III SA/Kr 565/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 1 marca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r., którą orzeczono o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B na okres 3 miesięcy – od dnia 13 listopada 2016 r. do dnia 13 lutego 2017 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że 13 listopada 2016 r. skarżący popełnił wykroczenie przekraczając dozwoloną prędkość jazdy w terenie zabudowanym o 52 km/h, w związku z czym nałożono na niego mandat karny kredytowany oraz zatrzymano prawo jazdy. Zaistniały więc przesłanki do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy na trzy miesiące na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.). Kolegium podkreśliło, że skarżący przyjął mandat. Z chwilą pokwitowania odbioru mandat stał się prawomocny, zatem sam fakt złożenia przez skarżącego wniosku o uchylenie mandatu (na co powołał się w odwołaniu), nie stanowił w rozpoznawanej sprawie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257). Kolegium zwróciło również uwagę, że trzymiesięczny okres zatrzymania prawa jazdy minął 13 lutego 2017 r., zatem brak było podstaw do zawieszenia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, pomimo że nie popełnił wykroczenia oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ nie ustalił dokładnie kwestii istnienia podstaw do zatrzymania mu prawa jazdy, pomimo wyraźnego opisania w odwołaniu okoliczności, które świadczyły o braku popełnienia wykroczenia. Okoliczności te potwierdził Sąd Rejonowy postanowieniem z 16 marca 2017 r. [...], uchylając nałożony na skarżącego mandat karny. Zatem skoro nie zostało popełnione wykroczenie brak było podstaw do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W odpowiedzi, Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Organ podał, że rozpoznanie sprawy przez sąd powszechny nie było konieczną przesłanką dla zakończenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej prędkości. Kolegium wskazało, że podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, że jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy i popełnionym wykroczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić ponieważ zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Postanowienie sądu powszechnego uchylające mandat karny było podstawą do przyjęcia przez rozpoznający skargę Sąd, że wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał tę decyzję. Z uzasadnienia prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 16 marca 2017 r. wynika, że skarżący w chwili zatrzymania przez policję w terenie zabudowanym, miał w swoim samochodzie system śledzenia pojazdu GPS. System ten posiadał homologację. Z przedłożonego wydruku wynikało, że prędkość kierowanego przez skarżącego samochodu na odcinku 499 m przebytego w 44 sekund – maksymalnie wyniosła 49 km/h. Komendant Powiatowy Policji poinformował natomiast sąd rozpoznający wniosek o uchylenie mandatu, że nagranie z dokonanego pomiaru prędkości zostało skasowane ze względu na przyjęcie mandatu karnego – zgodnie z §7 ust. 2 Zarządzenia nr 497 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 maja 2004 r. Sąd Rejonowy wskazał więc, że skoro tylko ukarany mandatem przedstawił dowód pomiaru prędkości, a brak było przeciwdowodu w postaci nagrania policyjnego – to nie można było zweryfikować czy zachodziły okoliczności zakłócające pomiar policyjnym videorejestratorem. Sąd dodawał, że ukarany wskazywał, że na drodze panował duży ruch, a zgodnie z zeznaniami policjanta, producent videorejestratora (w instrukcji obsługi na stronie nr 62) zalecał dokonywanie pomiaru automatycznego na drogach o niewielkim natężeniu ruchu. Sąd uznał, że ukarany nie popełnił czynu zabronionego i uchylił nałożony mandat karny. Powyższe prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 16 marca 2017 r. mogło stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Jak samo Kolegium w odpowiedzi na skargę wskazywało, powołując wyroki sądów administracyjnych tj. m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 27 stycznia 2017 r., II SA/Ke 289/16: "(...) w przypadku uniewinnienia od zarzucanego czynu stronie będzie przysługiwało prawo do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co umożliwi uchylenie decyzji ostatecznej o zatrzymaniu prawa jazdy (...)". Skoro postanowienie uchylające mandat karny zostało wydane po wydaniu zaskarżonej decyzji, to oczywistym jest, że okoliczności faktyczne istotne dla sprawy (nieprzekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym) nie były znane organowi, który wydał w sprawie ostateczną decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wprawdzie formalnie samoistną i wyłączną przesłanką wydania przez organ decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu przez policjanta prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.), niemniej jednak organ (starosta lub samorządowe kolegium odwoławcze) rozpatrujący sprawę zatrzymania prawa jazdy nie może pominąć skutków prawomocnego postanowienia sądu powszechnego uchylającego nałożony mandat karny. Zgodnie bowiem z art. 101 §1 z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1713 z późn. zm.) to sąd powszechny weryfikuje zasadność prawomocnego ukarania mandatem. Jak stanowi art. 101§1 in fine k.p.w uchylenie mandatu następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu. Skoro w dacie rozpatrywania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania to zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na zasadzie art. 145§1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd dostrzega, że organy obu instancji działały w oparciu wyłącznie o informacje o prawomocnym ukaraniu mandatem karnym, ale też trzeba zauważyć, że skarżący w otwartym 7 dniowym terminie (zawiadomienie zostało doręczone 21 grudnia 2016 r.) do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przesłał staroście dowód skutecznego wniosku o uchylenie mandatu (złożonego przed upływem siedmiu dni od uprawomocnienia się mandatu). Mylny był przy tym pogląd Kolegium, że upływ 3-miesięcznego terminu zatrzymania prawa jazdy (z dniem 13 lutego 2017 r.) uniemożliwiał zawieszenie postępowania odwoławczego. Jeżeli kierowca złoży odwołanie od decyzji starosty w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, to organ II instancji tj. samorządowe kolegium odwoławcze powinno rozpatrzyć merytorycznie zarzuty odwołania – nawet jeśli okres zatrzymania prawa jazdy już upłynął. Skoro więc organ odwoławczy miał obowiązek rozpatrzyć odwołanie merytorycznie, kończąc je decyzją - to mógł też, co do zasady, postępowanie odwoławcze zawiesić. W ponownym postępowaniu organy będą związane stanowiskiem Sądu wyrażonym w niniejszym wyroku – w szczególności dotyczącym skutków postanowienia Sądu Rejonowego uchylającego mandat karny. Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postepowania w wysokości 200 zł na zasadzie art. 200 i 205 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205§1). Skarżący wpłacił 200 zł tytułem opłaty za skargę dlatego też Sąd zasądził od organu taką kwotę.