III SA/Kr 546/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2013r. nr [ ] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata Ż. Ś. - Kancelaria Adwokacka, [ ] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Zastępca Głównego Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N zawiadomił Starostę o stwierdzeniu u posiadającego ważne prawo jazdy A. K. uzasadnionych i poważnych wątpliwości mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym. Jako podstawę zawiadomienia Zastępca Głównego Orzecznika wskazał art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W dniu 10 września 2013 r. A. K. zgłosił się w Starostwie Powiatowym, gdzie przesłuchany do protokołu stwierdził m.in., że jest tylko czasowo niezdolny do pracy i jest w trakcie leczenia neurologicznego, które może przyczynić się do odzyskania przez niego zdrowia. Jednocześnie A. K. zażądał skierowania pisma do ZUS celem podania na jakiej podstawie stwierdzono poważne zastrzeżenia stanowiące przeszkodę do prowadzenia przez niego pojazdów. Pismo, którego zażądał A. K., zostało skierowane przez Starostwo Powiatowe do ZUS Oddział w N w dniu 10 września 2013 r. W odpowiedzi na powyższe Zastępca Głównego Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N poinformował, że na podstawie art. 27 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926) oraz art. 40 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i dentysty (Dz. U. z 2011 r., Nr 277, poz. 1634) brak jest podstaw do przesłania żądanych informacji, nie mniej stwierdził, że ZUS Oddział w N informacje o ewentualnych okolicznościach mogących stanowić poważne zastrzeżenia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym wysyła wyłącznie w wypadkach uzasadnionych. Pismem z dnia 1 października 2013 r. Starosta zawiadomił A. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, informując o możliwości składania w terminie dni 7 wyjaśnień i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Zawiadomienie to A. K. otrzymał 3 października 2013 r. Pismem z dnia 17 października 2013 r. Starosta zawiadomił A. K. o zakończeniu postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] Starosta, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) skierował na badania lekarskie A. K. posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii ABCE. Na uzasadnienie decyzji organ podał, że podstawą wydanej decyzji stały się informacje Zastępcy Głównego Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N o stwierdzeniu u posiadającego ważne prawo jazdy A. K. uzasadnionych i poważnych wątpliwości mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym. Informacje te zostały potwierdzone przez samego zainteresowanego, który w Wydziale Komunikacji oświadczył, że jest w trakcie leczenia neurologicznego i czasowo jest niezdolny do pracy. Powyższe okoliczności dają – zdaniem organu - podstawę do skierowania A. K. na badania lekarskie celem wyjaśnienia powstałych zastrzeżeń i wątpliwości co do jego stanu zdrowia. Od powyższej decyzji odwołał się A. K., który zarzucił, że stwierdzenie Zastępcy Głównego Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N stanowi jedynie przypuszczenie, że leczenie neurologiczne nie stwierdza faktu istnienia choroby, a jedynie podejmowanie działań w celu jej przeciwdziałania oraz że nie został poproszony przez Zastępcę Głównego Lekarza Orzecznika "o przedstawienie dokumentacji choroby, na podstawie której mógłby wydać decyzję". W celu "potwierdzenia faktu leczenia i pozytywnych jego skutków" A. K. dołączył do odwołania kopię zaświadczenie lekarza neurologa. Decyzją z dnia 30 grudnia 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] 2013 r., nr [...]. W ocenie organu II instancji, zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny sprawy – jak organ I instancji i podkreślił, że redakcja wskazanych przepisów nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, a zatem w sytuacji, gdy starosta otrzyma zawiadomienia od lekarza orzecznika ZUS o zastrzeżeniach w stanie zdrowia kierowcy mogących powodować istotna przeszkodę w prowadzeniu pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym, jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na badania do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, albowiem – zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r., poz. 133), badania te wykonywane są w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy i z tego względu organy nie mogą wziąć pod uwagę zaświadczeń wydawanych przez innych lekarzy, jak choćby zaświadczenia dołączonego do odwołania. Podkreślono, że kwestia zdolności odwołującego się do prowadzenia pojazdów stanowić będzie dopiero przedmiot badania przez lekarzy specjalistów, które zostaną przeprowadzone w wyniku skierowania starosty. Na poparcie swego stanowiska organ odwoławczy wskazał orzeczenia sądownictwa administracyjnego podkreślając, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że zachodzą wątpliwości co do posiadania przez odwołującego się pełnej sprawności do prowadzenia pojazdów i z tego względu istnieje potrzeba weryfikacji jego aktualnego stanu zdrowia. Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się A. K., który w skardze wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił, że zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia nie zostały oparte na żadnych konkretnych okolicznościach, że organy nie wykazały uzasadnionych podejrzeń złego stanu zdrowia, a oparły się wyłącznie na wątpliwościach czy przypuszczeniach. Zdaniem skarżącego, zgromadzony materiał nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że stał się osobą niezdolną do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W skardze podkreślił, że z przedstawionego przez niego do odwołania zaświadczenia lekarskiego wynika, że od sierpnia 2012 r. nie cierpi na schorzenia mogące powodować istotne przeszkody w prowadzeniu pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty i stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że informacja Zastępcy Głównego Lekarza Orzecznika ZUS ma charakter wiarygodny, albowiem pochodzi od organu uprawnionego do badania zdrowia skarżącego. Sąd stwierdza z urzędu, że z przedłożonego przez A. K. do odwołania zaświadczenia lekarskiego, lekarza neurologa, z dnia 10 grudnia 2013 r. wynika, że u skarżącego A. K. rozpoznano: "Padaczka w wywiadzie pourazowa. Stan po urazie czaszkowo – mózgowym". Nadto w zaświadczeniu stwierdzono: "Od sierpnia 2012 r. podaje, że napadu padaczki nie miał. Leki nadal stosuje." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc spraw merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga A. K. nie zasługuje na ich uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Należy podkreślić, że zasady sprawdzania stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami zostały określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.). W szczególności art. 75 ust. 1 pkt 5 stanowi: "Art. 75. 1. Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4: (...) 5) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia;" Z konstrukcji tego przepisu wynika, że w razie stwierdzenia sytuacji w wymienionej w przepisie – w przypadku nasuwającym zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem - badanie lekarskie jest obowiązkowe właśnie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ustawodawca nie przesądził, że stwierdzona sytuacja - przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem - stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem, a przeciwnie, ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii ustawodawca powierzył lekarzom o specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, to jest tylko tym lekarzom, którzy spełniają wymagania określone m.in. przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r., poz. 133). Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, zebrany materiał w niniejszej sprawie daje pełną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Jest to nie tylko – zdaniem Sądu - pismo z dnia 19 sierpnia 2013 r. Zastępcy Głównego Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N informujące Starostę o stwierdzeniu u posiadającego ważne prawo jazdy A. K. uzasadnionych i poważnych wątpliwości mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym, ale oświadczenie samego skarżącego z dnia 10 września 2013 r., że jest w trakcie leczenia neurologicznego, a nawet zaświadczenie lekarskie lekarza neurologa z dnia 10 grudnia 2013 r., z którego wynika, że u skarżącego A. K. rozpoznano "stan po urazie czaszkowo – mózgowym" i "padaczkę pourazową". Okoliczność, że - jak podaje skarżący - od sierpnia 2012 r. nie miał napadu padaczki – wbrew twierdzeniu skarżącego – także uwiarygodnia okoliczność, że takie napady padaczki skarżący miał, co tym bardziej wskazuje na istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia, a więc na zaistnienie przesłanki, o której mowa w przytoczonym wyżej przepisie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Sąd zwraca także uwagę na treść art. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c omawianej ustawy o kierujących pojazdami, które stanowią: "Art. 99. 1. Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na: (...) 2) badanie lekarskie, jeżeli: (...) b) istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia; (...). 2. Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1: 1) z urzędu: (...) c) na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b;" Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika więc obowiązek starosty wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli uzyska zawiadomienie o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia od organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy, a takie właśnie zawiadomienie miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd orzekający podziela w niniejszej sprawie w pełni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1078/13 (opubl. LEX nr 1502673): "Skierowanie na badania lekarskie może nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dostrzegł uchybień w przeprowadzonych postępowaniach, które miałyby lub mogłyby mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcia i stwierdził, że skarga A. K. nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym, a zatem, na podstawie powołanych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił - jak w pkt I wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 z późn. zm.), określając ich wysokość na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) – jak w pkt II wyroku.