III SA/Kr 596/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. T. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych znajdujących się w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego skargę oddala. Skarżący P.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającą na przypisaniu skarżącemu punktów karnych wynikających z naruszeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 29 grudnia 2016 r., [...] oraz wpisaniu tych punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W sprawie ustalono, że 1 października 2016 r. skarżący popełnił szereg wykroczeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego z 29 grudnia 2016 r., [...], za które łączna suma punktów karnych wyniosła 23, przy czym skarżący otrzymał wcześniej 2 punkty karne (po jednym 17 stycznia i 30 marca 2016 r.). Wobec powyższego Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji - działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji, wystąpił 17 marca 2017 r. do Urzędu Miasta z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami przez skarżącego oraz skierowanie go na badanie psychologiczne, stosownie do art. 99 ust.2 pkt.2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr.30, poz.151 ze zm.) oraz art. 114 ust. 1 pkt. 1b ustawy z dnia 20 czerwca 1999 r - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) i art.49 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Pisma z 17 marca 2017 r. doręczono również skarżącemu 28 marca 2017 r. Pismem z 29 marca 2017 r. skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji z wnioskiem o skorygowanie błędu w naliczonych punktach karnych, tj. 6 punktów przypisanych za czyn określony kodem C 04, popełniony w dniu 1 października 2016 r. Wniosek ten przekazano zgodnie z właściwością do Komendanta Wojewódzkiego Policji. W odpowiedzi - pismem z 26 kwietnia 2017 r. (doręczonym 9 maja 2017 r.) Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji poinformował skarżącego o braku podstaw do przychylenia się do wniosku oraz o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W skardze na ww. czynności skarżący zarzucił obrazę przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012, poz. 88), w szczególności § 3 cytowanego rozporządzenia i wniósł o zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji do usunięcia z ewidencji 6 punktów karnych przypisanych za czyn określony kodem C 04 w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia, tj. naruszenie przepisów ruchu drogowego poprzez niezastosowanie się do sygnałów i poleceń wydawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego. Skarżący podniósł, że nie popełnił opisanego czynu, a ponadto, że czyn ten nie był ujęty we wniosku o ukaranie skierowanym do Sądu Rejonowego. W ocenie skarżącego również treść prawomocnego wyroku z 29 grudnia 2016 r., [...] nie dawała podstaw do przyjęcia, że nie zastosował się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego w celu uniknięcia kontroli. Jego zachowanie 1 października 2016 r. nie wyczerpywało bowiem przesłanek czynu określonego kodem C 04. Skarżący oświadczył, że zastosował się do poleceń policjantów i poddał się kontroli. Skarżący podał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało już skierowane do organu w piśmie z 29 marca 2017 r. Natomiast odpowiedź Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 kwietnia 2017 r. nie mogła być traktowana jako powzięcie wiadomości o naruszeniu prawa. Skarżący o naruszeniu prawa dowiedział się bowiem z wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji z 17 marca 2017 r. Wcześniej nie otrzymał żadnej informacji o przypisaniu przez organ punktów karnych. W szczególności w dniu 1 października 2016 r. policjanci nie udzielili mu informacji o liczbie punktów karnych. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że pisma z 17 marca 2017 r. nie zawierały żadnego pouczenia, w szczególności w zakresie przysługującego mu prawa do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu Komendanta Wojewódzkiego Policji do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym działanie organu naruszało również art. 9 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak było zatem przesłanek aby przyjąć, że właściwy organ nie został wezwany do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak wyczerpania trybu określonego art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.). Z ostrożności procesowej Komendant wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że od 17 stycznia do 1 października 2016 r. skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 25 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym 1 października 2016 r. skarżący dokonał naruszeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego z 29 grudnia 2016 r., [...], za które łączna suma punktów karnych wyniosła 23. Pismem z 29 marca 2017 r. – stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącego z 26 kwietnia 2017 r. o skorygowanie błędu w naliczeniu punktów karnych, Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP poinformował o braku podstaw do przychylenia się do jego wniosku skarżącego. Ponadto w piśmie tym pouczono skarżącego o trybie zaskarżenia czynności do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w szczególności o konieczności poprzedzenia skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa oraz o konsekwencjach prawnych niedochowania wymogów określonych w art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem skarżący bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa złożył skargę na czynność z zakresu administracji publicznej, zatem skarga winna podlegać odrzuceniu, jako niespełniająca wspomnianych wcześniej warunków formalnych. Ponadto w ocenie Komendanta skarga była również bezzasadna co do istoty. Kwalifikacja prawna naruszenia przyjęta przez Sąd Rejonowy w prawomocnym wyroku [...] obligowała bowiem organ do przypisania 6 punktów za wykroczenie z art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń. Twierdzenia skarżącego, że nie popełnił tego wykroczenia były sprzeczne z treścią wyroku i nie mogły prowadzić do podważenia jego ustaleń. Na rozprawie skarżący oświadczył, że nie zgadza się z wyrokiem nakazowym, ponieważ "we wniosku o ukaranie było inaczej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Sąd uznał, że skarżący wyczerpał wymóg poprzedzenia skargi wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa zgodnie z art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący zaskarżył bowiem czynność polegającą na przypisaniu punktów karnych (a nie czynność odmowy skorygowania ilości punktów karnych), o czym dowiedział się 17 marca 2017 r. Wezwanie o usunięcie naruszenia prawa zostało skierowane 29 marca 2017 r., a negatywną odpowiedź organu skarżący otrzymał 9 maja 2017 r. Oznacza to, że skarga z 24 maja 2017 r. została wniesiona w terminie. Wprawdzie w tego typu sprawach powszechnie skarży się czynność odmowy skorygowania ilości punktów karnych, niemniej jednak nie jest wykluczone zaskarżenie wpisania do ewidencji określonej ilości punktów karnych. W niniejszej sprawie skarżący kwestionował wpisanie 23 punktów karnych w części obejmującej 6 punktów za wykroczenie z art. 92§1 k.w. Sąd uznał to za dopuszczalne i skargę rozpoznał. Niemniej jednak zarzuty skargi są niezasadne. Źródłem sporu jest rozbieżność pomiędzy treścią wniosku o ukaranie, a ostateczną kwalifikacją dokonaną przez Sąd Rejonowy w skazującym wyroku nakazowym. We wniosku o ukaranie wymieniono m.in. niestosowanie się do wydawanych poleceń funkcjonariuszy policji, kwalifikując je do czynów określonych w art. 97 k.w. w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 7 lit. b Prawa o ruchu drogowym, co powodowało, że za czyn ten skarżący nie otrzymałby punktów karnych. Natomiast Sąd Rejonowy zakwalifikował opisany czyn jako wykroczenie z art. 92§1 k.w. co spowodowało naliczenie 6 punktów karnych. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego tyle punktów naliczyć należało za tego typu wykroczenie. Słusznie organy zwracały uwagę, że rozstrzygającą w sprawie jest sentencja prawomocnego wyroku skazującego. Z akt wynika, że wyrok karny uprawomocnił się 25 stycznia 2017 r. Organy administracyjne nie mogły więc po tej dacie prowadzić odrębnego postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie wykroczenia skarżący popełnił. Zgodnie z art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Skoro sąd administracyjny jest związany ustaleniami sądu karnego to automatycznie takie same obowiązki ciążą na organie administracyjnym. Jeżeli bowiem organ administracyjny dokonałby ustaleń sprzecznych z ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym, to sąd administracyjny zmuszony byłby do uchylenia takiej decyzji. Orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie więc akceptuje wpływ art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na sposób oceny zebranego materiału dowodowego przez organy administracyjne. Sądy wskazuję, że będą musiały uznać za błędne te ustalenia organów, które nie będą korespondowały z zasadą związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Sąd administracyjny nie może więc czynić organom administracji zarzutów naruszenia przepisów o przebiegu i wynikach postępowania dowodowego w sytuacji, gdy organy te przyjmą za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia zgodne z tymi, które zadecydowały o wydaniu wyroku skazującego (por. wyroki NSA: z 12 lutego 2009 r., II GSK 727/08; z 3 lutego 2009 r., II FSK 1534/07, i WSA w Krakowie z dnia 17 września 2007 r., I SA/Kr 1084/05; dostępne na:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W literaturze prawniczej podkreśla się, że przyczyną wprowadzenia tego typu przepisu do systemu prawnego było dążenie do uniknięcia rozbieżności w orzecznictwie sądów w związku z tak istotną kwestią, jak przypisanie jakiejś osobie tego, że popełniła przestępstwo lub wykroczenie. Wiążąca wypowiedź o tej kwestii może pochodzić od sądu karnego i takiej wypowiedzi nie powinny podważać inne sądy, czy choćby ponownie zajmować się badaniem tych okoliczności, które są istotne dla stwierdzenia, kto i jaki czyn zabroniony ustawą popełnił (por. M. Romańska, komentarz do art. 11 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa, 2016). W tym kontekście słuszne były uwagi organu, że jedyną drogą do zmiany kwalifikacji wykroczenia z art. 92§1 k.w. było zaskarżenie wyroku karnego. Sąd uznał więc za niezasadne zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.