III SA/Kr 51/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].11.2004 r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.2004 r. [...] o odmowie przyznania A. R. prawa doświadczenia przedemerytalnego od dnia [...].11. 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujący stan faktyczny , wynikający z akt sprawy : A. R. zarejestrował się i uzyskał z dniem [...].07.2004 r. status osoby bezrobotnej decyzją z dnia [...].08. 2004 r. oraz prawo do zasiłku od [...].08. 2004 r. W dacie rejestracji tj. [...].01.2004 A. R. złożył wniosek o przesłanie przez GUP - w [...] jego dokumentację do ZUS , celem ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Wniosek o świadczenie przedemerytalne został ponowiony w dniu [...] 08.2004 i uzupełniony modyfikacją wskazującą na ukończenie 56 lat życia i 37 letni staż pracy .W dniu [...].10. 2004 r. Prezydent Miasta [...] wydał opisaną na wstępie decyzję o odmowie przyznania – A. R. prawa do świadczenia przedemerytalnego od [...].08.2004 r. , gdyż nie został spełniony wymóg dotyczący co najmniej 6 miesięcznego okresu zatrudnienia u jednego pracodawcy. W odwołaniu A. R. zarzucił organowi l instancji niewłaściwą wykładnię przepisów ustawy dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Z 2003 r Dz.U. Nr 58 póz. 514 ze zm.). W ocenie skarżącego organ niewłaściwie ocenił stan fatyczny i określił przesłanki według których przyznanie należnego mu świadczenia przedemerytalnego jest niemożliwe. Podkreślił , że od 6 lat jest osobą bezrobotną i przez okres 3 lat pobierał zasiłek . Ma na utrzymaniu [...] studiujących dzieci oraz niepracująca żonę . Zdaniem skarżącego przepis art.7 kpa pozwala na szeroką interpretację przepisów z uwzględnieniem sytuacji osobistej i ekonomicznej wnioskodawcy. Ponadto skarżący powołał się na tezę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.02. 1998 r. , II SA 1738/97 .której brzmienie jest następujące : Wprawdzie skarżący wiek 63 lat ukończył w dniu [...].10. 1997 r. , a więc już po zakończeniu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych , o czym skarżący został zawiadomiony decyzją Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy z dnia [...].09.1997 r. , co jednak biorąc pod uwagę , że skarżący wiek 63 lat ukończył w krótkim okresie od upływu okresu pobierania zasiłków dla bezrobotnych , a także cel wprowadzenia zasiłku przedemerytalnego , Sąd uznał , Iż okoliczność ta nie może mieć decydującego znaczenia dla przyznania skarżącemu dochodzonego świadczenia ". Oznacza to według skarżącego , iż decydujące znaczenie ma wykładania celowościowa przepisów regulujących kwestie przyznawania świadczenia przedemerytalnego co za tym idzie literalnie pojmowanie ustawowych kryteriów w jego trudnej sytuacji nie może mieć zastosowania , gdyż jest krzywdzące . Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie przeprowadziwszy postępowanie wyjaśniające stwierdził, że : Zgodnie z art. 29 ust.2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz.U.Nr 120 póz. 1252 ), która weszła w życie od 1.06.2004 r. ,, osoby , które przed dniem przyjęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14. grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia wżycie niniejszej ustawy ". Przepis art.30 ust.1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi natomiast, ze ,, do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. P rzeź sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed okresem przejścia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania , wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia , w związku z art. 37 l ust. 2 i art. 27 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ". Zgodnie z art. 23 ust.3 ustawy w/w z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejmuje zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych. Z kolei przepis art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi , że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie , która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. W związku z tym zastosowanie do wnioskodawcy A. R. znajduje przepis art.37 l ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , jednakże analiza treści tego przepisu prowadzi zdaniem organu , do wniosku , ze nie spełnia on warunku dotyczącego przepracowania u ostatniego pracodawcy okresu nie krótszego niż 6 miesięcy. Mianowicie, z przedłożonego organowi l instancji świadectwa pracy z dnia [...].07. 2004r wynika , ze skarżący był zatrudniony w Firmie [...] S. M. od [...].02. 2004 r. do [...].07.2004 r. .Stosunek pracy ustał za porozumieniem stron , z inicjatywy pracodawcy , z przyczyn ekonomicznych , likwidacja stanowiska - w trybie art..30 § 1 pkt 1 kp , pomimo , że umowa o pracę zawarta była na czas określony tj. do [...].09. 2004 r. Oznacza to , zdaniem organu , iż bez względu na posiadany okres uprawniający do emerytury oraz wiek , skarżący nie spełnia wszystkich warunków koniecznych do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] A. R. domagał się jej uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego jego wniosek o świadczenie przedemerytalne powinien być rozpoznany z uwzględnieniem wykładni odwołującej się do zamierzeń ustawodawcy , a nie o wykładnię literalną , gdyż ogranicza ona należne uprawnienia skarżącego jako strony postępowania. Takie podejście organów stanowi zachwianie zasady zaufania społecznego do organów administracyjnych. Ponadto skarżący zarzucił , że organy oparły się o anulowane ze względów formalnych świadectwa pracy , jak również pobieżnie przeanalizowały sytuację skarżącego. Przepis art.7 kpa stanowiący , że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy , mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony , wskazując na to , że wszędzie tam gdzie rygorystyczne przepisy nie pozwolą na przyznanie świadczenia możliwe jest wzięcie pod uwagę ,, czynnika ludzkiego " w interpretowaniu prawa. Warunek ustawowy dotyczący konieczności przepracowania 6 miesięcy u ostatniego pracodawcy jest w ocenie skarżącego drugorzędnym warunkiem dodatkowym , dlatego odmowa przyznania świadczenia przedemerytalnego z powodu jego niespełnienia jest krzywdząca i niezgodna z celem zamierzonym przez ustawodawcę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Trafnie organ powołał przepisy art.29 ust.2 i 30 ust.1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ( w/w ) uzasadniając zastosowanie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1999 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , która w wyroku ma datę złożenia wniosku o świadczenia przedemerytalne znajduje zastosowanie do oceny uprawnień A. R. W myśl art. 37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku jeżeli spełnia ponadto jedno z kryteriów określonych koniunktywnie w pkt 1-5 tego przepisu. Z uwagi na wiek skarżącego A. R. ( ur. 1948 r. ) rozważyć należy szczegółowo kryteria określone w pkt 2 i 3 art. 37 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu : pkt 2 tego przepisu jako kryterium wskazuje wymóg osiągnięcia 55 lat ( dla mężczyzn ) rozwiązania stosunki pracy lub służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy , w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy i posiadania 35 lat okresu uprawniającego do emerytury . Natomiast pkt 3 uzależnia prawo do świadczenia od rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy , w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy i osiągnięcia okresu uprawniającego do emerytury co najmniej 40 lat dla mężczyzn . Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie daje żądnych podstaw do różnicowania warunków wymaganych do uprawnień do świadczenia przedemerytalnego , jak również możliwości pomijania niektórych z nich jako nie istotnych. Skoro ustawodawca stawia wymóg przepracowania u ostatniego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy z warunkiem dotyczącym np. stażu pracy to brak jest podstaw do przyznania , iż ten warunek jest inny istotny lub nie dotyczący tych osób , które przepracowały 5 miesięcy u ostatniego pracodawcy a zwolnione zostały z przyczyn dotyczących zakładu pracy . Argumentacja skarżącego dotycząca możliwości zastosowania zasad współżycia społecznego i uwzględnienia słusznego interesu jego jako strony oraz interesu społecznego związanego z celami ustawy , nie może odnieść zamierzonego skutku. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są bowiem przepisami bezwzględnie obowiązującymi. Nie mogą zatem być potraktowane uznaniowe przez organy ani przez sąd. Regulują one sferę związaną z dysponowaniem funduszami publicznymi , stąd też nie zawierają żadnych klauzul generalnych pozostawiających większą swobodę uznania administracyjnego. Organy prawidłowo oceniły dokumentację przedłożoną przez skarżącego w oparciu o uprzednio przeprowadzone postępowanie wyjaśniające , dotyczące nieprawidłowości trybu rozwiązywania stosunku pracy , o czym świadczy pismo GUP w [...] z datą [...].09.2004r skierowane do pracodawcy oraz odpowiedź pracodawcy – S. M. , z daty [...].09.2004 r. wraz z dołączonymi do niej dokumentami : umowa o pracę na czas określony zawartą w dniu [...].02. 2004 r. i korespondencję A. R. i S. M. jako właściciela w/w firmy. W tych okolicznościach Sąd doszedł do przekonania , ze zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem .Postulat skarżącego w zakresie uwzględnienia zasad współżycia społecznego nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Sąd zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych posiada uprawnienia do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Brak jest przepisu szczegółowego pozwalającego uwzględnić np. zasady współżycia społecznego , gdy o braku uprawnień po stronie skarżącego zadecydowały nie przebieg całego zatrudnienia lecz ostatnie półrocze. Skoro kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wyżej wskazanym nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia uchybienia prawa materialnego lub przepisów postępowania , które mogłoby mieć istotny wpływ na wyniki tego postępowania , należało skargę oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym DZ.U.NM53, poz.1270).