III SA/Kr 533/21

WyrokWSA w Krakowie2021-09-27

Skład orzekający: Ewa Michna, Hanna Knysiak-Sudyka, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, biorąc pod uwagę stan zdrowia ojca, zakres sprawowanej opieki oraz możliwość pogodzenia jej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i obowiązkami alimentacyjnymi pozostałego rodzeństwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie ustaliły wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, w szczególności stanu zdrowia ojca skarżącej, możliwości wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego przez rodzeństwo oraz wpływu sprawowanej opieki na prowadzenie gospodarstwa rolnego. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne postępowanie w celu dokładnego wyjaśnienia tych okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżąca U. G. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem W. T., legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na datę powstania niepełnosprawności ojca (po 79. roku życia) oraz uznając, że zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia skarżącej prowadzenia gospodarstwa rolnego ani podjęcia zatrudnienia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezgodność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją RP, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny. Skarżąca podniosła również, że stan zdrowia ojca znacząco się pogorszył, a rodzeństwo nie jest w stanie zapewnić mu opieki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Renata Czeluśniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wójt Gminy decyzją z [...] 2020 r. znak: [...] orzekł o odmowie przyznania U. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na W. T., na okres od 1 listopada 2020 r. do bezterminowo. Zdaniem organu, w związku z faktem powstania niepełnosprawności po 79 roku życia na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych istnieją przesłanki negatywne do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu U. G. zarzuciła organowi l instancji wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu 17 listopada 2020 r. na ojca W. T., ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty prawy. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że sprawuje stałą opiekę nad ojcem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia 11 września 2019 r. Podniosła, że jego stan zdrowia nie pozwala mu na samodzielne funkcjonowanie, co wiąże się z brakiem możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia. Wyjaśniła, że pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, tj. rodzeństwo nie mają możliwości sprawowania opieki nad ojcem. Siostra S. B. pracuje zawodowo w systemie pracy zmianowej i ma własną rodzinę. Brat K. T. mieszka w innej miejscowości, pracuje jako kierowca, natomiast brat J. T. pracuje zawodowo na terenie Niemiec przyjeżdża na urlopy do domu sporadycznie. Skarżąca podniosła nadto, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który jest podstawą odmowy świadczenia pielęgnacyjnego jest niezgodny z konstytucyjną zasadą równości (art. 32 ust. 1 i ust. 3, art. 8 ust. 1 i 2, art. 7 Konstytucji RP). Niekonstytucyjność tego przepisu stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, uznając art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje się prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe, zasygnalizowana w decyzji przesłanka dotycząca daty powstania niepełnosprawności, jako błędnie zinterpretowana, nie zachodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 lutego 2021 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w dniu 17 listopada 2020 r. U. G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem W. T., ur. [...] 1940 r. Z przedłożonego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 11 września 2019 r. wynika, że W. T. został zaliczony do grona osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe, przy czym, w wyżej opisanym orzeczeniu wskazano, iż daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, natomiast znaczny stopień niepełnosprawności u ww. datuje się od 2 lipca 2019 r. W opinii Kolegium, stanowisko organu I instancji, że skarżąca nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy do przyznania wnioskowanego świadczenia albowiem niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki powstała po 79 roku życia, jest nieprawidłowe i wynika z błędnie przeprowadzonej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. SKO wskazało, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Okoliczność, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, powstała w okresie późniejszym niż wymaga tego art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie stanowi zatem przesłanki do uznania, iż osobie sprawującej opiekę nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO wskazało następnie na poczynione przez organ I instancji ustalenia w sprawie wyjaśniając, że w przeprowadzonym w dniu 30 listopada 2020 r. przez Pracownika Socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej telefonicznym wywiadzie środowiskowym w związku z zagrożeniem epidemiologicznym COVID-19 U. G. oświadczyła, iż sprawuje stałą opiekę nad ojcem w zakresie codziennych czynności, tj.: gotowanie, sprzątanie, podawanie posiłków, podawanie