III SA/Kr 527/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o. o. z siedzibą w W o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o. o. z siedzibą w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 17 marca 2016 r. A Sp. z o. o. z siedzibą w W – dalej skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, W skardze pełnomocnik skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że brak jest jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, a także różna jest praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W ocenie strony skarżącej, wykonanie tej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Strona wyjaśniła, że wobec niej toczy się wiele postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a i dotychczas na dzień 31 października 2015 r. spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości 8.068.390,02 zł. Zdaniem strony skarżącej wykonanie spornej decyzji grozi utratą płynności finansowej przez spółkę, co skutkuje groźbą upadłości spółki, czyli sytuacją nieodwracalną. Ponadto skarżąca podkreśliła, że ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków z uwagi na zatrzymanie automatów do gry przez organy celne, ale także ponosząc straty finansowe. W ocenie skarżącej spółki, uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. W związku z tym spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie przepisów będących podstawą wymierzenia jej kary pieniężnej. Zauważono także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania sporu w Trybunale Konstytucyjnym. Skarżąca spółka wskazała również, że w tożsamych przedmiotowo sprawach sądy administracyjne w Poznaniu, Gorzowie Wielkopolskim, Białymstoku, Lublinie wstrzymały wykonanie zaskarżonych decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Dodatkowo do wniosku załączono oświadczenie prezesa Spółki o wysokości kar zapłaconych w latach 2012-2015, rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia 2013 r. – 31 grudnia 2013 r. (w wariancie porównawczym do roku 2012), listę księgowań na kontach analitycznych za okres 1 stycznia 2015 r. – 31 października 2015 r., listę księgowań na kontach syntetycznych za okres 11 grudnia 2014 r. – 31 grudnia 2014 r., listę księgowań na kontach syntetycznych za okres od 1 stycznia 2015 r. -13 kwietnia 2015 r. oraz listę zapisów kasowych/bankowych dotyczących uiszczenia nałożonych kar. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - zwanej dalej "ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu Sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wskazane przez stronę skarżącą argumenty w postaci braku jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego odnoszą się do kwestii ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku, rozstrzygającego merytorycznie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 19/15). Natomiast samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest i nie może być wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd, zgodnie z który, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie organu było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy ppsa (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Również sama konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. W ocenie Sądu fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Natomiast w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się do stwierdzenia, że wykonanie tej decyzji spowoduje straty finansowe u skarżącej, a nawet może doprowadzić do jej upadłości. Na dowód tego strona skarżąca przedłożyła rachunek zysków i strat za okres 01.01.2013r. – 31.12.2013r. (w wariancie porównawczym do roku 2012) oraz listę zapisów kasowych/bankowych dot. uiszczenia nałożonych kar. W ocenie Sądu załączone przez stronę dokumenty nie uprawdopodobniają podnoszonej okoliczności, ponieważ zestawienia te są nieaktualne, dotyczą bowiem sytuacji skarżącej spólki sprzed trzech i czterech lat. Co więcej, nawet wziąwszy po uwagę rachunek zysków i strat, jego analiza doprowadzi do wniosku, że kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją, przy uwzględnieniu ogólnej kwoty nałożonych kar pieniężnych, nie stanowi znacznej części uzyskanego przez Spółkę przychodu. Natomiast największy koszt działalności skarżącej stanowią podatki i inne opłaty. W związku z powyższym nie można uznać, że zapłata kary spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, w tym utratę płynności finansowej, a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogła także przemawiać treść oświadczenia prezesa zarządu spółki M. W. z dnia 15 grudnia 2015r., bowiem wskazana tam informacja, że skarżąca spółka zapłaciła w latach 2012-2015 kary pieniężne w łącznej wysokości 8.068.3990,02 zł, sama w sobie nie oznacza, iż zapłata (przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny) kary pieniężnej nałożonej w niniejszej sprawie tj. 12.000 zł może wyrządzić spółce znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu, nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). W ocenie Sądu również okoliczność podniesiona przez skarżącą we wniosku, iż w podobnych sprawach sądowoadministracyjnych sądy uwzględniały skargi, w żadnym wypadku nie stanowi okoliczności mającej jakiekolwiek znaczenie dla zastosowania art. 61 § 3 ppsa. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania nie ma bowiem nic wspólnego z analizą zasadności skargi czy kontrolą legalności spornej decyzji. Sąd nie ma dowolności w udzielaniu stronom ochrony tymczasowej, gdyż działa wyłącznie w granicach przesłanek wynikających z przytoczonego wyżej przepisu ustawy ppsa. W związku z powyższym niezasadne jest odwoływanie się przez skarżącą spółkę do przypadków wstrzymania wykonania podobnych decyzji w innych sprawach. Wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonania decyzji przyniesie skarżącej. Natomiast fakt, że inne sądy administracyjne uwzględniały wnioski skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji przez nich decyzji oznacza jedynie, że skarżący ci wykazali, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie – jak już wyżej podano – strona skarżąca okoliczności takich nie wykazała. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez zapłatę kary pieniężnej może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Sąd, działając na mocy art. 61 § 3 i § 5 ppsa orzekł jak w sentencji.