VIII SA/Wa 190/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-16

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Sławomir Fularski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta może odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, jeśli sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem tej kategorii?
Ratio decidendi
Starosta nie może odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, jeśli sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem tej kategorii. Zakres zakazu prowadzenia pojazdów ustala sąd powszechny, a organ administracji nie może orzekać w szerszym zakresie. Odmowa zwrotu prawa jazdy, która pozbawia stronę możliwości korzystania z nabytego uprawnienia, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł skargę na czynność Starosty Powiatu [...] polegającą na odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B. Prawo jazdy zostało zatrzymane w związku z podejrzeniem prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd Rejonowy orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii B. Starosta, powołując się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami, odmówił zwrotu prawa jazdy kategorii B, uznając, że zakaz prowadzenia pojazdów obejmuje również tę kategorię. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym art. 6 k.p.a. i przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
1) Stwierdzono bezskuteczność czynności Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...]; 2) Zasądzono od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na czynność Starosty Powiatu [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentu prawa jazdy 1) stwierdza bezskuteczność czynności Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...]; 2) zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest czynność Starosty B. (dalej także: "Organ") z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...], polegająca na odmowie zwrot J. G. (dalej: "skarżący") zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii B. Wniesienie skargi nastąpiło w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. Asesor Prokuratury Rejonowej w G. w oparciu o art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) orzekł o zatrzymaniu J. G. prawa jazdy numer [...] wydanego w dniu [...] września 2011 r., wobec uzasadnionego podejrzenia, że kierujący ciągnikiem siodłowym w dniu 26 maja 2013 r. w N, pozostawał w stanie nietrzeźwości. Postanowienie zostało wydane w związku z podejrzeniem popełnienia przez J G przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r., Nr 88, poz. 553 ze zm.) (dalej: "k.k."). Zatrzymane prawo jazdy wraz z odpisem postanowienia przekazano do Starostwa Powiatowego w B. Wyrokiem z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G, VI Wydział Karny uznał J G za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 178a § 1 k.k. Sąd wymierzył karę grzywny w wysokości 130 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, na których prowadzenie wymagana jest kategoria B na okres 2 lat, zaliczając na poczet tego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 1 lipca 2013 r. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 4 października 2013 r. Po otrzymaniu odpisu wyroku z klauzulą prawomocności, Starosta B wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie praw jazdy kat. A, C, BE, CE oraz skierowania na badania lekarskie i psychologiczne. O wszczęciu postępowania organ zawiadomił skarżącego. W dniu [...] listopada 2013 r. Starosta B wydał, w oparciu o przepis art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze zm.; dalej: "k.k.w."), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.; dalej: "u.k.p.") oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") decyzję, zgodnie z którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, C, BE, CE na okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. Wnioskiem z dnia 27 listopada 2013 r. skarżący wystąpił o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy w zakresie uprawnień kategorii B. Pismem z dnia 27 listopada 2013 r. Starosta B poinformował o braku podstaw do wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii B. Uzasadniając wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kat. B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. "A". Jednocześnie organ podniósł, iż to że Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2013 r. orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kat. B co nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu dot. uprawnień kat. A, może skarżący prowadzić pojazdy mechaniczne kat. B, bowiem jest to zakazane zakazem wprowadzonym przez ustawodawcę. Pismem dnia 10 grudnia 2013 r. skarżący wezwał Starostę B do usunięcia naruszenia prawa w czynnościach organu w zakresie stosowania prawa materialnego, polegającego na ustaleniu, iż brak jest podstaw do wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii B z uwagi na brzmienie art. 12 ust.1 pkt 1 u.k.p., w sytuacji, gdy zgodnie z treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G, Sąd nie zastosował w stosunku do skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kat. B. Dlatego też skarżący wniósł o wydanie mu prawa jazdy kat. B. