III SA/Kr 518/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej T. W. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata U. L. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 lutego 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r. nr [...] o odmowie zwrotu Z. D. (dalej w skrócie skarżącemu) prawa jazdy seria i nr druku B [...] wydanego w dniu 4 października 2000 r. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (t. jedn., Dz.U. z 216 r., poz. 627 ze zm.). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Skarżący zwrócił się w dniu 6 września 2016 r. do Starosty o zwrot prawa jazdy wydanego w dniu 4 października 2000 r. seria i nr druku B [...]. Starosta decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] odmówił wydania skarżącemu zwrotu ww. prawa jazdy ze względu na to, że w aktach sprawy znajduje się unieważniony druk prawa jazdy. Unieważnienie nastąpiło w dniu 23 kwietnia 2002 r. na podstawie § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie wymiany prawa jazdy, Dz.U. z 2000 r., Nr 39, poz. 459) poprzez wydanie innego dokumentu prawa jazdy nr [...], seria i nr druku D [...]. Organ podkreślił, że w obrocie prawnym nie mogą istnieć dwa dokumenty prawa jazdy. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. D. zawarł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, podnosząc w szczególności, że nie został poinformowany o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz, że nie brał udziału w postępowaniu. Ponadto podniósł, że dokument prawa jazdy, o który zwrot się ubiega, nigdy nie został unieważniony. Został mu okazany w lutym 2015 r. i był kompletny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji odwoławczej podniosło, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której stanowi przepis art. 10 ust. 3 ww. ustawy (szefów i cudzoziemskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego, urzędów konsularnych, misji specjalnych oraz organizacji międzynarodowych). Skarżący zwrócił się w dniu 22 sierpnia 2016 r. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy wydanego w dniu 4 października 2000 r. Ustalono, że prawo jazdy to zostało zatrzymane przez Komendę Miejską Policji w B w dniu 3 października 2001 r. W dniu 23 kwietnia 2002 r. utraciło ważność, gdyż został wydany nowy dokument prawa jazdy druk D [...] nr [...]. Następnie w dniu 3 listopada 2004 r. na wniosek strony wydano kolejne prawo jazdy nr druku F [...] w związku z wymianą danych. Z tego powodu wydanie stronie dokumentu z 2000 r. nie jest możliwe. Kolegium uwzględniło zarzut strony naruszenia przepisów postępowania w zakresie udziału w postępowaniu, jednak stwierdziło, że uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący wielokrotnie przedstawiał stanowisko w sprawie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art. 4 ust. 2, 10 ust. 1, 12 ust. 1 pkt 4, 11, 16 a ustawy o kierujących pojazdami i § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2000 r. w sprawie wymiany prawa jazdy oraz przepisów postępowania art. 7, 8,9, 10, 11, 61 § 4, 77, 80 Kpa. Wskazał, że Starosta, przyznając mu w dniu 23 kwietnia 2002 r. nowe uprawnienia do kierowania pojazdami, postąpił niezgodnie z wolą skarżącego, którą było przywrócenie uprawnień posiadanych już od roku 1981. Ponadto nigdy nie nastąpiło unieważnienie dokumentu z roku 2000 poprzez odcięcie jego lewego rogu o powierzchni co najmniej 1 cm (2) a także poprzez zwrot posiadaczowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. skarżący podniósł, że jest w posiadaniu dwóch dokumentów prawa jazdy. Zgubił prawo jazdy wydane w 2004 r. a poprzednie prawo jazdy zostało zatrzymane w dniu 30 października 2001 r. Dlatego zgłosił o wydanie pierwszego prawo jazdy. Zdał egzamin na prawo jazdy ponownie z wynikiem pozytywnym w 2002 r. i ten dokument otrzymany jako "nowy kierowca" zgubił na przełomie maja i czerwca 2015 r. Organ niezasadnie w jego ocenie sugerował mu wnioskowanie o wydanie wtórnika prawa jazdy zamiast wydać mu utracone prawo jazdy, skutkiem czego naliczano by mu wyższe składki OC. Powtórzył zarzut ograniczenia prawa do udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga Z. D. nie podlega uwzględnieniu. Kontrolowane postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o "zwrot prawa jazdy" wydanego w dniu 4 października 2000 r. nr [...] seria i nr druku B [...]