III SA/Kr 570/10

WyrokWSA w Krakowie2010-09-07

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Janusz Kasprzycki, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zameldowania na pobyt stały jest prawidłowa, gdy osoba posiada tytuł prawny do lokalu, ale nie zamieszkuje w nim faktycznie z zamiarem stałego pobytu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zameldowanie na pobyt stały wymaga faktycznego zamieszkiwania pod danym adresem z zamiarem stałego pobytu i koncentracji spraw życiowych w tym miejscu. Posiadanie tytułu prawnego do lokalu lub rzeczy osobistych w nim przechowywanych nie przesądza o prawie do zameldowania. W ocenie sądu skarżąca nie spełniała przesłanek faktycznego zamieszkiwania, wobec czego odmowa zameldowania była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
L. S. – K. wystąpiła o zameldowanie na pobyt stały w lokalu przy ul. A w Krakowie, gdzie była współnajemcą z byłym mężem. Organ odmówił zameldowania, uznając, że nie zamieszkuje tam faktycznie z zamiarem stałego pobytu. Skarżąca twierdziła, że mieszka tam z córką i posiada klucze oraz rzeczy osobiste, natomiast świadkowie i kontrola meldunkowa wskazywały na sporadyczne wizyty i brak stałego zamieszkiwania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę L. S. – K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 22 grudnia 2008 r. o odmowie zameldowania na pobyt stały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki NSA Grażyna Danielec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. sprawy ze skargi L. S. – K. na decyzję Wojewody z dnia 22 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. F. - Kancelaria Adwokacka, ul. [...], tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżoną przez L. S. – K. decyzją z dnia 22.12.2008r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2008r. znak [...] odmawiającą zameldowania na pobyt stały L. S. – K. w lokalu o nr [...] przy ul. A w K. Za podstawę prawną decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: L. S. – K. wystąpiła pismem z dnia 26.06.2006r. do Prezydenta Miasta o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu o nr [...] przy ul. A w K. Wobec wniosku L. S. – K. wszczęto w dniu 26.06.2006r. na podstawie art. 61 § 4 Kpa postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowania skarżącej. W toku postępowania L. S. – K. wyjaśniła, że jest współnajemcą lokalu przy ul. A w K. wraz z byłym mężem S. K. W wyroku rozwodowym z 13.04.2005r. sygn. akt [...] orzeczone zostało prawo do wyłącznego korzystania przez skarżącą i jej córkę z małego pokoju i do wspólnego korzystania z kuchni, łazienki i przedpokoju. Mieszka w w/w lokalu z córką od miesiąca czasu, przy czym do mieszkania weszła za pomocą ślusarza i policji. Zamieszkała w pokoju wskazanym w wyroku Sądu. Nie ma dostępu do kuchni, jak i do wody. Posiada w mieszkaniu rzeczy osobiste, meble, ubrania jak też klucze zarówno do pokoju jak i do mieszkania. Z uwagi na rodzaj pracy nie przebywa w tym mieszkaniu przez cały dzień. Pracuje na dwóch etatach i wychodzi z mieszkania wcześnie rano między 5.00 a 6.00, ale zawsze tam nocuje. Zameldowanie w mieszkaniu przy ul. A potrzebne jest jej z uwagi na zamiar starania się o mieszkanie z zasobów Gminy. Dodała, że uprzednio była zameldowana w tym mieszkaniu, po czym została wymeldowana na skutek konfliktowej sytuacji rodzinnej. Słuchany w charakterze strony S. K. podał, że skarżąca w istocie przebywa w mieszkaniu, ale raz czy dwa razy w tygodniu przez ok. 15 min. Nie nocuje w mieszkaniu. Traktuje go jako miejsce do przyjmowania gości. Wszystkie osobiste rzeczy gromadzi w przydzielonym jej pokoju. Nie ponosi żadnych kosztów związanych z wynajęciem mieszkania. Oboje posiadają klucze do mieszkania, ale aktualnie skarżąca zamieszkuje w B. Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2006r. w następstwie powyższych przesłuchań, decyzję znak [...] o zameldowaniu na pobyt stały L. S. – K. w lokalu nr [...] przy ul. A w K., uznając, że zaszły przewidziane prawem przesłanki z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda decyzją z dnia [...] 2006r. znak [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Decyzja została zaskarżona przez S. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 31.05.2007r. sygn. akt III SA/Kr 20/07 uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 77 i 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ pomimo złożonego przez skarżącego wniosku o przesłuchanie świadków M. F. i Pani B. (sąsiadów skarżącego) organ administracyjny nie przeprowadził tego dowodu, ani też nie ustosunkował się do niego, również w uzasadnieniach wydanych decyzji. Fakt zamieszkiwania przez L. S. – K. w tym kontekście nie został bezspornie ustalony. Sąd stwierdził także, że organy w sposób zbyt ogólny określiły stan faktyczny. Nie odniesiono się do zarzutów odwołania, w ogóle uzasadnienie decyzji jest zbyt lapidarne. Niepopartą wystarczającymi ustaleniami zdaniem Sądu jest pozytywna ocena przesłanki zameldowania wynikająca tylko z tego, że L. S. – K. z powodu charakteru pracy pojawia się w lokalu tylko wieczorem a wychodzi rano i dlatego jest sporadycznie widywana przez sąsiadów. Ponadto Sąd stwierdził naruszenie przez organy art. 10 § 1 Kpa, gdyż w aktach brak jest dowodu na zawiadomienie stron o przysługującym im prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Rozpoznając ponownie sprawę, organ pierwszej instancji przesłuchał L. S. – K., która oświadczyła raz jeszcze, że zamieszkuje na stałe w lokalu przy ul. A co też wynika z tego, że ma swobodny dostęp do tego lokalu. Posiada klucze do mieszkania. Ponosi koszty utrzymania mieszkania a częste nieprzebywanie w mieszkaniu w ciągu dnia uzasadniła tym, że pracuje od rana do godz. 15.00, po czym wraca do domu i jedzie do drugiej pracy, która zaczyna od 16.00 , kończy ją o 22.00, czasami o 23.00. Przesłuchani na jej wniosek świadkowie w osobie Z. W., K. P. i B. P. zeznali, że bywają w w/w lokalu zapraszani przez skarżącą. Wizyty odbywają się po uzgodnieniu telefonicznym, najczęściej są to godziny popołudniowe. Zaświadczają, że skarżąca zamieszkuje w tym lokalu i posiada tam rzeczy osobiste ulokowane w pokoju małym. A. W. – K. jako sąsiadka zeznała, że widuje na klatce jedynie S. K. Świadkowie wskazani przez S. K.: M. F., M. F., Z. B. i A. M. – sąsiedzi zamieszkujący budynek przy ul. A - zeznali zgodnie, że nie widują na co dzień L. S.– K. ani na klatce schodowej ani też w mieszkaniu S. K., które odwiedzają raz, dwa razy w tygodniu w ramach spotkań towarzyskich, trwających nawet kilka godzin. Stwierdzili, że stan taki trwa od czterech lat a skarżąca jest widywana w bloku jedynie raz w miesiącu, ale po kilkunastu minutach opuszcza blok. Pokój, który zajmuje w w/w lokalu w czasie ich wizyt jest zawsze zamknięty a w łazience brak jest rzeczy typu kosmetyków, które świadczyłyby o zamieszkiwaniu skarżącej w tym lokalu. W dniu 06.11.2007r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem S. K. oraz L. S. – K. Generalnie podtrzymali swoje wyjaśnienia, przy czym S. K. zeznał, że istotnie jego była żona raz w miesiącu bywa w bloku przy ul. A, ale w celach sprawdzenia skrzynki pocztowej. Średnio raz w roku wchodzi do mieszkania, ale na krótko. Przesłuchana w dniu 21.11.2007r. świadek A. U., mieszkająca w mieszkaniu sąsiadującym z mieszkaniem S. K. zeznała, że trudno jej stwierdzić czy L. S. – K. zamieszkuje na stałe w mieszkaniu pod nr [...]. Widuje ją, ale rzadko. Wydana w następstwie decyzja Prezydenta Miasta z [...] 2007r. znak [...] odmawiająca zameldowania L. S. – K. w lokalu o nr [...] przy ul. A w K. została na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] 2008r. znak [...] uchylona a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy zarzucił, że doszło w sprawie do naruszenia przepisów procedury administracyjnej a konkretnie do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ przesłuchanie ostatniego świadka A. U. nie odbyło się z zagwarantowaniem stron prawa do czynnego udziału. Odbyło się już po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, bez udziału stron. W ten sposób nie wykonano wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 31.05.2007r. W konsekwencji Prezydent Miasta zawiadomił pismem z dnia 21.04.2008r. S. K. oraz pełnomocnika L. S. – K. – adwokata J. K. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, złożenia wniosków i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów zgodnie z art. 10 § 1 Kpa. W odpowiedzi na zawiadomienie przesłuchano w dniu 19.05.2008r. S. K., który podał, że sytuacja w sprawie byłej żony nie zmieniła się. W godzinach wczesnych porannych odwiedził go dzielnicowy, który w ramach kontroli meldunkowej sprawdzał obecność w mieszkaniu L. S. – K. Nie zastał jej. Wydana w następstwie decyzja Prezydenta z dnia [...] 2008r. znak [...] również została na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] 2008r. znak [...] uchylona, przy zarzucie naruszenia przepisu art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej. Organ zauważył, że uzasadnienie decyzji pokrywa się w całości z uzasadnieniem uprzednio wydanej w sprawie decyzji pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta na wstępie wystosował do stron zawiadomienie zgodnie z art. 10 § 1 Kpa. Zarówno S. K. jak i L. S. – K. zostali przesłuchani. Skarżąca w stosunku do uprzednio składanych wyjaśnień dodała, że jej zamiarem jest stały pobyt w przedmiotowym mieszkaniu. Nie ma innego stałego miejsca zameldowania. Nie tylko przebywa w mieszkaniu w ciągu dnia, ale też w nocy. Zawnioskowała o ponowne przesłuchanie K. P. i Z. W.. S. K. po raz kolejny zaprzeczył, by była żona nocowała w mieszkaniu. Po przeprowadzeniu powyższych czynności postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta wydał ostatecznie w dniu [...] 2008r. decyzję znak [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmawiającą zameldowania skarżącej na pobyt stały w lokalu o nr [...] przy ul. A w K. Na wstępie rozważań prawnych organ zaznaczył, że zameldowanie jest potwierdzeniem zamieszkiwania osoby a nie odwrotnie. Nie należy rozumieć faktu zameldowania jako egzekwowania sobie prawa do zamieszkania pod danym adresem. Następnie przeszedł do ustalonego przez siebie stanu faktycznego, z którego wynikło, że L. S. – K. jest współnajemcą lokalu nr [...] przy ul. A w K. wraz z byłym mężem. Nie zamieszkuje w lokalu, w którym dąży do zameldowania. Istotnymi w tym względzie byli świadkowie powołani przez S. K. a także wyniki kontroli meldunkowej Policji. W ocenie organu świadkowie ci w sposób logiczny i zgodny zeznali, że skarżąca w zasadzie w przedmiotowym mieszkaniu nie zamieszkuje poza sporadycznymi wizytami w lokalu. Są to najbliżsi sąsiedzi lokalu przy ul. A, znają osobiście skarżącą i są w stanie stwierdzić jej obecność w bloku i mieszkaniu. Organ natomiast nie przyjął za dowód na stałe zamieszkanie skarżącej w w/w lokalu zeznań pozostałych świadków, którzy bywają w mieszkaniu okazjonalnie. Potwierdzają oni jedynie bywanie skarżącej w mieszkaniu. Nie jest to równoznaczne ze stałym zamieszkaniem. Dodatkowo z raportu Policji wynika, że nie zastano skarżącej w porach dnia, które wskazywała jako pory, w których miałaby przebywać w mieszkaniu. Wobec wyczerpujących danych wynikających z tych źródeł dowodowych organ odstąpił od przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącą świadków. Organ zaznaczył przy tym, że ocena stałego zamieszkiwania osoby nie może sprowadzać się jedynie do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń dotyczących jej woli wewnętrznej z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą. Przez zamiar należy przyjmować nie tylko wolę wewnętrzną ale też dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do twierdzenia okoliczności. Taką oceną są zdaniem organu zeznania lokatorów budynku. Organ wziął pod uwagę konflikt istniejący pomiędzy skarżącą a jej byłym mężem i sprzeczne z tego względu zeznania. Organ nie przyjął ich jako dowód w zakresie potwierdzenia lub zaprzeczenia zamieszkania skarżącej w przedmiotowym lokalu. Ten konflikt poddaje organowi jedynie w wątpliwość, że realnie możliwym jest wskazanie przez skarżącą zamiaru zamieszkiwania w tym lokalu. Z tych podanych wyżej powodów organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia i zarejestrowania pobytu stałego skarżącej w lokalu nr [...] przy budynku przy ul. A w K. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej podniósł niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, zwłaszcza tego, że skarżąca nie została w prawem przewidzianej formie wymeldowana z przedmiotowego lokalu. Skarżąca posiada nadto dwa tytuły prawne do zameldowania. Jeden wynika z orzeczenia rozwodowego, na podstawie którego w ocenie pełnomocnika skarżącej została współnajemcą lokalu w sposób, który wyklucza wymeldowanie. Ponadto to samo orzeczenie przyznaje skarżącej prawo do użytkowania pokoju mniejszego, co po raz drugi potwierdza uprawnienie do zamieszkania i zameldowania w lokalu nr 103. Ponadto organ pominął w ustaleniach faktycznych dowód w postaci oględzin z mieszkania, z którego wynika, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy osobiste skarżącej taki jak czajnik, naczynia, ubrania świadczące, że w gruncie rzeczy w tym mieszkaniu znajduje się centrum życiowe skarżącej. Nie jest wystarczające w ocenie pełnomocnika oparcie się przez organ jedynie na zeznaniach świadków. Organ pominął też dowód z dowodu osobistego zarówno nowego jak i starego, z którego wynika miejsce stałego pobytu skarżącej. Wojewoda Małopolski w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji podzielił w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji oraz dokonał wyczerpującej oceny sprowadzającej się do tego, że L. S. – K. na potrzeby tylko i wyłącznie postępowania w sprawie zameldowania czyniła starania o udowodnienie, że pod adresem ul. A koncentruje swoje centrum życiowe. Organ nie dał temu wiary, ponieważ nie jest w jego ocenie możliwe aby osoba, nawet bardzo zaangażowana zawodowo mogła realizować swoje sprawy życiowe zupełnie niezauważalna dla najbliższego otoczenia tj. sąsiadów. Skoro sąsiedzi lokalu nr [...] są w stanie zauważyć sporadyczne wizyty skarżącej w tym mieszkaniu to tym bardziej zauważyliby stałe zamieszkanie skarżącej. Zwraca uwagę zdaniem organu fakt, że skarżąca w odwołaniu podaje, że wychodzi do pracy ok. 6.30 a kilkakrotna kontrola meldunkowa Policji dokonana w godzinach między 6.00 a 6.30 wykazała, że skarżąca nie przebywa w tym czasie w mieszkaniu. Organ odniósł się następnie do zarzutu odwołania tyczącego się bezprawnego wymeldowania wyjaśniając, że nie miało miejsca wymeldowanie skarżącej z lokalu przy ul. A, ponieważ decyzja o zameldowaniu skarżącej (z dnia [...] 2006r. i odwoławcza z [...] 2006r.) została na mocy wyroku Sądu z 31.05.2007r. uchylona przez co nastąpiło wyeliminowanie z jej obrotu prawnego. Nie ma potrzeby wydania decyzji o wymeldowaniu, gdyż zameldowanie nie nastąpiło. Fakt, że skarżąca jest współnajemcą lokalu o nr [...] przy ul. A nie uzasadnia zameldowania na pobyt stały pod wskazanym adresem, ponieważ nie skoncentrowała swoich spraw życiowych w tym mieszkaniu, a jedynie umeblowała pokój i wniosła tam swoje rzeczy osobiste. Organ nie pominął wbrew twierdzeniu odwołującej się dowodu z oględzin zajmowanego przez skarżącą pokoju. Posiadanie w tym lokalu sprzętów codziennego użytku jest bezsporne, ale dla organu jest dowodem jedynie na przechowywanie rzeczy osobistych, a nie potwierdzeniem faktu zamieszkania. Skarga na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oparła się na zbliżonych do odwołania zarzutach tj. nieuwzględnieniu przez organ, że skarżąca posiada tytuły do zameldowania wynikające z orzeczenia sądowego przydzielającego jej pokój w celach mieszkalnych i z bycia stroną umowy o najem tego mieszkania, jak też w ogóle z faktu posiadania w mieszkaniu licznych prywatnych rzeczy, przy czym podkreślone zostało, że choć tytuły te z zamiarem stałego pobytu przesądzać nie mogą o prawie do zameldowania, to jednak tym bardziej w sposób wnikliwy powinna być zanalizowana częsta ale czasowa nieobecność skarżącej w mieszkaniu. Podyktowana jest warunkami rodzinnymi i nie powinna wykluczyć zameldowania. Drugim zarzutem skargi było niewyjaśnienie przez organ okoliczności wymeldowania skarżącej, a także zarzut uniemożliwienia skarżącej prawa do obrony swoich praw w postępowaniu o wymeldowanie. Skarżąca podnosi przy tym, że wymeldowanie nastąpiło bez jej wiedzy a samo opuszczenie mieszkania przez nią nastąpiło w warunkach konfliktu rodzinnego. Na koniec skarżąca odwołała się do danych wynikających z dowodu osobistego, z którego wynika miejsce stałego zameldowania – ul. A. Pełnomocnik uczestnika postępowania S. K. pismem z dnia 30.08.2010r. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że decyzja w przedmiocie zameldowania skarżącej jest zgodna z prawem. Postępowanie dowodowe wykazało jednoznacznie, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu przy ul. A w K., a nawet gdyby istniały wątpliwości co do prawidłowości wymeldowania skarżącej kwestia ta nie podlegałaby badaniu Sądu w tym postępowaniu. Podnoszona przez skarżącą kwestia posiadania tytułów do zameldowania nie ma znaczenia w sprawie, gdyż istotne dla zameldowania jest jedynie to, czy skarżąca na stałe zamieszkiwała w w/w lokalu z zamiarem stałego przebywania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, zaznaczając, że twierdzenia organu nie są dowolne, ale wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga L. S. – K. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie według wyżej wskazanych kryteriów kontrola wydanych w niej decyzji administracyjnych wykazała, że odpowiadają one prawu. Obowiązek zameldowania na pobyt stały, wynikający z ogólnego obowiązku meldunkowego, obejmującego zameldowanie oraz wymeldowanie, określony został w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), w myśl którego osoba przebywająca w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego przepisu, uznanie pobytu za stały uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z zamiarem koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy, zameldowanie jest z zasady rejestracją danych o osobie i miejscu jej pobytu, nie wymagającą wydania decyzji. Istotą natomiast postępowania unormowanego w art. 47 ust. 2 ustawy jest rozstrzygnięcie czy zaistniały przesłanki zameldowania. W toku tego postępowania, które kończy się wydaniem decyzji, podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania stanowi tym samym wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek. Tą materialnoprawną przesłanką meldunku jest właśnie faktyczne zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. W niniejszej sprawie organ słusznie ocenił, że w kwestii zameldowania L. S. – K. winna być wydana decyzja poprzedzona postępowaniem administracyjnym w trybie art. 47 ust. 2 skoro skarżąca przedłożywszy druk "zgłoszenia pobytu stałego", nie udokumentowała podpisu potwierdzającego fakt przebywania jej w mieszkaniu przy ul. A w K. Wątpliwość ta wymagała przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 80 kpa dokonały jego oceny, dochodząc do prawidłowego wniosku, że skarżąca nie spełnia przesłanki koniecznej do zameldowania jej w przedmiotowym lokalu, gdyż faktycznie w nim nie mieszka, a jedynie w nim przebywa. Ocena postępowania stanowiącego przedmiot kontroli Sądu musi uwzględnić motywy uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31.05.2007r. sygn. akt III SA/Kr 20/07 wydanych w sprawie skarżącej pierwszych decyzji o zameldowaniu skarżącej w lokalu przy ul. A z dnia 02.10.2006r. i decyzji odwoławczej z dnia 23.11.2006r. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób szczątkowy, nie odpowiadający wymogom postępowania administracyjnego. W szczególności organy ograniczyły się do przesłuchania stron postępowania, nie uwzględniając ani też nie wypowiadając się w jakikolwiek sposób odnośnie złożonych w trakcie postępowania wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków. W toczącym się na skutek ponownego rozpoznania sprawy postępowanie dowodowe zostało w znaczny sposób poszerzone – głównie poprzez przesłuchanie świadków wnioskowanych przez skarżącą jak i przez uczestnika S. K., ale także przez oględziny mieszkania oraz kontrolę meldunkową Policji. Co do świadków istotne jest to, że organ umożliwił przedstawienie racji i argumentów zarówno stronie (skarżącej) dowodzącej stałego zamieszkania i zamiaru pobytu w lokalu przy ul. A jak i stronie (uczestnikowi S. K.), która tym faktom zaprzeczała. Obie strony zawnioskowały świadków i ci świadkowie zostali przesłuchani. Strony miały pełną możliwość odniesienia się do złożonych w sprawie zeznań, co ostatecznie wyrażone zostało zawiadomieniem organu z dnia 01.09.2008r. o możliwości zgodnie z art. 10 kpa zapoznania się z aktami sprawy, złożenia wyjaśnień, wniosków (osobiście lub pisemnie) i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia. Strony skorzystały z tego prawa składając wyjaśnienia w dniach 16.09. i 24.09.2008r. W ocenie Sądu w istocie postępowanie dowodowe daje podstawy do stwierdzenia, że L. S. – K. nie zamieszkuje na co dzień w lokalu przy ul. A w K. Faktem niespornym jest, że posiada klucze do mieszkania i do przydzielonego jej w ramach prawa do korzystania z mieszkania w wyroku orzekającym o rozwodzie pokoju – niemniej jak słusznie organy zauważyły, sam ten fakt nie może przesądzać o charakterze zamieszkania skarżącej w tym lokalu. Skarżąca bywa w tym mieszkaniu, natomiast nie zamieszkuje w pojęciu które nadała ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stałe zameldowanie musi łączyć się z określeniem miejsca stałego pobytu tj. zamieszkiwania pod konkretnym adresem z zamiarem stałego tam pobytu. W orzecznictwie sądowym uznaje się, że miejscem pobytu stałego danej osoby, to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowując rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję. Jest to więc miejsce koncentracji życiowych