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ w piśmie z dnia 7 stycznia 2014 r. podtrzymał stanowisko w kwestii odmowy (zwrotu) wydania skarżącemu dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii nieobjętych wyrokiem Sądu Rejonowego w G, tj. prawa jazdy kat. B z uwagi na brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność materialno-techniczną w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy nr [...]. Autor skargi zarzucił naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 6 k.p.a poprzez złamanie zasady praworządności i nie stosowaniu przepisów prawa wbrew słusznemu interesowi skarżącego i wbrew orzeczeniu sądowemu, gdyż pomimo posiadania przez skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B organ uniemożliwia mu korzystanie z tego uprawnienia poprzez odmowę wydania prawa jazdy tej kategorii; - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie wobec osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B art. 12 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 1 u.k.p. co jest sprzeczne z funkcjonalną wykładnią tych przepisów wskazującą, iż dotyczą one osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy w czasie trwania zakazu, tj. występujących o uprawnienie, którego nie posiadały lub które utraciły, a nie osób, które takie uprawnienie mają i którym Sąd nie zabrał takiego uprawnienia. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do zaprzestania naruszania przepisów prawa i wydanie prawa jazdy kat. B. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kierując się wskazaniami kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zasadności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dodać należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należy uznać za zasadną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Starosty B, polegająca na odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy (czyli dotycząca zachowania się organu) na skutek wniosku skarżącego o dokonanie zwrotu skarżącemu dokumentu stwierdzającego posiadanie prawa jazdy kategorii B. Stan faktyczny sprawy, opisany wyżej, w którym Starosta B odmówił wydania J G prawa jazdy w zakresie kategorii B jest bezsporny. Tym samym bezsporne jest, iż dokument prawa jazdy numer [...], którego zwrotu w zakresie uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B wnioskiem z dnia 27 listopada 2013 r. domaga się skarżący, potwierdza uzyskanie tych uprawnień przed datą zatrzymania prawa jazdy, o którym mowa. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący prawo jazdy kat. A i B posiada od dnia 26 listopada 1977 r. Prawo jazdy kategorii C uzyskał z dniem 19 stycznia 1982 r., zaś kategorii BE i CE – 20 sierpnia 1988 r. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G z dnia [...] września 2013 r. wydanego w sprawie [...] na podstawie art. 42 § 2 k.k. został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, na których prowadzenie wymagana jest kategoria B na 2 lata. Z uwagi na treść powyższego wyroku Starosta B decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, C, BE i CE na okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. Starosta B odmawiając pismem z dnia 27 listopada 2013 r. wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii B powołał się na art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. Art. 12 u.k.p. został umieszczony w Rozdziale 3 tej ustawy zatytułowanym "Wydawanie praw jazdy". Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane także osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Jak wynika z treści art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Z brzmienia ww. przepisów Starosta B wywiódł brak podstaw do wydania (zwrotu) J G prawa jazdy w zakresie kategorii B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Dokonana przez Starostę B wykładnia przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie uwzględniła okoliczności, iż ustawa wprowadza rozróżnienie co do wymogów, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o prawo jazdy w zakresie uprawnień, których wcześniej nie posiadała lub które utraciła, od wymogów określonych dla osób, które takie uprawnienia posiadają. Z wyroku Sądu Rejonowego w G z dnia [...] września 2013 r. wynika bowiem niewątpliwie, iż orzeczenie środka karnego w stosunku do skarżącego dotyczy zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, na których prowadzenie wymagana jest kategoria B. Skarżący zaś domaga się zwrotu dokumentu prawa jazdy w zakresie uprawnień kategorii B, które to uprawnienie nie zostało objęte zakazem orzeczonym przez Sąd i nie zostało także cofnięte decyzją Starosty B z dnia [...] listopada 2013 r. Z art. 103 ust. 3 u.k.p. wynika, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jak wynika z art. 103 ust. 4 u.k.p., art. 103 ust. 3 tej ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, to jest, gdy podstawą cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami było ponowne przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz popełnienie w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie z art. 104 u.k.p. osoba, w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, odpowiednio w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3, może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobom po raz pierwszy ubiegającym się o uprawnienie do kierowania pojazdem. Z powyższych regulacji wynika wyraźne rozróżnienie wymagań określonych w stosunku do osób ubiegających się o prawo jazdy po raz pierwszy i w stosunku do osób, które takie uprawnienie posiadają. Zauważyć także wypada, iż art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wskazuje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Jednocześnie wobec nie wymienienia w art. 103 ust. 4 u.k.p. ustępu 1 pkt 4 tej ustawy, zastosowanie do osób, którym cofnięto uprawnienia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma art. 103 ust. 3 u.k.p. Przepisy art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 u.k.p. wejdą w życie z dniem 4 stycznia 2016 r. (art. 139 pkt 3 u.k.p.), nie mniej jednak treść wskazanych wyżej regulacji w powiązaniu z rozumowaniem a contrario art. 104 u.k.p. pozwala na stwierdzenie, iż wymogi określone dla osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami po raz pierwszy nie mają, jak i nie będą mieć zastosowania do osób, którym uprawnienia cofnięto w związku z orzeczeniem przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów. Wymogi te nie mogą mieć tym bardziej zastosowania do osób w zakresie uprawnień, które nie zostały im cofnięte. Z tych względów w ocenie Sądu uprawniony jest wniosek, iż art. 12 ust. 2 u.k.p. dotyczy osób, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy potwierdzającego istnienie uprawnień, których osoba ta nie posiadała w chwili prawomocnego orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, a organ w niniejszej sprawie w sposób nieuprawniony dokonał wykładni rozszerzającej art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. Zgodnie z art. 42 § 2 k.k. orzeczony przez sąd zakaz może obejmować zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju. Tym samym sąd zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (art. 182 § 2 k.k.w.). Z treścią art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje przywoływany już wyżej art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Tym samym w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż to sąd powszechny orzekając o zakazie prowadzenia pojazdów ustala jego zakres. Orzeczenie tego sądu stanowi podstawę do cofnięcia przez organ administracji uprawnień we wskazanym w wyroku zakresie. Organ administracji nie może orzekać o zakazie prowadzenia pojazdów w zakresie szerszym niż to wynika z wyroku wydanego w sprawie karnej. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że zakaz orzeczony na podstawie art. 42 k.k. mógłby być modyfikowany treścią art. 12 ust. 2 u.k.p., prowadziłoby to bowiem do automatycznego zwiększenia dolegliwości ponad zakres określony w wyroku karnym i wejścia w zakres kognicji sądu. Pogląd Sądu w tej mierze jest zgodny z poglądem zawartym w Postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I KZP 29/13 (LEX nr 1430460) oraz wyroku WSA w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie II SA/Ol 337/13 (LEX nr 1333535). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności Starosty B należy także odnieść się do prawidłowości formy wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Zauważyć tym samym należy, że skierowane do organu żądanie o wydanie i zwrot zatrzymanego prawa jazdy jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w trybie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z art. 103 ust. 1 u.k.p. wynika, iż starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacjach określonych w tym przepisie. W ust. 3 tegoż artykułu ustawodawca stwierdził, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Powyższe przepisy nie określają, w jakiej formie winien nastąpić zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub też negatywne rozpatrzenie wniosku o zwrot takiego dokumentu złożonego przez uprawnioną osobę. Nie może budzić wątpliwości, że po ustaniu przyczyn zatrzymania prawa jazdy, organ winien je zwrócić osobie uprawnionej, jeżeli ustawodawca uzależnia powyższą czynności od spełnienia dodatkowych przesłanek, to winien to uczynić po ich spełnieniu (np. po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po uzyskaniu pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji). Winno to również nastąpić po uchyleniu przez prokuratora postanowienia w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, gdy nie został orzeczony przez uprawniony organ (sąd) zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, nie określają formy prawnej takiej czynności. Zachowanie organu, poprzez "zwrot zatrzymanego prawa jazdy", czyli dokonanie działania w formie zwrotu – inaczej mówiąc oddanie prawa jazdy – jest zdaniem Sądu czynnością materialno-techniczną. Przez dokonanie czynności zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, jego oddanie osobie uprawnionej, organ podejmuje działanie (zachowanie) w ramach sprawy administracyjnej, w drodze czynności materialno-technicznej. W takich okolicznościach zwrot zatrzymanego prawa jazdy umożliwia uprawnionemu prowadzenie pojazdów bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków i umożliwia kontynuowanie uprawnienia wynikającego z prawa jazdy. Czym innym jest odmowa wydania prawa jazdy, a czym innym – odrębnym aktem – odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Skoro jednak zwrot zatrzymanego prawa jazdy (oddanie uprawnionemu prawa jazdy) wywołuje skutek prawny drogą faktów, poprzez dokonanie czynności, to w takiej formie nie może nastąpić odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy z przyczyn merytorycznych, a w konsekwencji odmowa kontynuacji przyznanego uprawnienia. W wyniku odmowy zwrotu skarżącemu prawa jazdy określonej kategorii zostaje on bowiem pozbawiony możliwości wykonywania określonych czynności, do których wcześniej nabył uprawnienia. Taka czynność wkracza więc w sferę zakresu uprawnień, jakie posiada skarżący. Odnośnie natomiast formy, w jakiej powinna nastąpić odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, wskazać trzeba, że w ocenie składu orzekającego, mając na uwadze upoważnienie ustawowe organu do załatwienia sprawy oraz treść art. 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., negatywne, merytoryczne "rozstrzygnięcie" sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny, winna być dokonana w drodze decyzji. Przepis art. 104 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Ponadto, w kwestii odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, przepisy ustawy wyraźnie nie wyłączają możliwości wydania decyzji. Rozstrzyganie wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na podstawie unormowań zawartych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami. Skuteczne wniesienie wniosku w sprawie administracyjnej uruchamia postępowanie administracyjne przed właściwym organem. Odmowę zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, poprzedzoną czynnościami procesowymi i dokonaną oceną merytoryczną wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy na zasadzie art. 103 u.k.p. należy wiązać z decyzją z art. 104 k.p.a. Jeżeli organ stoi na stanowisku, że nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy i powołując się w tej materii na normy prawa materialnego odmawia zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, tj. odmawia dokonania czynności materialno-technicznej z przyczyn merytorycznych, to takie władcze narzucenie swojego stanowiska powinno być dokonane w drodze decyzji, jako aktu władzy. Zasygnalizować również trzeba, że sprawy ze skarg na decyzje organów w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy są rozstrzygane przez sądy administracyjne (por. np. wyroki NSA: z dnia 17 września 2008 roku, sygn. akt I OSK 1317/07, LEX nr 514029; z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. akt I OSK 2008/10, LEX nr 1149283; z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1376/11, LEX nr 1113242). Dotychczasowe orzecznictwo sądowo-administracyjne nie kwestionowało formy decyzji dla rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. Na tle zbliżonych stanów faktycznych sądy przyjmowały, iż czynność materialno-techniczna właściwa jest jedynie dla pozytywnych rozstrzygnięć. W wyroku z dnia 24 marca 2010 r., (sygn. akt: I OSK 15557/09, LEX nr 595215) NSA podkreślił, że "dopuszcza się w określonych sprawach administracyjnych, aby pozytywne załatwienie sprawy nastąpiło poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej, jednak odmowa dokonania takiej czynności winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny (postanowienie NSA z dnia 27 września 2009 roku sygn. akt II OSK 230/09 w sprawie odmowy wydania dowodu osobistego, wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 roku ,sygn. akt I OSK 850/06 w sprawie odmowy wydania zezwolenia zagranicznego; wyrok NSA z dnia 10 października 2007 roku, sygn. akt II SA 1719/03 w sprawie odmowy wydania danych z ewidencji pojazdów; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 roku, sygn. akt I OSK 509/06, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1983 roku, sygn. akt II SA 2083/82 w sprawie odmowy dokonania wpisu w akcie stanu cywilnego). Organ rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia 27 listopada 2013 r. uwzględni poczynione przez Sąd rozważania. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w punkcie 1) wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2) na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 t.j.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło