III SA/Kr 519/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek (Spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Piotr Lechowski Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję personalną Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 28 lutego 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby -skargę oddala- Pismem z dnia [...] lutego 2001 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. polecił podległym komendantom podjęcie czynności sprawdzających autentyczność świadectw ukończenia szkoły średniej w systemie zaocznym, wydanych od 1992r. będących w aktach osobowych podległych strażaków. Pismem z dnia [...] marca 2001 r. B. S. zwrócił się do Komendanta Powiatowego w W. o zwolnienie go ze służby z dniem [...].03.2001 r. motywując prośbę tym, że podjął "działalność gospodarczą, która w obecnej chwili koliduje z pełnieniem obowiązków w PSP". Decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] marca 2001r. POK.[...] w sprawie zwolnienia ze służby Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W. zwolnił B. S. ze służby w KP PSP z dniem [...].03.2001 r. w trybie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.), tj. z tytułu zgłoszenia pisemnego żądania zwolnienia. Decyzja zawiera pouczenie o środku odwoławczym, jednak nie została zaskarżona. Pismem z dnia [...] kwietnia 2001 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. polecił podległym komendantom zweryfikowanie dokumentów m.in. ukończenia szkół średnich przez strażaków PSP od 1992r. - łącznie ze strażakami zwolnionymi ze służby w PSP za okres od 1992r. do 2001 r. w terminie do 31 maja 2001 r. W wyniku tego polecenia Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W. zwrócił się do Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] dla Pracujących w K. os. [...] o potwierdzenie świadectwa dojrzałości wydanego [...] maja 1994r. dla B. S. Pismem z dnia [...] maja 2001 r. dyrekcja w/w szkoły poinformowała, że B. S. nie był słuchaczem tej szkoły ani w roku [...]/[...] ani w innych latach i nie otrzymał świadectwa dojrzałości [...] LO dla Dorosłych. O treści tej informacji Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W. powiadomił Prokuraturę Rejonową w K. Po wznowieniu z urzędu postępowania odnośnie decyzji z dnia [...]marca 1995r. o mianowaniu B. S. na stanowisko służbowe dyspozytora i z dnia [...] czerwca 1999r. o mianowaniu na stanowisko służbowe operator sprzętu specjalnego - decyzją nr[...] z dnia [...] października 2001 r. w sprawie ponownego ustalenia zaszeregowania i uposażenia oraz zwrotu należności uchylono obie w/w decyzje o mianowaniu, postanowiono mianować B. S. w tym okresie na stanowisko służbowe niższe ratownika z odpowiednią grupą zaszeregowania zasadniczego z zobowiązaniem do zwrotu nieprawnie pobranej należności. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] czerwca 2003r. do sygn. akt [...] B. S. został uznany winnym tego, że "w bliżej nieokreślonym miejscu, będąc zatrudniony jako zawodowy strażak w Państwowej Straży Pożarnej w Jednostce Gaśniczo-Ratunkowej w W. przedłożył w czerwcu [...] r. swemu bezpośredniemu przełożonemu T. C. i, celem włączenia do jego akt osobowych, podrobiony dokument w postaci świadectwa nr [...] z dnia [...] maja 1994r. ukończenia przez siebie szkoły średniej - Liceum Ogólnokształcącego dla Pracujących w K.", tj występku z art. 270 § 1 kk i skazany na karę grzywny. Pismem z dnia [...] marca 2004r. skierowanym do sądu powszechnego B. S. zwrócił się m.in. o przywrócenie go do pracy w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w W. "na dotychczasowe stanowisko i na dotychczasowych warunkach pracy i płacy". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004r. do sygn. akt [...] sąd powszechny przekazał sprawę Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej w K., a ten Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. - Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w W. Decyzją Personalną Nr 1/05 z dnia 18 stycznia 2005r. [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W. w rozpoznaniu tego wniosku B. S. postanowił "1. Odmówić ponownego przyjęcia do służby w Komendzie Powiatowej PSP w W. z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne. 2. Odmówić stwierdzenia nieważności Decyzji Personalnej Nr [...] Komendanta Powiatowego PSP w W. z dnia [...] marca 2001r. Nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby B. S. z dniem [...].03.2001 r. Jako podstawę prawną wskazano art. 11a ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP z dnia 24 sierpnia 1991r. (Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.) oraz art. 154 i 155 w związku z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Na uzasadnienie podano, że B. S. został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo umyślne - przedłożenie do akt osobowych sfałszowanego świadectwa ukończenia szkoły średniej, co stanowi przeszkodę do ponownego przyjęcia go do służby według art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a nadto zwolnił się ze służby na własną prośbę i brak jakichkolwiek podstaw do wzruszenia decyzji o zwolnieniu, jak również do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Od decyzji tej złożył odwołanie B. S. zarzucając, że organ l instancji nie rozpoznał sprawy jako sprawy o przywrócenie do służby, a jedynie o ponowne przyjęcie do służby na nowych warunkach. Według skarżącego został on zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej "w sposób niezgodny z ustawą o Państwowej Straży Pożarnej", jednak nie podał, o jakie przepisy tej ustawy chodzi. Decyzją personalną Nr [...] z dnia 28 lutego 2005r. do WK. [....] [....] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. postanowił: "1. Zmienić pkt 2 decyzji Nr [....] w ten sposób, iż zwrot "odmówić stwierdzenia nieważności" zastąpić zwrotem "odmówić uchylenia". 2. W pozostałym zakresie decyzję utrzymać w mocy." Na uzasadnienie decyzji podano, że odwołujący się został zwolniony ze służby w sposób zgodny z ustawą o Państwowej Straży Pożarnej, a uchylenie decyzji o zwolnieniu i ponowne przyjęcie do służby wobec prawomocnego wyroku sądu skazującego za przestępstwo umyślne nie jest w aktualnym stanie prawnym możliwe. Art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej eliminuje taką osobę ze służby. Z tego powodu uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby odwołującego się byłoby sprzeczne nie tylko z ustawą o Państwowej Straży Pożarnej, ale także byłoby sprzeczne z interesem społecznym. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 155 kpa. Z decyzją tą nie zgodził się B. S., który w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i i zarzucił, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie o art. 156 kpa pomimo tego, że stan faktyczny na to nie pozwala. Skarżący podniósł, że wniósł o zwolnienie go ze służby "wskutek stosowania przez dowódcę jednostki długotrwałej i uporczywej presji psychicznej, tzw. mobbingu" i dąży on "do przywrócenia go do służby, gdyż nigdy nie miał zamiaru z niej występować". Podał, że jeśli chodzi o jego wniosek o zwolnienie ze służby, to "dowód ten jest fałszywy, dlatego, że oświadczenie nie ujawnia prawdziwej woli Skarżącego". Jego zdaniem uzasadnia to wznowienie postępowania w tej sprawie, po myśli art. 145 kpa. W odpowiedzi na skargę [....] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wniósł o jej oddalenie i zaznaczył, że niniejsze "postępowanie administracyjne zostało wznowione" na wniosek skarżącego, a "z całokształtu okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący domagał się uchylenia przedmiotowej decyzji i uznania go nadal za funkcjonariusza PSP z ważnością od [...] marca 2001 r." Podkreślono, że organy nie dały wiary "wyjaśnieniom oskarżonego w kwestii "wymuszenia" złożenia przez niego raportu o zwolnienie ze służby", a nadto "skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, co dyskwalifikuje go ze służby w Państwowej Straży Pożarnej", zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi -zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd zwraca uwagę, że Decyzja personalna Nr [...] z dnia [...] marca 2001 r. [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w W. w sprawie zwolnienia ze służby B. S. z dniem [...].03.2001 r. jest decyzją ostateczną i prawomocną. Została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa - art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.), który brzmi: "Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach (...) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia - w terminie do 3 miesięcy." Do chwili obecnej brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zaistniały podstawy do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, a twierdzenia skarżącego zawarte w skardze o zaistnieniu przesłanki z art. 145 § 1 kpa są gołosłowne, bowiem skarżący w żaden sposób nie wykazał takiej przesłanki. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art.43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. nr 147, poz. 1230 z późn. zm.): "Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach (...) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego." Należy także zwrócić uwagę, że wymieniona wyżej Decyzja personalna Nr [...] z dnia [...] marca 2001r. [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w W. w sprawie zwolnienia ze służby B. S. nie jest decyzją "na mocy której strona nabyła prawo", o czym mowa w art. 155 kpa, a wręcz przeciwnie - jest decyzją, na mocy której "żadna ze stron nie nabyła prawa", o czym mówi art. 154 § 1 kpa. Zgodnie z treścią art. 154 kpa: "§ 1. Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. § 2. W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji." Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 kpa ma za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji, która może być najzupełniej prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności" (wyrok NSA z dnia 27.08.1999r. l SA 1999/98, LEX nr 48660); "Na podstawie art. 154 § 1 kpa może być uchylona lub zmieniona ostateczna decyzja prawidłowa lub dotknięta jedynie drobnymi wadami niekwalifikowanymi" (wyrok NSA z dnia 06.11.1998r. II SA 1185/98, LEX nr 41315); "Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 i 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) -nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony" (wyrok NSA z dnia 13.08.1997r, III SA 854/96, LEX nr 30615). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie można mówić o słusznym interesie strony do domagania się uchylenia (zmiany) decyzji o zwolnieniu jej ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, albowiem skarżący uzyskał określoną pozycję w tej służbie przed jego zwolnieniem w wyniku popełnionego przestępstwa umyślnego, za które został prawomocnie skazany. Już tylko ta sytuacja powoduje, że w żadnym razie interesu skarżącego nie można uznać za "słuszny" w rozumieniu art. 154 § 1 kpa. Nie sposób także przyjąć, że za uchyleniem (zmianą) decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby przemawia interes społeczny, o którym mowa w przepisie art. 154 § 1 kpa, albowiem w interesie społecznym jest przestrzeganie prawa, a brakiem takiego wykazał się skarżący dopuszczając się przestępstwa umyślnego na szkodę jednostki Państwowej Straży Pożarnej, w której odbywał służbę. Nie sposób w tej sytuacji nie zauważyć tupetu skarżącego w mnożeniu spraw przeciw pokrzywdzonej jednostce i braku u niego poczucia wstydu za popełnione przestępstwo umyślne. To wszystko powoduje, że -zdaniem Sądu - brak jest przesłanek wskazanych w art. 154 § 1 kpa. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa - a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł -jak w sentencji.