lekarstw i insuliny, mierzenie poziomu cukru, robienie zakupów, pranie, załatwianie spraw lekarskich (umawianie wizyt, zawożenie do lekarza, wykupywanie recept), a także pomoc w ubieraniu się i myciu. W. T. jest osobą starszą, przewlekle chorą, pozostaje pod kontrolą lekarską, zmaga się m.in. z cukrzycą, niewydolnością krążeniową, nadciśnieniem tętniczym, zaćmą, ostrą niewydolnością nerek. W/w samodzielnie porusza się po domu. W. T. wymaga całodobowej opieki, którą zapewnia mu córka, a wspólne zamieszkiwanie znacznie ułatwia jej pełnienie. Konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem wiąże się z rezygnacją skarżącej z podjęcia zatrudnienia. Z kolei jak wynika z załączonych do akt sprawy oświadczeń innych osób zobowiązanych w pierwszej kolejności do alimentacji względem W. T., tj. jego dzieci: syn J. T., zam. M pracuje zawodowo na terenie Niemiec, przyjeżdża na urlopy weekendowe; syn K. T., zam. N pracuje zawodowo; córka S. B., zam. M pracuje zawodowo w systemie zmianowym. Osoby te - jak oświadczają – z powyższych powodów nie są w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym ojcem W. T. W ocenie organu odwoławczego w realiach przedmiotowej sprawy brak jest jednak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy na gospodarstwie rolnym przez skarżącą, a koniecznością opieki nad osobą wymagającą opieki, albowiem sprawowana opieka nie ma charakteru tego rodzaju, ażeby zmuszała ją do definitywnej rezygnacji z pracy na gospodarstwie rolnym, czy też aktywności zawodowej. SKO podkreśliło przy tym, że niewątpliwie osoba wymagająca opieki ze względu na niepełnosprawność wymaga stałej opieki i pomocy osób drugich. Do czynności typowo opiekuńczych spośród wymienionych przez skarżącą niewątpliwie można zaliczyć podawanie insuliny, mierzenie poziomu cukru, pomoc w ubieraniu, utrzymaniu higieny ciała. Natomiast takie czynności jak: gotowanie, sprzątanie, podawanie posiłków, podawanie lekarstw, robienie zakupów, pranie, załatwianie spraw lekarskich (umawianie wizyt, zawożenie do lekarza, wykupywanie recept), czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Ponadto są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo, czy też prowadzą gospodarstwo rolne i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. W ocenie SKO, okoliczności sprawy wskazują, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawnym ojcem jest do pogodzenia z jednoczesnym prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Jak wynika z treści art. 17 ustawy, obligatoryjną przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, której rozmiar nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej czy też prowadzenia gospodarstwa rolnego. Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego nie można przyjąć, że w przedmiotowej sprawie skarżąca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, a tym samym uznać należy, iż nie wyczerpuje zakresu opieki wymaganej dla świadczenia pielęgnacyjnego, która ma być trwała. Na marginesie SKO wskazało, że w ramach polityki społecznej prowadzonej przez państwo realizowane są również usługi opiekuńcze, które mają na celu wspomaganie opieki nad osobą jej wymagającą po to aby opiekun takiej osoby nie musiał rezygnować z zatrudnienia lub podejmować pracy w ograniczonym jej zakresie czasowym. Ponadto obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego ojca ciąży w takim samym stopniu na wszystkich jego dzieciach, a wykonywanie pracy zawodowej czy zamieszkiwanie w pobliskiej miejscowości nie zwalnia tych osób z jego spełnienia, albowiem nie są to okoliczności obiektywnie powodujące brak możliwości udzielenia wsparcia skarżącej i pomocy w zabezpieczeniu choremu ojcu opieki. Obowiązek ten nie musi polegać tylko na osobistych staraniach osób zobowiązanych do alimentacji względem niepełnosprawnego rodzica, ale może przybrać także inną formę pomocy takiej osobie np. współopłacenie ww. usług opiekuńczych. W skardze do WSA w Krakowie U. G. zarzuciła naruszenie: - art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a to poprzez ustalenie, iż brak jest związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej a sprawowaną opieką nad ojcem, jak również poprzez ustalenie, że zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia jej podjęcia pracy; - art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż błędnie przyjęto, iż brak jest związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki nad osobą wymagającą opieki; - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącej organ II instancji w sposób nieprawidłowy rozważył stan zdrowia jej ojca. Zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności nie jest on w stanie samodzielnie egzystować, dlatego podjęcie przez nią zatrudnienia jest niemożliwe, nawet w niepełnym wymiarze godzin. Skarżąca wyjaśniła, że stan zdrowia jej ojca z dnia na dzień się pogarsza. Jest on w chwili obecnej osobą całkowicie leżącą, wymaga pampersowania, a ze względu na nadmierne drżenie rąk podania posiłków, lekarstw i insuliny. Podkreśliła ponadto, że sprawuję opiekę nad ojcem całodobowo, a organ II instancji błędnie ustalił i sprowadził jej opiekę jedynie do "prania, sprzątania i robienia zakupów." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2021 r. skarżąca wskazała, że znacznemu pogorszeniu uległ stan zdrowia jej ojca, na potwierdzenie czego załączyła kserokopie kart informacyjnych z pobytu w szpitalu. W dniu 6 września 2021 r. skarżąca nadesłała zaświadczenie lekarskie z dnia 31 sierpnia 2021 r. z hospicjum domowego oraz zaświadczenie lekarskie lekarza rodzinnego o stanie zdrowia jej ojca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na W. T., na okres od 1 listopada 2020 r. do bezterminowo. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powyższe przepisy określają przesłanki warunkujące nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podkreślić należy również, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przytoczony wyżej przepis ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, która stanowi naczelną zasadę Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą, organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (materialnej), wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80, ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Ponadto art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. Pominięcie zatem, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania zgodnej z prawem decyzji. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że organy, w tym również odwoławczy (dokonując prawidłowej wykładni art. 17 ust.1b ustawy) nie ustaliły wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, tj. przede wszystkim stanu zdrowia ojca skarżącej, który miał i ma wpływ na zakres i rozmiar opieki sprawowanej przez skarżącą. Nie ustaliły też możliwości wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego wobec ojca skarżącej przez jej rodzeństwo. Z kolei ustalenie tych okoliczności ma bezpośredni wpływ na ocenę, czy sprawowanie opieki nad ciężko chorym ojcem wymagało rezygnacji przez nią z całkowitego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organ nie ustalił też, jakiej wielkości jest to gospodarstwo rolne, gdzie jest położone (jak daleko od domu), kto i na jakiej zasadzie przejął jego prowadzenie. Ustalenia organu II instancji, oparte jedynie na wywiadzie telefonicznym wskazywały, że ojciec skarżącej ma wiele poważnych dolegliwości takich jak cukrzyca, niewydolność krążeniowa, nadciśnienie tętnicze raz ostra niewydolność nerek. Tak liczne schorzenia wskazywały, że stan zdrowia ojca skarżącej wymaga stałej opieki w dużym zakresie. Przedstawione przez skarżącą zaświadczenia lekarskie dodatkowo potwierdziły znaczne pogorszenie się stanu zdrowia jej ojca. Ocena zatem przez organ odwoławczy, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawnym ojcem jest do pogodzenia z jednoczesnym prowadzeniem gospodarstwa rolnego nie została poparta rzetelnym zebraniem (uzupełnieniem) materiału dowodowego. Dla oceny związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy na gospodarstwie rolnym przez skarżącą a wykonywaniem niezbędnej opieki nad chorym ojcem, konieczna jest jest też ocena zachowania zobowiązanych do alimentacji i opieki pozostałych jego dzieci. Fakt bowiem pracy (gdziekolwiek) i posiadania rodziny nie zwalnia od świadczenia pomocy choremu rodzicowi. Brak jednak świadczenia takiej pomocy przez niektóre z dzieci, przy konieczności jej świadczenia, nie może pozbawić osoby opiekującej się rodzicem rekompensaty za rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki. Dlatego prowadząc ponowne postępowanie organ ustali stan faktyczny sprawy niezbędny do oceny zaistnienia wszystkich przesłanek wymaganych przez ustawodawcę do nabycia przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, biorąc pod uwagę powyżej przedstawione stanowisko Sądu. Ze względu na zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego, Sąd na zasadzie art. 135 P.p.s.a. uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję, ale też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O ile bowiem stan zdrowia ojca skarżącej przemawia za uwzględnieniem jej wniosku, to do wyjaśnienia pozostaje kwestia związku przyczynowego pomiędzy koniecznością rezygnacji z prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego, a sytuacją rodzinną. W celu wyjaśnienia, czy pozostałe dzieci sprawują, czy też nie (i dlaczego) opiekę nad niepełnosprawnym ojcem (do czego są wszyscy zobowiązani zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), organ winien przesłuchać w charakterze świadków (pouczając o odpowiedzialności karnej) pozostałe dzieci W. T. (oparcie ustaleń na oświadczeniu skarżącej nie jest wystarczające), a następnie ocenić, czy skarżąca sprawuje samodzielnie ww. opiekę, czy też z rodzeństwem. Ustalenie stanu faktycznego pozwoli organowi na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącej opieki i możliwości zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jak bowiem prawidłowo stwierdził organ odwoławczy obowiązek alimentacyjny względem ojca ciąży w takim samym stopniu na wszystkich jego dzieciach a wykowywane pracy zawodowej, czy zamieszkiwanie w innej miejscowości nie zwalnia ich z jego spełnienia. Nie są to bowiem okoliczności obiektywnie powodujące brak możliwości udzielenia wsparcia skarżącej i pomocy jej w opiece nad ojcem. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 15 zzs 4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło