III SA/Kr 514/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Wojewody z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu poszukującego pracy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 22, art. 33 ust. 4 a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 K.p.a. orzekł o pozbawieniu P. G. z dniem 1 lutego 2018 r. statusu poszukującego pracy. W uzasadnieniu organ wskazał, że statusu poszukującego pracy zostaje pozbawiona osoba, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w terminie i nie powiadomiła w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. G. stwierdzając, że niestawiennictwo spowodowane było brakiem poinformowania sms-owego, co zawsze stanowiło potwierdzenie terminu. Wojewoda decyzja z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że podstawą pozbawienia P. G. statusu poszukującego pracy jest przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 oraz ust. 4b pkt 2 ustawy, które stanowią, że starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy: (...) 2) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu poszukującego pracy z powodów, o których mowa w ust. 4apkt 1-3, następuje na okres 120 dni odpowiednio: (...) 2) od dnia niestawiennictwa (...). Organy zatrudnienia mogą wyznaczać terminy stawiennictwa w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy podczas wizyty w siedzibie urzędu, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub też przesyłając wezwania z datą stawiennictwa za pośrednictwem poczty. Zarówno sposób informowania o terminach stawiennictwa, jak i częstotliwość wizyt w urzędzie jest wewnętrzną sprawą organizacyjną każdego urzędu. W przepisach § 18 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2014 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji oraz trybu i sposobów prowadzenia usług rynku pracy wskazano, że powiatowy urząd pracy w ramach podejmowania i utrzymywania kontaktów z bezrobotnymi, może im przekazywać informacje o propozycjach odpowiedniej pracy lub innej pomocy z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych. W dniu 12 maja 2016 r. P. G. wyraził pisemną zgodę, aby Grodzki Urząd Pracy, drogą smsową przekazywał mu powiadomienia o ofertach pracy, wizycie w urzędzie oraz wiadomości od pracowników urzędu. Wskazał również dane do tych kontaktów. Poza sporem jest, że w terminie 1 lutego 2018 roku, nie zgłosił się on do urzędu tłumacząc, że nie otrzymał powiadomienia o terminie smsem. Co więcej nie dochował ustawowego 7-dniowego terminu na wskazanie przyczyn niestawiennictwa. Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu sprawy, nie uwzględnił podanych przez odwołującego powodów niestawiennictwa. Z akt sprawy wynika, że termin stawiennictwa został wyznaczony w siedzibie Grodzkiego Urzędu Pracy 9 listopada 2017 roku. Termin ten przyjął został przyjęty do wiadomości przez P. G. (dowód: własnoręczny podpis w karcie rejestracyjnej bezrobotnego część "C Stawiennictwo w Urzędzie i Propozycje Przedłożone Poszukującemu Pracy"). Termin jest wpisany czytelnie, bez skreśleń, nie uległ zmianie. Organ nie miał więc obowiązku wysyłania przypomnienia o dacie stawiennictwa. W ocenie organu odwoławczego odwołujący powinien pamiętać, że usługa polegająca na przypomnieniu o terminie stawiennictwa wysyłana drogą sms lub drogą elektroniczną była jedynie dodatkową informacją, która jednak nie zwalniała go z właściwego zanotowania daty stawiennictwa. Organ II instancji stoi na stanowisku, że to poszukujący pracy zobowiązany jest do właściwego zanotowania daty stawiennictwa i pamiętania o niej. Za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa może być uznana wyłącznie taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez poszukującego pracy, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym terminie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. G. podnosząc, że nie otrzymał informacji drogą smsową o konieczności stawiennictwa w urzędzie pracy. Skarżący nadmienił, że zazwyczaj stawiał się w urzędzie dzień przed wyznaczonym terminem. Podał, że Grodzki Urząd Pracy zawsze informował go zawsze w sposób "dwutorowy" zarówno pisemnie jak i smsem, natomiast w tej sprawie nieoczekiwanie zmienił sposób informowania. W konkluzji wniósł o uchylenie krzywdzącej dla niego decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 2261) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Podstawę prawną orzekania organów administracji w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645), zwanej dalej: "ustawą". W art. 2 ust. 1 pkt 22 ustawy zawarto definicję legalną osoby poszukującej pracy. W świetle tego przepisu jest nią osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1-3, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, poszukująca zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Status