III SA/Kr 554/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2013 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia kwoty świadczeń z funduszu alimentacyjnego jako świadczenie nienależnie pobrane I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [....] 2013 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W., działając na podstawie art. 2 pkt. 7 lit. D, art. 19, art. 23 ust. 1, 5, 7 ustawy z dnia 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) ustalono: 1. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 stycznia do 31-01-2010 na łączną kwotę 540,01 zł 2. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 do 28 lutego 2010 na łączną kwotę 540,01 zł 3. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 do 30 kwietnia 2010 na łączną kwotę 900,02 zł 4. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 do 31 maja 2010 na łączną kwotę 899,98 zł 5. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 do 30 czerwca 2010 na łączną kwotę 919,99 zł 6. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 do 31 lipca 2010 na łączną kwotę 399,99 zł 7. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 do 31 sierpnia 2010 na łączną kwotę 740,02 zł 8. kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, do ukończenia 18 roku życia, przyznanego na K. W. i M. W. w okresie od 1 do 30 września 2010 na łączną kwotę 969,98 zł W odwołaniu M. P. zarzuciła naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 2 pkt 7 lit. d, art. 19, art. 23 ust. 1, 5, 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ponadto zdaniem M. P. rozstrzygnięcie organu I instancji narusza treść art. 27 Konstytucji RP. Organ zupełnie bezzasadnie przyznał walor dowodowy dokumentom sporządzony w języku angielskim, bez uwierzytelnionego tłumaczenia na jeżyk polski, podczas, gdy zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych organ miał obowiązek przetłumaczenia na język polski dokumentów urzędowych lub dokumentów o kluczowym znaczeniu dla sprawy. Tymczasem organ wydając decyzję oparł się na 12 wydrukach dostarczonych przez dłużnika alimentacyjnego, sporządzonych w języku angielskim, naruszając w oczywisty sposób obowiązujące przepisy. Dodatkowo skarżąca stwierdziła, że nigdy nie była przez dłużnika alimentacyjnego w żaden sposób informowana o dokonywaniu przez niego tych przekazów, ani w formie pisemnej, telefonicznej czy też w formie sms-ów. Jej były mąż nie przedstawił też żadnych dowodów na to, że podane przez niego w przekazach kwoty zostały przez nią odebrane. Podkreśliła również, że nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowe pieniądze zostały przekazane, to na trzech przekazach widnieje opis, że stanowią one zaliczkę alimentacyjną za okres od października do grudnia 2009 r. Decyzją z dnia 8 marca 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 pkt 7, art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, iż decyzją z dnia [....] 2009 r. nr [....] organ I instancji przyznał M. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione K. W. i M. W. Bezspornym jest również, iż w dacie wydawania decyzji skarżąca była uprawniona do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Niemniej jednak w trakcie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego skarżąca pobrała kwotę zaległych alimentów od dłużnika alimentacyjnego P. W. Okoliczność ta została ustalona przez organ na podstawie oświadczenia P. W. z dnia 12 listopada 2011 r. oraz na podstawie potwierdzeń nadania za pośrednictwem firmy "W." alimentów na rzecz K. i M. W. na łączną kwotę 5910 złotych w okresie od 14 stycznia 2010 roku do 9 września 2010 roku. Organ odwoławczy powołał treść art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazał, że fakt otrzymywania przez M. P. alimentów od P. W. miał wpływ na przysługujące jej prawo do świadczenia alimentacyjnego, gdyż świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem wypłacanym zamiast alimentów, ale tylko w przypadku, gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z tego obowiązku, a postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne. Istotny jest fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje również alimenty. Nie jest natomiast dopuszczalne zdaniem organu odwoławczego aby jednocześnie skarżąca mogła otrzymywać alimenty od osoby zobowiązanej i świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wypłacenie świadczenia z funduszu alimentacyjnego w sytuacji, gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty, skutkuje, w myśl powołanej wyżej ustawy, bądź wstrzymaniem ich wypłaty i uchyleniem decyzji przyznającej takie świadczenia, potrąceniem z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu (art. 23 ust. 5 ustawy) albo orzeczeniem o konieczności zwrotu wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami, jako nienależnie pobranych. Odnosząc się do zarzutu Odwołującej naruszenia treści art. 7 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że nie on zasadny, gdyż zgodnie natomiast z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Słusznie więc organ I instancji uznał za dowód w prowadzonym postępowaniu oświadczenie P. W. z dnia 3 listopada 2011 r., potwierdzone dodatkowo przedłożonymi przez niego potwierdzeniami wpłat. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. P. domagała się uchylania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im 1.Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: • art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez niezbadanie zasad funkcjonowania systemu finansowego "W.", bezzasadne przyznanie wiary oświadczeniu dłużnika alimentacyjnego P. W. o przekazywaniu na rzecz M. i K. W. kwot pieniężnych tytułem alimentów, uznanie, że skarżąca w okresie od 14 stycznia 2010 r. do 9 września 2010 r. pobrała kwoty pieniężne w łącznej wysokości 5910 zł, uznanie za dowody w niniejszej sprawie dokumentów w postaci wydruków komputerowych niezaopatrzonych w klauzulę zgodności z oryginałem. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które maiło istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 27 Konstytucji RP, w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy o języku polskim(Dz. U. z 1990 r. Nr 90 poz. 999) poprzez uznanie za dowody w niniejszej sprawie nieprzetłumaczonych na język polski wydruków komputerowych sporządzonych w języku obcym. Skarżąca opisała sposób funkcjonowania firmy "W.", podkreślając, że aby adresat przekazu mógł odebrać kwotę pieniędzy nadaną przez nadawcę np. z Anglii, musi uzyskać od nadawcy informację niezbędne do odbioru pieniędzy, w szczególności imię i nazwisko nadawcy, kwotę przekazu, kraj nadania i tzw. numer kontrolny MTCN. Następnie adresat musi udać się do placówki "W.", podać powyższe informacje i wypłacić pieniądze. Do czasu wypłaty pieniędzy, ich właścicielem nadal pozostaje nadawca. Skarżąca ponownie podkreśliła, że nigdy, w jakiejkolwiek formie nie otrzymała od dłużnika alimentacyjnego informacji niezbędnych do wypłaty pieniędzy. Nigdy też nie udawała się do żadnej placówki "W." celem pobrania rzekomo przesłanych kwot. Tymczasem zadaniem nadawcy środków pieniężnych systemem "W." jest nie tylko złożenie polecenia przekazu, ale także poinformowanie wskazanej w poleceniu osoby, o tym fakcie, z podaniem danych niezbędnych do wypłaty przesłanych kwot. Skarżąca podniosła także, że na przedłożonych przez P. W. wydrukach nie figuruje nigdzie jej nazwisko. Nadto ponownie podniosła, że przedłożone przez jej byłego męża wydruki wpłat pieniężnych są sporządzone w języku angielskim. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej Jako p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku przeprowadzonej kontroli pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W. na podstawie której organ ustalił kwotę świadczeń nienależnie pobranych za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 września 2010 r. w łącznej kwocie 5910 zł. Zasady ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostały uregulowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r. poz. 1228). Definicję "nienależnie pobranego świadczenia" ustala art. 2 pkt 7 ustawy, który w podpunkcie oznaczonym lit. d istotnym dla potrzeb niniejszej sprawy określa, iż jest to "świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowane zostało stanowisko według którego sformułowanie "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" oznacza, że uprawniony w tym samym okresie musi pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł: z instytucji wypłacającej świadczenie w trybie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz od dłużnika. Przy czym obydwa te świadczenia muszą być wypłacone za ten sam okres. Świadczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi, przyznawanymi i płatnymi najczęściej miesięcznie, podobnie świadczenia wypłacane z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy wypłacane są w okresach miesięcznych (art. 20 ust. 1). Jednoczesność pobierania obu świadczeń ma miejsce wówczas, gdy uprawniony otrzyma równocześnie obydwa świadczenia przy jednoczesności okresu, za który obydwa świadczenia wypłacono. Tak więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty. W przedmiotowej sprawie organy na podstawie oświadczenia P. W. oraz dowodów wpłat dokonanych za pośrednictwem firmy "W." tytułem alimentów wpłaconych na rzecz małoletnich K. W. i M. W. w okresie od 14 stycznia 2010 r. do dnia 9 września 2010 r. ustaliły, że skarżąca za ten okres oprócz pieniędzy z funduszu alimentacyjnego pobierała także świadczenia alimentacyjne od P. W. w łącznej kwocie 5910 zł. Jednak zdaniem Sądu organy nie wykazały, by skarżąca odebrała jakiekolwiek pieniądze przesyłane przez jej byłego męża P. W. Co prawda w aktach administracyjnych znajduje się 12 dowodów nadania przelewów za pośrednictwem firmy "W.", które częściowo opisane są po polsku jako zaliczki na alimenty dla K. W. i M. W. za miesiące od stycznia do września 2010 r. oraz od października do grudnia 2009 r., w żadnym jednak miejscu, na żadnym z tych przelewów nie widnieje jako odbiorca M. P. Nie ma więc dowodu, że przekazy te były adresowane właśnie do skarżącej. Ani P. W., ani organ nie przedstawili żadnego dowodu, że skarżąca odebrała chociażby jeden z tych przekazów. Wręcz przeciwnie. Skarżąca kategorycznie twierdzi, że nigdy nie była informowana przez P. W. o tych przekazach i nigdy nie odbierała pieniędzy tytułem alimentów od swojego byłego męża, gdyż od momentu orzeczenia rozwodu tj. od 2008 r. ani ona, ani jej dzieci nie mają z nim kontaktu. Zatem skoro nie ma dowodu na to, że skarżąca odbierała pieniądze od P. W. tytułem świadczeń alimentacyjnych za wskazane okresy, nie ma podstaw do stwierdzenia, że swoim działaniem wyczerpała przesłanki z art. 2 pkt 7 lit d ustawy, tzn., że jednocześnie pobierała świadczenia z dwóch źródeł: z instytucji wypłacającej świadczenie w trybie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz od dłużnika alimentacyjnego. Z tych powodów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu. Jednocześnie podkreślić należy, że okoliczności te, w świetle art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie mogły zostać pominięte przy ustalaniu prawa do świadczeń bez ich wszechstronnego wyjaśnienia, gdyż jak powyżej wyjaśniono stanowiły one podstawę ustalenia kwoty świadczeń pobranych prze M. P. w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 września 2010 r. z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej M. W., jako świadczeń nienależnych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego organ administracyjny zobowiązany będzie przede wszystkim ustalić do kogo były adresowane przekazy pieniężne wysyłane przez P. W. tytułem zobowiązań alimentacyjnych za okres od stycznia do września 2010 r. oraz od października do grudnia 2009 r. i przez kogo zostały odebrane. W szczególności, czy przekazy te, jak twierdził P. W. zostały odebrane przez skarżącą. Dopiero po wyjaśnieniu powyższej okoliczności faktycznej oraz poczynieniu w tym zakresie prawidłowych ustaleń, orzekające w niniejszej sprawie organy będą mogły dokonać ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń przez skarżącą w przedmiotowym okresie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji