III SA/Kr 590/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu w na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 12.05.2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją nr [...] z dnia 12 maja 2004 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania W. K. - Usługi Transportowe ul. [...] W., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w T. nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nakładającą pod rygorem natychmiastowej wykonalności karę pieniężną w wysokości 3.050 zł /trzy tysiące pięćdziesiąt złotych/ za naruszenie przepisu art. 92 ust. 1 i art. ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 13 71 z późn. zm./ Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: W dniu [...] lutego 2004 r. w miejscowości P. przeprowadzono kontrolę drogową samochodu [...] nr rej. [...] prowadzonego przez właściciela W. K., a przewożącego szkło gospodarcze z K. do W. W czasie kontroli stwierdzono brak opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz niewpisanie imienia w wykresówce. Kierowca pojazdu W. K. oświadczył, że posiada kartę dobową opłaty zakupioną w dniu 23 stycznia 2004 r., lecz nie wiedział, że karty te są ważne tylko siedem dni od dnia zakupu, natomiast imienia nie wpisał w wykresówce z uwagi na brak miejsca. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W związku z powyższym decyzją komendanta Miejskiego Policji w T. nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. za te naruszenia nałożono karę pieniężną w wysokości 3.050 zł, a za podstawę prawna tej czynności przywołano art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepis zawarty pod poz. 1.4.1 i 1.11.11 pkt 4a załącznika do ustawy dot. wykazu oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia. Odwołujący się W. K. podniósł, iż w dniu 23 stycznia 2004 r. zakupił 10 sztuk dobowych kart opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie wiedząc, że karty dobowe są ważne tylko siedem dni, natomiast odnośnie braku wpisu imienia kierowcy podał, że na tarczy tachografu brak wystarczającej ilości miejsca, aby można było wpisać imię i nazwisko. Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał na treść § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm./ zgodnie z którym w części dotyczącej nr rejestracyjnego pojazdu, oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej może być wypełniona przez przedsiębiorców w terminie 7 dni od daty jej wydania. Tak więc zakupiona w dniu 23 stycznia 2004 r. karta opłaty dobowej nie mogła być już wykorzystana w dniu kontroli drogowej, ponieważ straciła swą ważność. Z kolei Skargę na powyższą decyzję złożył W. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano stan prawny zgodnie z którym wydana została zaskarżona decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. W niniejszej sprawie oceny Sądu wymagała dopuszczalność wymierzenia skarżącemu kary z powodu wypełnienia dowodu uiszczenia opłaty, po upływie 7 dni od daty jej wydania. Przepisem, który był bezpośrednią podstawą wydania obu decyzji był § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po grogach krajowych. Nałożenie na przedsiębiorców obowiązku uiszczania opłat za korzystanie z dróg krajowych jest bezsporne, obowiązek taki wynika z przepisu art. 42 ustawy o transporcie drogowym. W dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 42 ustawy nie regulował kwestii wykonania i sposobu dokumentowania tego obowiązku, odsyłając do rozporządzenia wykonawczego. Przepis art. 42 ust. 7 ustawy zawierał delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju, stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych ... trybu wnoszenia i sposobu rozliczenia tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Tak określony zakres delegacji ustawowej znalazł swoje odzwierciedlenie w treści § 1 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, gzie stwierdzono, że "rozporządzenie określa rodzaj i stawki opłaty uiszczanej przez przedsiębiorców wykonujących transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujących przewozy na potrzeby własne za przejazd po drogach krajowych, tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty, § 1 rozporządzenia dokładnie powtarza treść delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy. Natomiast w § 5 rozporządzenia został przekroczony zakres delegacji ustawowej przez to, że wprowadzona została dodatkowa kategoria czynów, z którymi połączone zostało wymierzenie kary. Dokonano tego zrównując ze sobą wykorzystanie karty opłaty dobowej po terminie określonym w § 5 rozporządzenia tj. po upływie siedmiu dni z całkowitym brakiem karty. Na rzecz trafności powyższej oceny § 5 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych przemawia również fakt, nowelizacji ustawy o transporcie drogowym. Mianowicie na mocy art. 1 pkt 16 lit c. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 180, poz. 1497/ dopiero z dniem 21 października 2005 r. do art. 42 ustawy o transporcie drogowym wprowadzony został nowy ust. 3b "karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez podmiot, o którym mowa w ust. 1 w terminie 7 dni od wydania karty opłaty dobowej, w terminie 14 dni od wydania karty opłaty siedmiodniowej". Przepis ten jest powtórzeniem § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uiszczania opłat przez przedsiębiorców za przejazd po drogach krajowych. Skoro zatem od dnia 21 października 2005 r. z mocy ustawy obowiązuje ograniczenie czasowe ważności kart przy niezmienionej delegacji zapisanej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, to znaczy że przed tą data obowiązek ten nie wynikał z ustawy, ani nie mógł być określony w rozporządzeniu wykonawczym, gdyż delegacja do wydania tego rozporządzenia nie zezwalała na regulowanie tej materii w drodze rozporządzenia. W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie w całej pełni podziela pogląd wyrażony w wyrokach WSA np. z dnia 16 listopada 2005 r. II SA/Kr 1558/03, z dnia 21 marca 2006 r. III SA/Kr 192/04. Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Wydanie § 5 ust.2 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych z przekroczeniem delegacji ustawowej określonej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym oznacza, że przepis ten wydany został bez podstawy prawnej. Dlatego na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Sąd orzekając w niniejszej sprawie pomija powołany § 5 rozporządzenia. Prowadzi to do ustalenia, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji, nakładające na stronę karę za naruszenie przez stronę § 5 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych - nie miały ustawowej podstawy prawnej. Wada tego rodzaju uzasadnia uchylenie obu decyzji w trybie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast zgodnie z załącznikiem do ustawy o transporcie drogowym tj. lp. 11 11.1 pkt 7 , jeżeli okazana podczas kontroli wykresówka nie zawiera przepisowych wpisów: a/ imienia lub nazwiska kierowcy wysokość kary wynosi maks. 50 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP /Dz. U. 1997 nr 78, poz. 483, sprost. Dz. U. 2001 nr 28, poz. 319/ i art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c lit w związku z art. 134 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.