osoby poszukującej pracy jest zatem w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Konsekwentnie do tego trzeba przyjąć, iż nie każdy podmiot, który pragnie znaleźć pracę, będzie posiadał taki status w rozumieniu prawa. Istota uprawnień osoby poszukującej nie wynika z samego faktu poszukiwania lepszego źródła dochodów, lecz ustawodawca wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością osoby w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 marca 2010 r., IV SA/Gl 716/09). Zgodnie z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy, starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Oznacza to, że ustawodawca nałożył na osoby zarejestrowane jako poszukujące pracy obowiązek kontaktowania się z urzędem, by potwierdzać swoje zainteresowanie pomocą określoną w powołanej ustawie. Podkreślić należy, że sformułowanie przepisu art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy ("starosta pozbawia", a nie "starosta może pozbawić") jednoznacznie wskazuje na to, że decyzja starosty o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy nie należy do decyzji uznaniowych. W przypadku ziszczenia się przesłanek przewidzianych w tym przepisie starosta ma obowiązek wydać decyzję o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy. Zatem kluczowym jest rozstrzygnięcie czy faktycznie w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki uprawniające organ do zastosowania art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy. W tym miejscu wskazać bowiem należy, iż ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pod kątem istnienia okoliczności uzasadniających niestawiennictwo w wyznaczonym terminie, o których stanowi art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy nie może być dokonana bez interpretacji pojęcia "uzasadniona przyczyna", która jest pojęciem niedookreślonym i którego ostateczną treść można ustalić w oparciu o konkretny stan faktyczny sprawy. Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od szeregu lat ugruntowany jest pogląd wypracowany na tle takiego samego pojęcia użytego w pkt 4 ust. 4 art. 33 ustawy, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli zainteresowanego, a więc przyczyny, na które nie miał wpływu. Natomiast za takie "uzasadnione przyczyny" nie uznaje się okoliczności powstałych tylko na skutek niestaranności czy niedbalstwa zainteresowanego (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1821/06, z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 508/08; z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 422/09; z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 942/10). W tym kontekście należy ocenić wskazaną przez zainteresowanego przyczynę niestawiennictwa. Zdaniem organu niepotwierdzenie terminu smsem nie może stanowić takiej uzasadnionej przyczyny. Natomiast w ocenie Sądu wniosek ten jest nieuprawniony. W aktach sprawy zalegają bowiem dwa oświadczenia P. G. z dnia 29 kwietnia 2016 r. oraz z dnia12 maja 2016 r. Z oświadczeń tych jednoznacznie i bezsprzecznie wynika, że skarżący wyraził zgodę na otrzymywanie od Grodzkiego Urzędu Pracy powiadomienia o ofertach pracy, powiadomienia o wizycie w urzędzie oraz wiadomości od pracowników urzędu w formie wiadomości sms. W pouczeniu zawartym w oświadczeniach widnieje informacja, że wyrażając zgodę na otrzymywanie informacji z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych skarżący zobowiązał się miedzy innymi do potwierdzenia zapoznania się z przekazywana informacją nie później niż w następnym dniu po dniu jej przekazania oraz stawiennictwa w miejscu i terminie proponowanym przez urząd pracy lub ustalonym pracodawcą krajowym w celu skorzystania z propozycji pomocy. W związku z tym treść oświadczenia nie pozostawiała wątpliwości co do tego, że właśnie sms jest podstawowym narzędziem kontaktu grodzkiego urzędu pracy ze skarżącym, a co więcej, że to właśnie otrzymanie wskazanej wiadomości drogą teleinformatyczną implikuje konieczność stawiennictwa we wskazanym dniu w urzędzie. Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, jeśli faktycznie urząd pracy nie wysłał do skarżącego smsa informującego o terminie spotkania, zaistniała "uzasadniona przyczyna" pozwalająca uznać, że niestawiennictwo skarżącego w urzędzie nie wynikało z jego niedbalstwa i nie było też przez niego zawinione. Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały nieprawidłowych ustaleń przyjmując, że powiadomienie smsowe nie miało żadnego znaczenia. W ocenie Sądu organy administracji błędnie zinterpretowały przepis art.33 ust. 4 a pkt 2 ustawy. Nie zawsze i nie w każdych okolicznościach faktycznych niestawiennictwo w urzędzie pracy uzasadnia pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c. P.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje organu I instancji.