III SA/Kr 556/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia : WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie : NSA Krystyna Kutner WSA Bożenna Blitek Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Wojewody z dnia 14 maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, Wojewoda decyzją z dnia 14 maja 2004 r. ([...]) utrzymał w mocy orzeczenie Starosty M. z dnia [...] 2004 r. ([...]) o uznaniu świadczenia przedemerytalnego pobranego przez J.F. za okres od dnia [...] 2003 r. do [...] 2003 r. za świadczenie nienależne oraz obowiązku zwrotu kwoty tego świadczenia wynoszącej [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organy powołały się na treść art.28 ust.1 i 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity Dz.U. z 2003 r Nr 58 poz. 514 ze zm. ) oraz na następujący stan faktyczny. J.F. została zarejestrowana w dniu 10.03. 2003 r. jako osoba bezrobotna i w związku ze spełnieniem przesłanek z art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , Starosta decyzją z dnia [...] 2003 r. ([...]) przyznał jej prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 11.03. 2003 r. Z treści przedłożonych w dniu rejestracji dokumentów wynikało, że J.F. była zatrudniona w okresie od 3.08. 1982 do 28.02.2003 r. w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. a stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W dniu 15.10. 2003 r. w wyniku procesu toczącego się z powództwa J.F. przeciwko pracodawcy przed Sądem Rejonowym dla K., zapadł wyrok uwzględniający powództwo i przywracający skarżącą do pracy oraz zasądzający w pkt II wyroku na rzecz J.F. kwotę [...] zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy .W dniu 20.10.2003 r. J.F. zgłosiła (zgodnie z wymogami art. 48 § 1 Kodeksu pracy) gotowość niezwłocznego podjęcia pracy. Ze względu na okres oczekiwania przez pracodawcę na pisemne uzasadnienie wyroku a następnie upływ 14-dniowego terminu do wniesienia apelacji, pracę skarżąca podjęła - w wyniku orzeczonego przywrócenia do pracy - dopiero 8.12.2003 r ..W dniu 29.12. 2003 r jak ustalił organ pierwszej instancji zakład pracy wypłacił jednokrotność miesięcznego wynagrodzenia , oraz " odszkodowanie ". Uznając , że skarżąca w sytuacji powstałej na skutek przywrócenia jej do pracy nie spełniała w dacie rejestracji warunku do uznania jej za osobę bezrobotną, Starosta pozbawił J.F. z datą 11.03.2003 r. prawa do świadczenia przedemerytalnego , a Wojewoda Małopolski decyzję tę utrzymał w mocy. Z tego właśnie powodu zdaniem organów wypłacone za ten okres świadczeń było świadczeniem nienależnym, gdyż skarżąca jako osoba pozostająca w zatrudnieniu nie mogła nabyć do niego uprawnień. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła sprzeczność decyzji z art. 47 Kp i domagała się częściowego uchylenia decyzji. Zdaniem skarżącej stosunek pracy ustal w dniu 28.02. 2003 r. dlatego między innymi spełniała wszelkie warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego oraz jego pobierania, gdyż była osobą bezrobotną . Za nienależne świadczenie można wg skarżącej uznać jedynie świadczenie wypłacone przez Urząd Pracy od 15.09. 2003 r. do 30.11.2003 r. gdyż za ten okres wypłacone zostało wynagrodzenie. - w sumie za 1 miesiąc oraz 1,5 miesiąca. W pozostałym okresie , tj. przez 6-miesięcy i 2 tygodnie wg skarżącej spełnione zostały przez nią wszystkie warunki do pobierania świadczenia przedemerytalnego, dlatego brak jest podstaw do jego zwrotu za cały okres i w żądanej kwocie. Organ odwoławczy utrzymując w mocy orzeczenie Starosty podkreślił, że Sąd Rejonowy dla K. wyrokiem z dnia 15.10. 2002 r. sygn. akt [...] w punkcie II wyroku zasądził " od strony prawnej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. na rzecz powódki J.F. kwotę [...] tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy ".Sformułowanie wyroku zdaniem organu odwoławczego wypełnia dyspozycję art.28 ust.2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , gdyż zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy , bez względu na stosunek tej kwoty do miesięcznego wynagrodzenia jaką otrzymywałaby skarżąca wykonując pracę. Organ odwoławczy stwierdził bowiem , iż interpretacja treści wyroku w odniesieniu do przepisów kodeksu pracy nie należy do jego kompetencji. W skardze na powyższą decyzję wnoszoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.F. domagała się uchylenia decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty w zakresie obowiązku zwrotu świadczenia przedemerytalnego od dnia 11.03. 2003 r. do 30.11.2003 r. Podniosła , że okres faktycznego pozostawania bez pracy trwał od 1.03. 2003 r. do 8.12. 2003 r. a pobrany zasiłek nawet nie zrekompensował poborów w SP ZOZ. Skarżąca zwróciła także uwagę na społeczny aspekt sprawy, jej mąż jest bezrobotny i pozostaje na jej utrzymaniu , dlatego nie jest w stanie zwrócić żadnej kwoty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Istotę rozstrzygnięcia rozpatrywanej skargi stanowi kwestia interpretacji art. 28 ust. 1 i ust.2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w szczególności odpowiedź na pytanie, czy przepis ten należy interpretować w kontekście przepisów kodeksu pracy, czy też jak tego chce organ - całkowicie w oderwaniu od prawa pracy. Powołany przepis stanowi, że osoba , która pobrała nienależne świadczenie pieniężne obowiązana jest do zwrotu , przy czym za nienależne świadczenie uważa się między innymi - zgodnie z ust.2 pkt 5 art.28 - zasiłek lub świadczenia przedemerytalne wypłacone za okres , za który , w związku z orzeczeniem Sądu , wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Zarówno pojęcie " wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy " , jak i " odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę " są terminami zaczerpniętymi wprost z kodeksem pracy. Z tego powodu pogląd organu o niezależnym od systemu prawa pracy traktowaniu uregulowań ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uznać należy za skrajnie błędny , gdyż ustawodawstwo w zakresie regulowanym ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , a aktualnie (od 1.06.2004 r.) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. Nr 99 poz. 1001 ) jest ściśle związane z systemem szeroko rozumianego prawa pracy. Nie można zatem instytucji przewidzianych w/ w ustawami interpretować w oderwaniu od unormowań zawartych w kodeksie pracy, zwłaszcza gdy terminologia wprost do nich odwołuje. Przepis art.47 Kodeksu pracy (K.p.) stanowi , że " Pracownikowi , który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy , przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie więcej niż za 2 miesiące a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 m-ce - nie więcej niż za 1 miesiąc. Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem , o którym mowa w art.39 albo pracownicą w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego , wynagrodzenie przysługuje za cały okres pozostawania bez pracy...." . Sformułowanie tego przepisu wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości na to, że wypłata wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy następuje tylko w sytuacjach stanowiących wyjątek od zasady , że nie może ono przekazać 2- miesięcznego wynagrodzenia. Organy nie ustaliły, czy w przypadku skarżącej miał miejsce 3-miesięczny okres wypowiedzenia ani też nie ustalono w jaki sposób wysokość tego wynagrodzenia została obliczona tj,. jaki jest stosunek wysokości tego wynagrodzenia do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, co pozwoli na ustalenie za jaki okres zostało przyznane . W świetle wyżej przytoczonego przepisu art.47 Kp brak było podstaw do przyjęcia, bez dokonania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie , że zasądzone wynagrodzenie obejmowało cały okres pozostawania bez pracy. Organy nie ustaliły i nie wykazały , że w przypadku skarżącej doszło do wypowiedzenia umowy o pracę w warunkach określonych art. 39 Kp stanowiącym, iż pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi , któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskania prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku , a tylko w tym przypadku zgodnie z art. 47 K.p. wynagrodzenie mogło być wypłacone za cały okres pozostawania bez pracy. Jak wynika z ustaleń organów, w sprawie zakończonej wyrokiem Sadu Rejonowego dla K. z dnia 15.10. 2003 r. sporządzone zostało pisemne uzasadnienie. Treść tego uzasadnienia mogłaby stanowić źródło powyższych informacji , jednakże organ żądnych ustaleń w tym zakresie nie poczynił, uznając z góry , że " odszkodowanie " . obejmuje cały okres faktycznego pozostawania bez pracy , co uzasadnia uznanie za nienależne i żądanie zwrotu świadczenia przedemerytalnego wypłaconego za cały ten okres tj. od 11.03. 2003 r. do 30.11. 2008 r. Tym samym naruszony został przepis art.77 kpa , gdyż materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony w całości co mogło mieć istotny wpływ na wyniki postępowania. Stanowisko organu co do niezależności unormowań ustawy. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od kodeksu pracy, doprowadziło do niewłaściwej interpretacji prawa materialnego tj. art.28 ust. 1 i ust.2 pkt 5 i w rezultacie niewłaściwego jego zastosowania. Uchylenia te wyczerpują dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a " i lit. "c " ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dlatego na mocy tego przepisu oraz art. 152 tej ustawy orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji ustali za który okres faktycznego pozostawania przez skarżącą bez pracy zostało przyznane jej wynagrodzenie i w zależności od tego jeżeli inne względy nie staną temu na przeszkodzie , orzekną o zwrocie pobranego świadczenia za ten właśnie i tylko ten okres.