III SA/Kr 507/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-09-23

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, powinien być rozpoznany przez referendarza sądowego, oraz jaka jest właściwa wysokość tego wynagrodzenia?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej. Wysokość wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dla adwokata, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynosi 270 zł, podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy został złożony przez adwokata M. M. w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wcześniejsze orzeczenia sądów (WSA i NSA) dotyczyły oddalenia skargi, uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną przed sądem pierwszej instancji. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, ustalając wysokość wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi M. M. kwotę 270 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. M. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi M. M. wykonującemu zawód Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] kwotę 270 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. III SA/Kr 1372/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę strony. Ustanowiony po tym wyroku dla strony adwokat, którego Okręgowa Rada Adwokacką wyznaczyła w osobie mecenasa M. M. sporządził i wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku w treści której sformułował wniosek o "zasądzenie od Organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną, w tym kosztów zastępstwa procesowego w poczwórnej stawce minimalnej, oświadczając iż wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu nie zostało pokryte w żadnej części" (k. 72). Wyrokiem z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 393/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu opisanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił iż "nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu za wykonana pomoc prawną (...) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny" (vide: uzasadnienie wyroku NSA z 19.02.2016 k. 114 v.). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w dniu 9 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt. III SA/Kr 507/16 wyrok wyrzekając w jego punkcie II o przyznaniu wyznaczonemu adwokatowi kwoty 480 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za "występowanie przed sądem pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy (...)" nadmieniając jednocześnie, że "Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia złożonego na rozprawie wniosku pełnomocnika o podwyższenie kosztów pomocy prawnej" (vide: uzasadnienie wyroku WSA z 9.06.2016 r. k. 145). Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z dnia 21 września 2016 r. akta przedłożono referendarzowi sądowemu celem rozpoznania wniosku zawartego w skardze kasacyjnej z dnia 17 października 2014 r. jako wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§23). Zamieszczony w tym rozporządzeniu przepis przejściowy przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§22). Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 461) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku należy przyjąć, że adwokat złożył takie oświadczenie. Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 powoływanego rozporządzenia (§2 ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. W sprawie takiej jak niniejsza, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wynosiła zgodnie z §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia 240 zł co oznacza, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej adwokatowi, który nie prowadził sprawy w I instancji przysługuje 180 zł, gdyż stosownie do §18 ust. 2 pkt. 2 lit. b) wymienionego rozporządzenia kwota ta odpowiada 75% należnej stawki za czynności adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji. Równocześnie trzeba mieć świadomość, że skuteczne przygotowanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz sporządzenie skargi kasacyjnej, która skutkowała uchyleniem zaskarżonego wyroku wiązały się dla adwokata i ze zwiększonym nakładem pracy i z przyczynieniem do rozpoznania sprawy. To uzasadnia przyznanie zwiększonego wynagrodzenia. Pamiętać jednak trzeba, że zawarty w rozdziale 6 rozporządzenia ("Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa") przepis §19 pkt. 1 stanowi lex specialis w stosunku do §2 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia limitując wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa do wysokości maksymalnie 150% stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3-5. W efekcie wysokość wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dla adwokata, który nie prowadził sprawy w I instancji ustalona w oparciu o przepis §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) i przepis 19 pkt. 1 powołanego rozporządzenia zamknąć się musi kwotą 270 zł. Kwota ta odpowiada bowiem 150% ¾ stawki minimalnej określonej w 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c). Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustaloną opłatę podwyższa się jeszcze tylko o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło