III SA/Kr 570/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. T. na postanowienie Rektora Uniwersytetu z dnia 24 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: skargę odrzucić. Pismem z 16 marca 2022 r. zatytułowanym "ZAŻALENIE/SKARGA" P. T. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Rektora Uniwersytetu z dnia 24 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocniczka organu wniosła m.in. o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) dalej "p.p.s.a" jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu pełnomocniczka organu wskazała, że zaskarżone postanowienie zapadło w sprawie wniosku skarżącego o wyłączenie z postępowania prof. dr hab. B. M., która była członkiem komisji rekrutacyjnej. W sprawie skarżącego Rektor Uniwersytetu wydał przy tym decyzję 22 października 2021 r. z o odmowie przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk [...] na program doktorski w dyscyplinie nauki [...]. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 24 listopada 2021 r. i w tym samym dniu złożył również wniosek o wyłączenie prof. dr hab. B. M. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania organ decyzją nr [...] z 23 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący wniósł na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a sprawa otrzymała sygnaturę akt III SA/Kr 357/22. Natomiast postanowieniem z 24 lutego 2022 r. organ umorzył postępowanie w części wywołanej ww. wnioskiem o wyłączenie prof. dr hab. B. M. Jako podstawę prawną organ wskazał m.in. art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) dalej "k.p.a.". W uzasadnieniu organ argumentował, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie ponieważ został złożony już po zakończeniu całości czynności procesowych przez Komisję Rekrutacyjną, Skoro więc zakończone zostały wszystkie czynności w postępowaniu rekrutacyjnym to prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora – nie powodowałoby, że byłyby prowadzone czynności postępowania rekrutacyjnego. W konsekwencji rozpatrywanie wniosku o wyłączenie pracownika wchodzącego w skład Komisji Rekrutacyjnej było bezprzedmiotowe. Rektor pouczył również o ostateczności wydanego postanowienia i jego niezaskarżalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga była niedopuszczalna i dlatego została odrzucona. Rację miał organ, że wydawane w sprawie postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie pracownika nie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Żaden przepis nie przewiduje takiego środka zaskarżenia, a od lat orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje, że rozpatrywanie ewentualnych zarzutów dotyczących wpływu okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika następuje przy okazji rozpatrywania środka zaskarżenia (odwołania; wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargi do sądu administracyjnego) wniesionego na wydane w sprawie końcowe rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Jak od lat wskazuje się w orzecznictwie, wyłączenie pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. następuje w formie postanowienia, podobnie jak odmowa wyłączenia pracownika na jego żądanie lub na żądanie strony (wyrok NSA z 29 maja 1990 r., SA/Po 1555/89, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 44). Na postanowienie to stronie nie przysługuje zażalenie. Fakt, że stronie nie przysługuje zażalenie na powyższe postanowienie nie świadczy o tym, że nie podlega ono ocenie, albowiem kontrola takiego postanowienia może mieć miejsce przy rozstrzyganiu odwołania od orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Od postanowień wydanych na podstawie art. 24 i 25 k.p.a., a zatem dotyczących wyłączenia pracownika oraz organu administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje prawa wniesienia zażalenia, a w konsekwencji niedopuszczalne jest także wniesienie na nie skargi do sądu. Postanowienie o odmowie wyłączenia organu bądź pracownika organu od rozstrzygania czy też podejmowania czynności w sprawie z chwilą jego wydania jest w związku z tym ostateczne. Strona może je kwestionować wyłącznie w trybie odwoławczym, dotyczącym orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (art. 142 k.p.a.), a następnie ewentualnie poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Sądy administracyjne podkreślają przy tym, że taki tryb postępowania został również zaaprobowany w doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok NSA z 18 listopada 2019 r., II OSK 3019/18 i wskazane tam poglądy komentatorów oraz orzeczenia sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego). W rozstrzyganej sprawie organ co prawda nie tyle "odmówił wyłączenia" pracownika, co umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenia pracownika, ale wydane w sprawie postanowienie zostało uzasadnione i w sposób prawidłowy pouczało skarżącego co do dalszego toku postępowania. Sąd nie dopatrzył się więc przesłanek uchylenia zaskarżonego postanowienia – tym bardziej, że jak już uzasadniał powyżej, ewentualne zarzuty co do bezstronności jednego z członków Komisji Rekrutacyjnej będą przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy rozpatrywaniu skargi na wydaną w sprawie decyzję Rektora w ww. sprawie o sygnaturze akt III SA/Kr 357/22. Zgodnie z art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. - Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Z tych to przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę na podstawie art. 58 §1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.