III SA/Kr 51/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skarg M. S. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [....] z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [....] z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [....] z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [....] z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [....] z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania skargi oddala. Uzasadnienie: Decyzją z dnia [...] 2012 r. ([...]) Prezydent Miasta zmienił decyzję z dnia [...] 2012 r. ([...]) orzekając, że od dnia 1 lipca 2012 r. świadczenie okresowe przyznane M. S. nie przysługuje. Decyzją z dnia [...] 2012 r. ([...]) Prezydent Miasta zmienił decyzję z dnia [...] 2012 r. ([...]) orzekając, że od dnia 1 lipca 2012 r. świadczenie zasiłku stałego przyznane M. S. nie przysługuje. Decyzją z dnia [...] 2012 r. ([...]) Prezydent Miasta stwierdził nienależnie pobrane świadczenie w formie zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie 2.250 zł. przyznanych za okres od listopada 2010 r. do marca 2012 r. i zażądał zwrotu w/w kwoty do dnia 30 września 2012 r. Decyzją z dnia [...] 2012 r. ([...]) Prezydent Miasta stwierdził nienależnie pobrane świadczenia w formie zasiłków stałych w kwocie 11 100 zł, przyznanych na okres od 1 czerwca 2010 r. do 30 czerwca 2012 r. i zażądał zwrotu w/w kwoty do dnia 30 września 2012 r. Decyzją z dnia [...] 2012 r. ([...]) Prezydent Miasta stwierdził nienależnie pobrane świadczenia w formie zasiłków okresowych w kwocie 500 zł przyznanych za okres od 1 czerwca 2010 r. do 30 czerwca 2012 r. Decyzją z dnia [...] 2012 r. ([...]) Prezydent Miasta stwierdził nienależnie pobrane świadczenie w formie zasiłków celowych w łącznej wysokości 200 zł., w tym zasiłku celowego na zakup odzieży w kwocie 150 zł oraz zasiłku celowego na zakup środków czystości w kwocie 50 zł i zażądał zwrotu w/w kwoty do dnia 30 września 2012 r. M. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od w/w decyzji wraz z odwołaniami. Wniosek uzasadnił okolicznością, że nie przebywał w miejscu zamieszkania i nie wiedział o wydaniu decyzji oraz złym stanem zdrowia i ciężką sytuacja osobista. Postanowieniami z dnia 12 grudnia 2012 r. ([...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze omówiło M. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od w/w decyzji. Organ odwoławczy podał co następuje: Opisane na wstępie decyzje zostały prawidłowo doręczone w sposób przewidziany w art. 44 §4 kpa, odwołania zaś zostały złożone po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Zgodnie z art. 58 kpa do przywrócenia terminu niezbędny jest wniosek o jego przywrócenie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnienie czynności dla której określony był termin, a nadto zainteresowany winien uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył co prawda prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołań od decyzji wydanych przez Prezydenta Miasta w dniu [...] 2012 r. i [...] 2012 r. składając jednocześnie odwołania, jednakże podana przyczyna uchybienia terminu to przyczyna zawiniona. M. S. wskazał bowiem, że był chory potwierdzając tę okoliczność zaświadczeniem lekarskim z dnia 5 marca 2012 r. oraz, że przez cały miesiąc lipiec 2012 r. przebywał w A u bliskiego kolegi uprawdopodobniając to pismem w/w z dnia 3 grudnia 2012 r zatytułowany "zaświadczenie", w którym to Z. K. zaświadczył, że M. S. przez cały miesiąc lipiec 2012 r. przebywał w miejscowości A na ulicy K. Wnioskodawca miał wiedzę o toczącym się postępowaniu oraz o tym, że zmierza ono ku zakończeniu, ponieważ w dniu 5 marca 2012 r. zostało mu doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie (k. 474,475). Podnoszona więc we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność, że wnioskujący przebywał cały lipiec 2012 r. poza swoim miejscem zamieszkania nie usprawiedliwia uchybieniem terminu w złożeniu odwołania. Również powoływanie się na zły stan zdrowia psychicznego wywołany rozwodem nie może zostać uwzględnione, skoro nie zostało uprawdopodobnione, iż przyczyna ta trwała przez cały bieg terminu do złożenia odwołania. Choroba strony mogłaby być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdyby posiadała charakter nagły, nie pozwalający jednocześnie na wyręczenie się inną osobą (por. II SA/Lu 206/10). Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o podnoszony przez wnioskodawcę podeszły wiek, problemy z pamięcią, posiadaną grupę inwalidzką (por. II SA/Wa 390/10). Na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając je w całości. Wskazał, że postanowienia są sprzeczne z Konstytucją RP, zasadami współżycia społecznego i art. 58§1 kpa. Podał że w dniu 24 września 2012 r. otrzymał kserokopię decyzji Prezydenta Miasta; w dniu 1 października 2012 r. złożył wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od w/w decyzji; w dniu 6 grudnia 2012 r. przesłał do organu odwoławczego pismo zawierające uzasadnienie uprawdopodobniające niezawinienie w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań; po trzech miesiącach od złożenia wniosku otrzymał postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wedle skarżącego wydanie decyzji przez organ I instancji po prawie 4 miesiącach, a przez organ odwoławczy postanowienia po 3 miesiącach wskazuje na naruszenie przepisów o terminach załatwiania sprawy. Podniósł, że wbrew stanowisku organu odwoławczego fakty przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu oraz doręczone zaświadczenie były wystarczające aby przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Dodał, że fakt przebywania poza miejscem zamieszkania i poważny stan zdrowia winny stanowić wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od wymienionych na wstępie decyzji. Zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2013 r. Przewodniczący Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zarządził rozłączenie sprawy ze skargi M. S. na orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wpisanie je pod sygn. akt. III SA/Kr 51/13 na postanowienie [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu; III SA/Kr 52/13 na postanowienie [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu; III SA/Kr III SA/Kr 53/13 na postanowienie [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, III SA/Kr 54/13 na postanowienie [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, III SA/Kr 55/13 na postanowienie [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu; III SA/Kr 56/13 na postanowienie [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawę o sygn. akt III SA/Kr 51/13 ze sprawami o sygn. akt III SA/Kr 52/13, III SA/Kr 53/13, III SA/Kr 54/13, III SA/Kr 55/13, III SA/Kr 56/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W rozpoznawanej sprawie okolicznością niekwestionowaną jest, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia odwołań od wymienionych na wstępie decyzji Prezydenta Miasta. Skarżący uważa jednak, że niedochowanie tego terminu nastąpiło bez jego winy, w związku z tym wraz z odwołaniami złożył on wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań. W ocenie Sądu prawidłowe było wyrażone w zaskarżonych postanowieniach stanowisko organu co do braku podstaw do przywrócenia skarżącemu uchybionego przez niego terminu. Podstawowym bowiem kryterium przywrócenia terminu, w myśl art. 58 § 1 k.p.a., jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w uchybieniu terminu. Oceniając spełnienie tej przesłanki należy mieć na uwadze, że na stronach postępowania spoczywa obowiązek szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. I OSK 1257/11; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 282). We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu z powodu złego stanu zdrowia, trudnej sytuacji osobistej oraz z uwagi na okoliczność, że w miesiącu lipcu 2012 r. przebywał poza miejscem zamieszkania u kolegi, który opiekował się skarżącym, dawał mu "wsparcie materialne i duchowe". Na tę okoliczność przedłożył skarżący pismo zatytułowane "zaświadczenie", w którym Z. K. oświadczył, że skarżący przebywał w miesiącu lipcu w miejscowości A na ul. K i w tym czasie nie odwiedzał swojego mieszkania w K. Rzecz jednak w tym, że okoliczności wskazane przez skarżącego nie dają podstaw do uznania, iż nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od powołanej decyzji. Ponownie należy bowiem podkreślić, iż brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się przykładowo przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Inne okoliczności, takie jak zwolnienie lekarskie czy wyjazd z miejsca zamieszkania nie uprawdopodabniają, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Okoliczności te nie wykluczają bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzenia odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez inną osobę (wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, Legalis; B. Adamiak, jw., s. 283). O braku winy można więc mówić tyko w tym przypadku, gdy strona w celu dochowania terminu zmuszona byłaby do podjęcia nadzwyczajnego wysiłku, przykładowo zagrażającego jej zdrowiu lub życiu albo narażającego ją na poważne straty. Taka sytuacja nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie. Nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania nie może świadczyć o obiektywnej niemożliwości dochowania przez niego terminu do złożenia odwołania. Skarżący mógł bowiem poczynić starania aby samodzielnie lub też przy pomocy innych osób odebrać kierowaną do niego przez organ I instancji korespondencję lub ustalić, choćby drogą telefoniczną lub przy użyciu poczty elektronicznej, czy taka korespondencja w czasie jego nieobecności w miejscu zamieszkania nie była do niego wysyłana. Nie ulega także wątpliwości, że skarżący, dbając należycie o zabezpieczenie swoich interesów w toczącym się postępowaniu administracyjnym, mógł na przykład pisemnie lub nawet telefonicznie (przy użyciu poczty elektronicznej) poinformować organ o tym fakcie, zwracając się z prośbą o niedoręczanie mu w tym czasie ewentualnych rozstrzygnięć. Takich działań, świadczących o dochowaniu należytej staranności, skarżący jednak nie podjął, narażając się na negatywne konsekwencje swojego działania w toczącym się z jego udziałem postępowaniu administracyjnym. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).