III SA/Kr 590/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2012r. W dniu 22 grudnia 2011r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej z dnia 21 grudnia 2011r., sygn. [...], w którym Prokuratura na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie poddania A. B. badaniom lekarskim, w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Prokuratura wyjaśniła, iż w toku prowadzonego śledztwa przeciwko A. B., po badaniu psychiatrycznym ustalono, że z powodu rozpoznanej choroby (schizofrenia) w czasie popełniania czynu z art. 92 § 1, art. 90, art. 97 Kodeksu wykroczeń w związku z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 144 § 1 Kodeksu wykroczeń, miała całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem. Decyzją z dnia [...] 2012r. Nr [...] Starosta, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), skierował A. B., posiadającą uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty A. B. wniosła o jej uchylenie lub cofnięcie, gdyż obecnie nie ma pieniędzy na badania lekarskie. Odwołująca się podała, iż samochód jest jej potrzebny by dojechać do lekarza, do kościoła lub na zakupy, ponieważ choroba kręgosłupa uniemożliwia jej długie chodzenie i noszenie ciężarów. A. B. oświadczyła, iż wbrew twierdzeniom psychiatry, była świadoma tego, że zatrzymuje się w miejscu niedozwolonym, ale nigdzie indziej nie było miejsca do zaparkowania. Odwołująca się uważa, iż to, że leczy się psychiatrycznie nie oznacza że jest niepoczytalna. Decyzją z dnia 23 lutego 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), § 2 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2012r. Nr [...]. Zdaniem Kolegium, organ I instancji trafnie wskazał, że podstawą do jej wydania była informacja o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, a więc okoliczność wskazana w § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004r. Kolegium stwierdziło, iż organ administracji musi powziąć uzasadnione przekonanie, że w stosunku do kierującego mogą (aczkolwiek nie muszą) występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w charakterze kierującego. Organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na załączonej do pisma Prokuratury Rejonowej z dnia 21 grudnia 2011r. opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 30 czerwca 2010r., wydanej na polecenie Sądu Rejonowego Wydział IX Karny (sygn. akt [...]). W opinii stwierdzono, że A. B. ujawnia cechy choroby psychicznej w rozumieniu psychozy, cierpi na zaburzenia schizoafektywne. Zdaniem biegłego, A. B. w czasie dokonywania zarzucanych jej czynów miała zniesioną zdolność do rozpoznania znaczenia tych czynów i do pokierowania swoim postępowaniem. Zalecił także systematyczne leczenie psychiatryczne. Kolegium stwierdziło zatem, że na podstawie załączonej opinii sądowo-psychiatrycznej w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez A. B. pojazdem. Podejrzenia te powinny zatem zostać zweryfikowane w toku przedmiotowego badania lekarskiego. Jednocześnie Kolegium wskazało, że kopia załączonego przez odwołującą się badania lekarskiego nie dotyczy badań przeprowadzonych w trybie art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, a jedynie schorzenia narządu ruchu. Pismem z dnia 22 marca 2012r. A. B. wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Skarżąca podniosła, iż obecnie nie stać jej na badania lekarskie. Podała również, iż z uwagi na jej niepełnosprawność (bóle kręgosłupa, rąk i nóg) samochód jest jej potrzebny w życiu codziennym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012, poz. 270, zwana dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy orzekające oraz zastosowane w oparciu o te ustalenia przepisy prawa materialnego są prawidłowe. Podstawą prawną w sprawach dotyczących sprawdzania stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami są przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 tej ustawy "Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia". Z treści tego przepisu wynika, że w razie zaistnienia sytuacji w nim wymienionych badanie lekarskie jest obowiązkowe właśnie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ustawodawca nie przesądził, że każda z wymienionych w tym przepisie sytuacji (także przytoczony powyżej pkt 4 omawianego przepisu, w oparciu o który wydano zaskarżoną decyzję) stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem. Przeciwnie, ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii ustawodawca powierzył lekarzom o specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, to jest tylko tym lekarzom, którzy spełniają wymagania określone m.in. przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). Z treści § 9 ust. 1 tego Rozporządzenia wynika, że "Badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy", co oznacza, że jedyną podstawę do stwierdzenia, że u danej osoby występują (lub nie) przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami stanowią orzeczenia lekarskie wydane przez lekarzy-orzeczników pracujących w wyżej wymienionych wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. W tej sytuacji należy uznać, że przekazane w niniejszej sprawie organowi administracyjnemu informacje zawarte w piśmie Zastępcy Prokuratora Rejonowego z dnia 21 grudnia 2011r. oraz załączonej do niego Opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 30 czerwca 2010r., wydanej na polecenie Sądu Rejonowego Wydział IX Karny (sygn. akt [...]), trafnie zostały przez organ I instancji uznane za okoliczność wypełniającą dyspozycję art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej uzasadniający konieczność przeprowadzenia badania lekarskiego w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści opinii wynika, że skarżąca A. B. ujawnia cechy choroby psychicznej w rozumieniu psychozy, cierpi na zaburzenia schizoafektywne, w czasie dokonywania zarzucanych jej czynów miała zniesioną zdolność do rozpoznania znaczenia tych czynów i do pokierowania swoim postępowaniem oraz że zalecone jest systematyczne leczenie psychiatryczne. Załączona opinia sądowo-psychiatryczna uzasadnia zatem podejrzenie, iż istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez A. B. pojazdem, które powinny zostać zweryfikowane w toku przedmiotowego badania lekarskiego. Okoliczność ta stanowiła uzasadnioną podstawę do wydania przez organ decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Podnoszone natomiast w odwołaniu i skardze argumenty skarżącej o jej osobistym odczuciu co do stanu zdrowia są prawnie irrelewantne w świetle przytoczonego powyżej art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa, dlatego na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. O wynagrodzeniu pełnomocnika wyznaczonego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz.1348 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.