatytułowanym "warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" i rozdziale 5 zatytułowanym ,,warunki dodatkowe'' rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zdaniem organu II instancji, z uwagi na umieszczenie przepisu w dziale dotyczącym warunków technicznych pojazdu, warunki dodatkowe należy zaliczyć do warunków technicznych pojazdu. Powołany przepis dokładnie precyzuje wyposażenie autobusu. Takim elementem wyposażenia autobusu są tablice kierunkowe: czołowa i boczna (§ 21 powołanego rozporządzenia). Organ odwoławczy wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii braku tablic kierunkowych jest niejednolite. Organ II instancji podziela jednak pogląd wyrażony przez niektóre z sądów, zgodnie z którym tablice kierunkowe należą do warunków technicznych autobusu, ponieważ art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zawierający delegację do wydania rozporządzenia w sprawie m.in. koniecznego wyposażenia pojazdów mieści się w rozdziale I działu III ustawy zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdu", co niewątpliwie świadczy o szerszym zakresie tego pojęcia. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotny jest fakt, że boczna tablica kierunkowa nie była umieszczona w miejscu widocznym dla pasażerów. Natomiast fakt, iż tablica znajdowała się w innym pojeździe nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W oparciu o powyższe organ odwoławczy za zasadne uznał utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, gdyż tablice kierunkowe mieszczą się w pojęciu warunków technicznych a ich brak sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W ocenie organu II instancji, w omawianym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż odwołujący się nie przedstawił, zarówno w trakcie postępowania w I instancji, jak i w toku postępowania odwoławczego, żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, ograniczając się jedynie do polemiki z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji. Z powyższą decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie zgodził się S. R. i pismem z dnia 2 kwietnia 2015 r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego; 2) błędną kwalifikację art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności skarżący jeszcze raz podkreślił, że kontrola została przeprowadzona, gdy kontrolowany kierowca zakończył wykonywanie przewozów na linii regularnej, a tablicę kierunkową boczną przekazał innemu kierowcy. Organ nie okazał więc dowodów na okoliczność spełnienia wymogów w chwili przejazdu, a po jego zakończeniu. Poza tym skarżący uważa, że tablice kierunkowe, informujące o trasie przejazdu autobusu, należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że w rozdziale 5, w § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, określono liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus, np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik, czy też posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego bądź tablic kierunkowych. Zdaniem organu, już z tego zestawienia wynika wprost, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać każdy autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Organ stwierdził, że nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżnienia "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jaki musi spełniać autobus. Organ II instancji wyjaśnił również, że naruszenie wskazane pod lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stanowi o warunkach technicznych autobusu, ale w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. W przepisie tym nie chodzi więc o każdy warunek, jakim powinien odpowiadać autobus, lecz jedynie o taki, który prawodawca wyraźnie ogranicza do rodzaju wykonywanego przewozu regularnego. Tym samym w ocenie organu II instancji, stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje bezsprzecznie, że w chwili kontroli doszło do naruszenia w postaci wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, gdyż kontrolowany autobus nie został prawidłowo wyposażony w tablicę kierunkową boczną. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wypełniono obowiązki wynikające z pryncypialnych zasad postępowania administracyjnego, a zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. skarżący podał, że kierowca już po ukończeniu kursu przekazał tablicę innemu kierowcy. Dodał również, że już w czasie jazdy tego samochodu zadzwonił pasażer, że autobus będzie miał kontrolę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga S. R. nie jest uzasadniona. Na wstępie rozważań Sąd podkreśla, że stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie protokołu kontroli drogowej z dnia 6 października 2014 r. podpisanego bez uwag przez kierującego oraz na zeznaniach kierowcy, który przyznał, że "nie założył" bocznej tablicy kierunkowej, która znajdowała się w innym pojeździe. Z tego względu, słusznie – zdaniem Sądu – organy administracyjne obu instancji nie wzięły pod uwagę późniejszych "wyjaśnień" przedsiębiorcy zarówno o tym, że tablica została po kontrolowanym przejeździe przełożona do innego samochodu i sama kontrola odbyła się już po wykonanym przejeździe. Ta ostatnia okoliczność nie jest kwestionowana, nie mniej z materiału wynika, że przejazd kontrolowanym pojazdem był obserwowany przez kontrolujących w trakcie, a nie dopiero po zatrzymaniu pojazdu. O obserwacji pojazdu w trakcie przejazdu świadczy także oświadczenie samego skarżącego złożone na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r., który podał, że "już w czasie jazdy tego samochodu zadzwonił pasażer, że autobus będzie miał kontrolę". Sąd podkreśla, że nie mogą znaleźć uzasadnienia powody, dla których przedsiębiorca naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym, albowiem zostały przedstawione w późniejszych czasowo odwołaniu i skardze i są sprzeczne z z zeznaniami kierowcy złożonymi w dniu kontroli a także z protokołem samej kontroli drogowej. Należy zauważyć, że protokół kontroli jest, w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. Mają rację organy obu instancji stwierdzając, że brak bocznej tablicy kierunkowej stanowi element warunków technicznych pojazdu (autobusu wykonującego regularne przewozy w komunikacji publicznej). Pod pojęciem warunków technicznych rozumieć należy wszystkie te wymogi, które łącznie sprawiają, że pojazd uznany może być za bezpieczny, należycie wyposażony, nadający się do przewozu. Należy podkreślić, że art. 66 ustawy z dnia 30 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.) – Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), zawierający delegację do wydania rozporządzenia w sprawie m.in. koniecznego wyposażenia pojazdów, mieści się w Dziale III rozdział I ustawy zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów", co niewątpliwie świadczy o szerszym zakresie tego pojęcia. Na prawidłowość takiego rozumowania wskazuje ustalone już orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak choćby wyrok NSA z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1556/14 (opubl. w bazie orzeczeń cbois). Z powyższego wynika więc, że boczna tablica kierunkowa stanowi element warunków technicznych pojazdu wykonującego regularne przewozy w komunikacji publicznej. Sąd zwraca uwagę na to, że kara w wysokości 5000 zł wynika z załącznika nr 3 stanowiącego integralną część ustawy o transporcie drogowym, albowiem lp. 2.5.1 tego załącznika stanowi: |Lp. |Wyszczególnienie naruszeń |Wysokość kary pieniężnej w złotych | |1 |2 |3 | |2. |NARUSZENIE PRZEPISÓW O WYKONYWANIU PRZEWOZU DROGOWEGO OSÓB | |2.5. |Wykonywanie przewozu autobusem, który: | | |2.5.1. |- nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego |5.000 | Z treści powyższego wynika więc, że w związku z rodzajem wykonywanego przez skarżącego przewozu regularnego osób, kara pieniężna w związku z wykonywaniem przewozu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym jest określona w stałej wysokości. Mają rację, zdaniem Sądu, organy administracyjne nie podzielając argumentacji podnoszonej przez stronę mającej na celu zwolnienie przedsiębiorcy z ponoszenia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Skarżący jest bowiem przedsiębiorcą i jako od profesjonalisty należy od niego wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości przepisów. To na przedsiębiorcy spoczywa więc obowiązek znajomości przepisów prawa w danym zakresie działalności i do stosowania się do wynikających z niego obowiązków. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów postępowania administracyjnego, a poczynione przez organy ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Także dokonana przez organy ocena materiału dowodowego w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi żadnych zastrzeżeń. Zdaniem Sądu, organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 kpa i art. 77 kpa) i prawidłowo uznały, że nie zaistniały okoliczności zwalniające skarżącego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa – a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie powołanych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.