III SA/Kr 580/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. M. na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy postanawia I. skargę odrzucić, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata T. W. Kancelaria [...] Spółka Partnerska ul. [...] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 22 lutego 2011r. W dniu 24 października 2007r. Rada Miasta podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z 2007r. Nr 850, poz. 5589 z późn. zm.). Została ona podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Pismem z dnia 21 maja 2010r. (wpłynęło do Urzędu Miasta w dniu 24 maja 2010r.) A. M. wezwała Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa i uzupełnienia powyższej uchwały przez objęcie nią osób, które posiadają decyzje administracyjne na mieszkania od 1945r., a które po 1990r. znalazły się w dyspozycji innych osób fizycznych i zostały uznane przez ustawodawcę za osoby o zaspokojonych potrzebach mieszkaniowych. Równocześnie A. M. wniosła by przedmiotowa uchwała została uzupełniona o zastrzeżenie, że do w/w osób nie stosuje się żadnego kryterium dochodowego wobec praw słusznie przez nie nabytych z zachowaniem ciągłości posiadanych uprawnień. Kolejnym pismem z dnia 21 maja 2010r. (wpłynęło do organu w dniu 21 maja 2010r.) A. M. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Skarżąca wyjaśniła, iż zaskarżoną uchwałą nie zostały objęte osoby, które posiadają decyzje administracyjne na mieszkania od 1945r., a które po 1990r. znalazły się w dyspozycji innych osób fizycznych i zostały uznane przez ustawodawcę za osoby o zaspokojonych potrzebach mieszkaniowych. W związku z powyższym skarżąca wnosi o uzupełnienie zaskarżonej uchwały o w/w osoby z zastrzeżeniem nie stosowania wobec nich jakiegokolwiek kryterium dochodowego. Skarżąca wyjaśniła, iż w mieszkaniu przy ul. B w A mieszka od 1978r., a po śmierci swojego dziadka objęła je na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 czerwca 1991r., sygn. akt [...]. Do 8 maja 1996r. mieszkanie to było w zasobach Gminy. A. M. podniosła, iż nikt nigdy nie informował ją, iż wraz z mieszkaniem zostanie przekazana do dyspozycji osób prywatnych. Skarżąca stwierdziła, iż nigdy nie doszło do powstania dobrowolnego stosunku zobowiązaniowego i nigdy nie negocjowano z nią warunków umowy. Skarżąca wskazała, iż państwo wydało decyzję administracyjną na mieszkanie, a po 1990r. uchyliło się od odpowiedzialności doprowadzając do powstania luki w prawie i dyskryminując znaczną grupę obywateli takich jak ona. Skarżąca podniosła, iż jej rodzina poczyniła znaczne nakłady własne na odnowienie mieszkania. Obecny właściciel podniósł czynsz, a A. M. obawia się, iż dalsze podwyżki czynszu spowodują, że zostanie wyrzucona z mieszkania, gdyż nie będzie w stanie go płacić. Skarżąca wyjaśniła, iż pismem z dnia 16 kwietnia 2010r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił jej przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, powołując się właśnie na zaskarżoną uchwałę. Skarżąca stwierdziła również, iż istniejące w prawie luki naruszają jej prawa zagwarantowane w Konstytucji i umowach międzynarodowych. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, iż podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały z dnia 24 października 2007r. Nr [...] stanowi przepis art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.), gdzie zawarty jest katalog zasad, które obligatoryjnie powinny być umieszczone w przepisach prawa miejscowego dotyczących zasad wynajmowania lokali komunalnych. Zgodnie z art. 21 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, uchwała Rady Miasta musi zawierać określenie wysokości dochodu gospodarstwa domowego, która uzasadnia oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 2 w/w ustawy, gmina – jako zadanie własne – zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Oznacza to zdaniem Rady Miasta, że brak zastosowania w zaskarżonej uchwale jakiegokolwiek kryterium dochodowego – zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wezwaniu skarżącej – byłoby sprzeczne z przepisami o randze ustawowej, co w konsekwencji naraziłoby na stwierdzenie nieważności przepisów prawa miejscowego. Rada Miasta podniosła również, iż zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998r. nr 120, poz. 787 z późn. zm.), najem nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale stał się z mocy prawa najmem umownym zawartym na czas nieoznaczony. Oznacza to, że osoba posiadająca dawny "przydział administracyjny" posiada aktualnie tytuł prawny do zajmowanego lokalu. W efekcie, zdaniem Rady Miasta, nie można takiej osoby (rodziny) uznać za gospodarstwo domowe o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych, co w konsekwencji oznacza, iż zgodnie z art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, gmina nie może udzielić pomocy mieszkaniowej. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopuścił dowód z akt III SA/Kr 581/10 w sprawie ze skargi A. M. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy. Pełnomocnik skarżącej przedłożył do wglądu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa datowane na dzień 21 maja 2010r. wraz z dowodem nadania tego wezwania zarówno do Urzędu Miasta, jak i Rady Miasta – obydwa nadane w dniu 21 maja 2010r. i oświadczył, iż skarżąca nie składała żadnych innych wezwań poza okazanymi, znajdującymi się też w aktach sprawy. Stwierdził również, iż Rada Miasta nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Podstawą do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na przedmiotową uchwałę, będącą aktem prawa miejscowego, jest art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Warunkiem zatem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy jest jej poprzedzenie wezwaniem organu gminy, który wydał kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia. Dopiero bezskuteczność takiego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia umożliwia zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego nie został spełniony. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 21 maja 2010r. skarżąca wezwała Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez uzupełnienie zaskarżonej uchwały w żądanym przez nią zakresie. Pismo to wpłynęło do organu w dniu 24 maja 2010r. (data prezentaty organu). Innym z kolei pismem, datowanym również na dzień 21 maja 2010r., skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Skarga wpłynęła do organu w dniu 21 maja 2010r. (data prezentaty organu). Należy zatem uznać, że skarżąca nie poprzedziła skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie jednakże, a więc w sprawie ze skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zastosowanie znajdzie reguła zawarta w art. 53 § 2 p.p.s.a., który przewiduje, że skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia (por. uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07). Z powyższego wynika zatem, że termin do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy biegnie od dnia otrzymania przez organ gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Aby więc uznać, że skarga została wniesiona prawidłowo, musi trafić do organu już po otrzymaniu przez ten organ wezwania do usunięcia naruszenia prawa, dopiero wtedy bowiem zaczyna biec termin do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie ten termin jeszcze się nie rozpoczął, gdyż wymóg poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie został spełniony. Skarga wpłynęła do Urzędu Miasta w dniu 21 maja 2010r., a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dopiero w dniu 24 maja 2010r., a więc już po wniesieniu skargi. Wobec zatem brzmienia powołanych powyżej przepisów, tj. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, że skarżąca nie spełniła przesłanki warunkującej skuteczne skierowanie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie bowiem do sądu administracyjnego skargi bez uprzedniego wyczerpania przysługującego jej środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w pkt I postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w pkt II postanowienia na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).