III SA/Kr 51/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Prezydenta Miasta Nowego Sącza na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 10 grudnia 2024 r., znak: SKO-AW-4101-44/24 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej postanawia: I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu. Decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r. znak: SKO-AW-4101-44/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, działając na podstawie art. 138 § 2 oraz art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 4-5, § 3 i art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 2 i ust. 3 pkt 4, art. 67 ust. 1, art. 251 ust. 1, art. 252 ust. 1 pkt 1 – 2, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. w P., od decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 16 kwietnia 2024 r. znak: WED.RBO.4431.3.2022 orzekającej o obowiązku zwrotu przez T. sp. z o.o. prowadzącej niepubliczne: 1. Technikum dla Młodzieży T. w N. - dotacji podmiotowej niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2019 oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, 2. Studium Medyczne T. w N. - zwrot dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości, niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2019, a także zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, 3. Policealna Szkoła T. w N. - zwrot dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz obowiązek zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku 2019; uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 19 grudnia 2024 r. Prezydent Miasta Nowego Sącza (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 14 sierpnia 2024 r. uchylającą w całości decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na sprzeciw, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, powołując się na uchwałę NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03, wniosło o jego odrzucenie, jako wniesionego przez podmiot nieuprawniony do jego złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie natomiast do art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Przed dokonaniem merytorycznej oceny sprzeciwu należy zbadać czy zostały spełnione wymogi pozwalające na jej dokonanie, albowiem do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest wystąpienie ze stosownym żądaniem przez legitymowany podmiot (wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r. sygn. OSK 1229/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Wskazać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. O "interesie prawnym" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Istnienie, przywołanej powyżej, legitymacji skargowej, w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., podlega badaniu przez sąd administracyjny. W sytuacji jej braku u skarżącego, gdy skargę wnosi podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jak wynika z treści powyższego przepisu, legitymacja do złożenia skargi jest oparta na kryterium interesu prawnego. Oznacza to, że skargę wnieść może co do zasady podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza, natomiast Prezydent występował w sprawie jako organ I instancji. Należało zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy posiada on legitymację do wniesienia sprzeciwu i czy może kwestionować w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, mocą której uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 16 kwietnia 2024 r. i przekazano ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalono pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r., sygn. OPS 1/03, postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. II SA/Sz 296/22, postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. II SA/Sz 351/22, CBOSA). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Prezydent Miasta Nowego Sącza, działając jako organ pierwszej instancji, wydał decyzję w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, jako organ odwoławczy, a więc organ wyższego stopnia, w administracyjnym toku kontroli orzekło o jej uchyleniu w całości i przekazaniu jej do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zarówno Prezydent miasta Nowego Sącza, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu w niniejszej sprawie występowały jako organy administracyjne. Powyższe oznacza, Prezydent Miasta Nowego Sącza, nie ma legitymacji skargowej do kwestionowania decyzji organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od decyzji pierwszej instancji. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być bowiem organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji; w tym przypadku nie ma on interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że podstawową zasadą konstytucyjną, która określa sposób funkcjonowania administracji publicznej jest zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowoadministracyjne zostały oparte na tej zasadzie. Organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Wskazać należy, że dopuszczenie organowi pierwszej instancji możliwości prawnej dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym wbrew interesowi prawnemu spółki, który był przedmiotem decyzji wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego Takie postępowanie nie zapewniałoby równości stron postępowania oraz podważałoby zaufanie do organów władzy publicznej (uchwała NSA z dnia 16 lutego 2016, sygn. I OPS 2/15, CBOSA). Mając na uwadze powyższe, niedopuszczalny sprzeciw organu pierwszej instancji należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.