. W przekonaniu skarżącego dokument ten w dalszym ciągu uprawnia go do prowadzenia pojazdów zgodnie z kategorią B, gdyż po pierwsze, nie został nigdy unieważniony a po drugie, jako dokument jest kompletny. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Starosta wydał w dniu 17 lipca 2001 r. decyzję cofającą skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem dopuszczalnego limitu punktów. W dniu 23 kwietnia 2002 r. skarżący uzyskał na nowo uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B (dokument prawa jazdy nr [...] druk D [...]). W dniu 3 listopada 2004 r. zostało wydane kolejne prawo jazdy nr druku [...], tym razem na wniosek skarżącego, w związku ze zmianą danych. Następnie Starosta wydał decyzję nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na okres 6 miesięcy, począwszy od dnia 16 lutego 2016 r. do dnia 14 sierpnia 2016 r. Decyzja ta stanowiła prawną konsekwencję wydanego w dniu 19 lutego 2015 r. przez Sąd Rejonowy w J Wydział II Karny wyroku sygn. akt [...] orzekającego między innymi wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, zobowiązując go do zwrotu prawa jazdy do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego właściwego według miejsca zamieszkania obwinionego. Skarżący na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał żadnego dokumentu prawa jazdy. Należy podkreślić, że dysponowanie dokumentem prawa jazdy wiąże się na gruncie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j., Dz.U. z 2011 r., poz. 978) ściśle z posiadaniem uprawnień do kierowania pojazdami. Dokument prawa jazdy poświadcza tylko uprawnienia, a zatem ma charakter pochodny od uprawnień. Dokument prawa jazdy może uzyskać tylko ten, kto posiada określone uprawnienia. Utrata zatem uprawnień do kierowania pojazdami oznacza, że dokument prawa jazdy, na podstawie którego kierowca legitymował się uprawnieniami, od daty ich utraty, funkcji tego rodzaju pełnić nie może. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ww. ustawy dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest: 1) wydane w kraju: a) prawo jazdy, b) pozwolenie wojskowe, c) międzynarodowe prawo jazdy. 2. Kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3. Przepis art. 4 ust. 2 należy rozumieć w ten sposób, że tylko "jedno ważne prawo jazdy" jest wydawane w związku z uprawnieniami do kierowania pojazdów. Skarżący podnosi, że nie posiada żadnego prawa jazdy, a skoro tak, cytowany przepis go nie dotyczy i nie może stanowić podstawy odmowy zwrotu dokumentu prawa jazdy. Z argumentacją tą nie można się zgodzić, ponieważ pomija istotny element związku posiadania prawa jazdy z posiadaniem uprawnień, a skarżący tego rodzaju uprawnień na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał. Wniosek skarżącego o zwrot dokumentu prawa jazdy wydanego mu w dniu 4 października 2000 r. nie znajduje podstawy prawnej w ustawie o kierujących pojazdami. W przepisach art. 12 ust. 2 czy 102 ust. 2 ustawy stanowi się co prawda o warunkach zwrotu prawa jazdy, jednak zwrot dokonywany jest z założeniem, że dana osoba posiada uprawnienia do kierowania pojazdami, bądź uprawnienia najpierw odzyskuje (przechodząc kontrolne sprawdzenie kwalifikacji). Przyjmuje się, że odmowa wydania prawa jazdy następuje w formie decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 190/14, cbois.nsa.gov.pl). Organ administracyjny posiada upoważnienie ustawowe do załatwienia sprawy. Przepis art. 104 § 1 Kpa stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Negatywne, merytoryczne "rozstrzygnięcie" sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny, winna być dokonana w drodze decyzji. Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że skarga Z. D. nie znajduje uzasadnienia; dlatego została oddalona na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie przepisu art. 250 § 1 ww. ustawy.