interesów danej osoby (przykładowo tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 465/07 (LEX nr 460737). Skarżąca L. S. – K. nie koncentruje swoich życiowych interesów w przedmiotowym mieszkaniu. Odwiedza to miejsce, o tym zeznali wszyscy świadkowie, a także przyznał S. K., niemniej jednak należy ocenić ten fakt jako realizację jej prawa do korzystania z mieszkania, w tym potrzebę sprawdzenia korespondencji, która w związku z długoletnim tam zamieszkiwaniem przychodzi. Zamiar, który wypowiedziała skarżąca w trakcie przesłuchania należy ocenić jako zamiar wypowiedziany na potrzeby postępowania. W istocie jak zauważył Wojewoda skarżąca oświadcza o zamiarze, gdyż chce uwypuklić obraz stanu rzeczy, który wraz z wnioskowanymi przez siebie świadkami stara się stworzyć. Mianowicie ten, że ma pełne prawo do zameldowania jej na stałe w przedmiotowym lokalu. Zwrócić uwagę należy, że wyjaśnienia skarżącej o godzinach opuszczania mieszkania nie pokrywają się z wynikami kontroli meldunkowej Policji. Z kontroli wynikło, że nie było skarżącej w porze rannej w mieszkaniu, podczas gdy twierdziła, że codziennie wychodzi do pracy między godz. 6.00 a 6.30. Świadkowie wskazani przez skarżącą co prawda zgodnie uznali, że spotykają ją w mieszkaniu w porze określonej uprzednio telefonicznie, ale ocena tych zeznań musi uwzględnić fakt, że skarżąca z kolei podaje, że w zasadzie nie przebywa w mieszkaniu w ciągu dnia. Z tego względu słusznie organy uznały, że tym zeznaniom nie można dać wiary. Odnosząc się do argumentów skargi o posiadaniu przez skarżącą dwóch tytułów do zameldowania wynikających z faktu bycia stroną umowy najmu tego mieszkania a także z faktu przydzielenia jej prawa do korzystania z mieszkania (małego pokoju) w wyroku rozwodowym podnieść należy, że instytucja zameldowania jako taka nie jest pochodną jakichkolwiek instytucji prawa cywilnego tj. własności, najmu czy instytucji prawa rodzinnego. Instytucji tych nie należy łączyć ze sobą ani też uzależniać od siebie. Powszechnym jest bowiem stanowisko, że instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, która potwierdza jedynie fakt zamieszkiwania w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu. Wyjaśnił to wyczerpująco wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie sygn. akt K 20/01 (OTK - A 2002/3/34). Dla zameldowania istotne są jedynie dwie kwestie: czy dana osoba zamieszkuje w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem i czy zamieszkuje tam z zamiarem stałego przebywania. Jedynie te dwie przesłanki podlegają badaniu w postępowaniu w przedmiocie zameldowania. Niniejsze postępowanie sądowe zakresem kontroli obejmuje tylko i wyłącznie kwestie zameldowania skarżącej w oparciu o powołane na wstępie decyzje. Na koniec w związku z zarzutem skargi, że posiadany przez skarżącą dowód osobisty jako adres zameldowania stałego podaje nadal ul. A w K. (co też ma być argumentem o jej prawie do ponownego tam zameldowania) wskazać trzeba, że zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 ustawy o ewidencji (...) posiadacz dowodu osobistego ma obowiązek wymienić dowód w razie zmiany danych, które umieszcza się w dowodzie osobistym (m.in. adresu miejsca zameldowania na pobyt stały), co w razie niewykonania zagrożone jest sankcją karną na podstawie art. 55 § 1 pkt 1 w/w ustawy. Pomijając to, że dla stwierdzenia zameldowania dane wynikające z dowodu osobistego nie stanowią podstawowych informacji (liczy się miejsce aktywności życiowej i wyrażony przez tą aktywność zamiar) to nie można czynić dowodu z zaniechania skarżącej w kwestii wymiany dowodu osobistego. Powyższe uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło