III SA/Kr 599/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-25
Skład orzekający: WSA Tadeusz Wołek, WSA Halina Jakubiec, WSA Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących rejestrowania czasu pracy kierowcy przez tachograf, jeśli kierowca twierdzi, że naruszenie wynikało z jego samodzielnego działania i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy, nawet jeśli kierowca twierdzi, że naruszenie wynikało z jego samodzielnego działania. Obowiązek prawidłowej organizacji pracy kierowcy i kontroli przestrzegania przepisów spoczywa na przedsiębiorcy. Samodzielne prowadzenie pojazdu przez kierowcę nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy, o której mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ przedsiębiorca musi organizować pracę w taki sposób, aby zapobiegać naruszeniom.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na T. H. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za nierejestrowanie przez kierowcę L. R. wskazań tachografu dotyczących prędkości, aktywności i przebytej drogi podczas międzynarodowego przewozu drogowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący przedsiębiorca twierdził, że naruszenie wynikało z samodzielnego działania kierowcy, możliwej awarii tachografu oraz okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. H. Firma "A" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2015r. nr [ ] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] orzekł o nałożeniu na T. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: T. H. Firma Usługowo - Handlowa "A" - kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych - na podstawie art. 92 a ust. 1, 6, 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 poz., 1414 z późn. zm.) dalej "u.t.d.", z tytułu stwierdzonego naruszenia: Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Naruszenie stwierdzono podczas kontroli drogowej pojazdu ciężarowego marki Renault o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Krone o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 11.07.2014 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w m. J. Zespołem pojazdów, którym kierował L. R. wykonywano międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy T. H. w oparciu o licencję nr [...]. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia 11.07.2014 r.
W toku postępowania administracyjnego strona skorzystała z możliwości złożenia wyjaśnień. W piśmie z dnia 4.08.2014 r. strona podniosła m.in., że brak jest przesłanek co do rozpoznanego naruszenia. Powołując się na art. 92c u.t.d. podniosła, iż naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła i nie była w stanie przewidzieć. Ponadto poinformowała organ o prawie do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona wniosła o ponowne, szczegółowe, wnikliwe rozpatrzenie sprawy.
Organ wskazał, że T. H. został w prawidłowy sposób zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz pouczony o prawach przysługujących stronie podczas prowadzonego postępowania. W swoich wyjaśnieniach wykazał się ich znajomością, jednakże w żaden sposób nie odniósł ich do stanu faktycznego - nie wskazał dowodów zwalniających go z odpowiedzialności za powstałe naruszenie.
Przy wydawaniu decyzji wzięto pod uwagę analizę okazanych dokumentów, wyjaśnienia strony oraz zeznania kierowcy. L. R. zeznał m.in., iż nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi gdyż "miało to związek z organizacją przewozów w firmie oraz ich terminami.".
Mając na uwadze całość zebranego materiału dowodowego organ uznał, że art. 92b oraz 92c u.t.d. nie znalazł zastosowania.
T. H. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Skarżący podniósł, iż nie powinien ponosić żadnej odpowiedzialności, gdyż do naruszenia doszło w wyniku samodzielnego, nieprawidłowego działania kierowcy. Nie wie z jakiego powodu doszło do braku rejestracji aktywności kierowcy na wykresówce. W ocenie skarżącego, tachograf mógł ulec czasowej awarii w trakcie wykonywania zadania przewozowego. Kierowca zaś nie zgłaszał żadnych usterek. Ponadto kierowca ma obowiązek posiadać przy sobie wykresówki z 28 dni, co ogranicza przedsiębiorcy możliwość bieżącej kontroli pracy kierowcy. Obowiązkiem kierowcy było naniesienie odpowiedniej adnotacji na wykresówce, czego nie uczynił. W ocenie skarżącego, do naruszenia doszło w wyniku zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
Nadto organ prowadził postępowanie administracyjne z naruszeniem szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 6 - 7, 9 - 10, 77 K.p.a. W ocenie skarżącego, organ powinien dokonać ustaleń nie tylko w oparciu o zgromadzone dowody, ale również na podstawie domniemań.
Zdaniem skarżącego, przedsiębiorstwo dochowało wszelkich starań, aby przewóz odbył się zgodnie z przepisami. Stwierdzone naruszenie zaś powstało w wyniku okoliczności, których przy zachowaniu należytej staranności nie można było przewidzieć. Naruszenie powstało w wyniku nieprawidłowego zachowania oraz zaniedbania kierowcy. Z tego też względu sprawa powinna ulec ponownemu rozpoznaniu z uwzględnieniem argumentów skarżącego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d., Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), dalej "rozporządzenie 561/2006", art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE z 28.02.2014.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych. Stosownie do art. 92a ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) oraz rozporządzenia nr 561/2006.
W myśl art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału rozporządzenia 561/2006 (WE).
Stosownie do art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4.02.2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.
3. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a. jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b. jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.
4. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu.
5. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
6. Każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje:
a. na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię;
b. datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;
c. numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;
d. wskazania licznika długości drogi:
(i) przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce;
(ii) przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce;
(iii) w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy - wskazanie licznika w pierwszym pojeździe, do którego kierowca był przydzielony oraz wskazanie licznika w kolejnym pojeździe;
e) czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu.
7. Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed dniem 1 kwietnia 1998 r.
Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.
Konsekwencją powyższych przepisów jest: Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje nierejestrowane za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5 000 złotych.
Z ustaleń protokołu kontroli nr [...] z dnia 11.07.2014 r. wynika, iż obserwację pojazdu marki Renault o nr rej. [...] umundurowani inspektorzy rozpoczęli nieoznakowanym pojazdem służbowym w miejscowości C około godziny 19:25. Analiza wykresówki wyjętej z tachografu wykazała, iż kierujący pojazdem L. R. nie rejestrował za pomocą tachografu na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Przesłuchany w charakterze świadka L. R. w odpowiedzi na pytanie o przyczynę jazdy przy otwartym tachografie zeznał, iż: "Myślałem, że skończył mi się czas jazdy 4 i pół godziny więc pouczony przez innych kierowców z przedsiębiorstwa otwarłem tachograf w miejscowości C i dojechałem do J. Miało to związek z organizacją przewozów w firmie i ich terminami".
Mając na uwadze opisany stan prawny oraz faktyczny organ odwoławczy uznał, że fakt popełnienia naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego jest bezsporny oraz potwierdzony materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że w momencie zatrzymania do kontroli kierowca wykonujący przewóz drogowy nie rejestrował swojej aktywności na wykresówce. Powyższe potwierdza zarówno wykresówka jak i treść zeznań kierowcy.
Organ odwoławczy wskazał, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek prawidłowej organizacji czasu pracy kierowcy i wobec tego na przedsiębiorcy spoczywa również obowiązek kontroli kierowcy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa.
W sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006. Stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad pracą kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za sprawdzanie urządzenia rejestrującego i nie może uwolnić się z tego ustawowego obowiązku zwolnić poprzez przerzucenie odpowiedzialności administracyjnej na inny podmiot.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Organ I instancji nie dopuścił się - w ocenie organu odwoławczego - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Organ odwoławczy uznał, że argumenty użyte przez skarżącego przedsiębiorcę zarówno w toku postępowania wyjaśniającego, jak i w postępowaniu odwoławczym, nie mogą być uwzględnione.
T. H. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 7 i art. 10 § 1 K.p.a.
Skarżący analogicznie jak w odwołaniu podniósł, że przedsiębiorstwo nie powinno ponosić odpowiedzialności, gdyż do naruszenia doszło w wyniku samodzielnego, nieodpowiedzialnego, nieprawidłowego działania oraz zaniedbania ze strony kierowcy. Nie wie i nie rozumie dlaczego tak się stało. Podejrzewa, że najprawdopodobniej tachograf uległ czasowej awarii w trakcie wykonywanego przewozu. Kierowca niczego nie zgłaszał, tak więc o niczym nie wiedział. Nie był w stanie i nie zdołał się zorientować w sytuacji, ponieważ nie miał jeszcze możliwości weryfikacji i analizy dokumentacji, a kierowca zgodnie z przepisami musi posiadać na drodze do kontroli wykresówki za 28 dni kalendarzowych wstecz.
Obowiązkiem kierowcy było nanieść na wykresówkę odpowiednią adnotację aby w trakcie kontroli wyjaśnić zdarzenie. W wyniku samodzielnego, nieodpowiedzialnego i nieprawidłowego działania oraz zaniedbania z jego strony doszło do naruszenia. W związku z zaistniałą sytuacją, po kontroli została nałożona na kierowcę kara upomnienia. Dodatkowo kierowca oświadczył na piśmie, że jest to tylko i wyłącznie jego wina, oraz że firma nie miała nic z tym wspólnego. Kara upomnienia oraz oświadczenie znajdują się w aktach osobowych kierowcy jako dowody w sprawie potwierdzające, że firma nie miała nic wspólnego ze stwierdzonym naruszeniem, ponieważ dochowała wszelkich starań aby przewóz odbył się zgodnie z przepisami.
Skarżący uważa, że nie ponosi odpowiedzialności za wskazane naruszenie, gdyż jest to tylko i wyłącznie wina kierowcy, ponieważ działał na własną rękę, bez wiedzy skarżącego. Uważa, że w stwierdzone naruszenie powstało na skutek zdarzeń i okoliczności, których przy zachowaniu należytej staranności, nie można było przewidzieć i nie wynikło z zaniedbania skarżącego. Przestrzega obowiązujących przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego i dochowuje wszelkich starań aby obowiązki dotyczące przedsiębiorstwa były zachowane.
Skarżący zarzucił organom, że uchybiły podstawowej zasadzie postępowania administracyjnego - zasadzie praworządności i prawdy obiektywnej, że nie rozpatrzyły i nie wzięły pod uwagę wyjaśnień skarżącego oraz argumentów, tak więc decyzje są niezgodne ze stanem faktycznym, dopuszczają się rażącego łamania przepisów prawa.
Skarżący odwołał się także do treści art. 92c u.t.d.
Ponadto skarżący podkreślił, że zgodnie z K.p.a., jako stronie przysługuje mu prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ czuwa nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udziela jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ informuje o odpowiedzialności oraz o obowiązkach dotyczących przedsiębiorstwa i nie zapomina o przysługujących mu prawach jako stronie.
Pogwałcono prawa skarżącego i przesłany w trakcie postępowania administracyjnego wniosek pozostał bez odpowiedzi. Zarzucił organowi l instancji, że naruszył prawo, ponieważ nie dał skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wydał decyzję administracyjną. Tak więc zgodnie z K.p.a. decyzja jest decyzją nieważną.
Na podstawie art. 7 K.p.a. i przepisów szczegółowych można przyjąć, że przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla sprawy, a zatem dotyczące danej sprawy administracyjnej oraz mające znaczenie prawne. Organ powinien dokonać ustaleń stanu faktycznego nie tylko opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, ale także na podstawie domniemań.
Organ dokonujący kontroli powinien także zastosować art. 9 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Zastosowanie powyższego kryterium legalności do sprawy poddanej kontroli Sądu na skutek wniesionej skargi wskazuje, że skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie należy zauważyć, że podniesione w skardze zarzuty i przywołana na ich poparcie argumentacja wskazują, że skarżący nie kwestionuje dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego w zakresie stwierdzonego naruszenia przepisów transportowych. Zasadniczo skarżący zmierza do wykazania, że nie ponosi jako przedsiębiorca odpowiedzialności za ustalone naruszenie przepisów transportowych odwołując się do treści 92c u.t.d.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przez zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Zgodnie z art. 13 rozporządzenia nr 3821/85 pracodawca oraz kierowcy mają obowiązek zapewnić poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących i karty kierowcy, tak, aby przestrzegane były przepisy dotyczące czasu pracy kierowców.
Konsekwencją powyższych regulacji jest treść l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje nierejestrowane za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5 000 zł.
W sprawie jak wynikało z prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego, w momencie zatrzymania do kontroli zespołu pojazdów, którym wykonywano międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy – T. H., nie rejestrowano na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu ani przebytej drogi. Podczas kontroli zostało stwierdzono więc, że kierujący nie rejestrował za pomocą tachografu na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Przesłuchany w charakterze świadka kierowca L. R. zeznał: "myślałem, że skończył mi się czas jazdy 4 i pół godziny więc pouczony przez innych kierowców z przedsiębiorstwa otwarłem tachograf w miejscowości C i dojechałem do J. Miało to związek z organizacją przewozów w firmie i ich terminami".
Trafnie zatem zdaniem Sądu, organy uznały, że biorąc powyższe pod uwagę nierejestrowanie aktywności kierowcy było działaniem zamierzonym. W konsekwencji podniesiona przez skarżącego awaria urządzenia nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym.
Trafnie również, zdaniem Sądu, organ I instancji jak również organ odwoławczy nie znalazły podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (...).
Sąd w pełni podziela pogląd, że w czasie, w którym kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować jako "brak wpływu" lub "okoliczności, której nie można było przewidzieć", o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bowiem przedsiębiorca musi organizować w taki sposób pracę kierowcy, aby nie dochodziło do naruszeń. Samodzielne prowadzenie pojazdu przez kierowcę jest typowe w stosunkach tego rodzaju, zatem wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji godziłoby w specyfikę ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku nadzoru.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.03.2015 r. sygn. II GSK 262/14 (LEX nr 1676009).
1. Za nietrafne należy uznać argumenty, że okolicznością egzoneracyjną, o jakiej mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest fakt, że wykonujący przewozy nie jest w stanie na bieżąco kontrolować poczynań wszystkich zatrudnianych przez niego osób, a więc wystarczy, że kierowca miał wiedzę o braku tolerancji pracodawcy dla naruszeń przepisów prawa dotyczących wykonywania transportu drogowego.
2. Z istoty prowadzonej działalności polegającej na wykonywaniu przewozów drogowych wynika, że przedsiębiorca nie jest obecny podczas każdego przejazdu wykonywanego przez zatrudnionych przez niego kierowców. Taka jest specyfika prowadzonej działalności transportowej. Przyjęcie powyższej interpretacji przepisu prowadziłoby do wniosku, że przedsiębiorca w momencie poinstruowania kierowcy, co do konieczności przestrzegania przepisów jest automatycznie zwolniony od odpowiedzialności za stwierdzone podczas przejazdu naruszenia przepisów u.t.d.
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 12.02.2015 r., sygn. II SA/Go 905/14 (LEX nr 1653234) potwierdzając dotychczasowe jednolite stanowisko sądów administracyjnych w tej kwestii stwierdził, że: nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium odpowiednio wysokiej staranności. Należy uznać, że przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko i w konsekwencji zauważa, że przywołana przez skarżącego argumentacja dotycząca niezastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., a w szczególności to, że w związku zaistniałą sytuacją, po kontroli została nałożona na kierowcę karę upomnienia, a dodatkowo kierowca oświadczył na piśmie, że jest to tylko i wyłącznie jego wina, oraz że firma nie miała nic z tym wspólnego, nie mogła przynieść zamierzonego skutku.
Nie mogły przynieść zamierzonego skutku również zarzuty natury procesowej.
Zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organ w ramach powierzonych obowiązków jest obowiązany do działania zgodnie z literą prawa. Natomiast w myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej na podstawie art. 77 § 1 K.p.a. jest obowiązany zebrać i zgodnie regułą wynikającą z art. 80 K.p.a. ocenić dowody wskazujące na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego.
Tym obowiązkom organy w pełni sprostały, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji spełniających wymogi z art. 107 § 3 K.p.a.
Należy też przypomnieć, że protokół kontroli drogowej, o jakim mowa w art. 74 u.t.d., jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. stanowi dowód stanu faktycznego ustalonego w tym dokumencie.
Jak już wskazano zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie ma zatem możliwości dokonywania ustaleń stanu faktycznego "nie tylko opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, ale także na podstawie domniemań" – jak to określił skarżący.
W konsekwencji zarzuty skarżącego naruszenia przepisów postępowania w powyższym zakresie są nietrafne.
Nie mógł również przynieść zamierzonego skutku zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu wynikający z art. 10 § 1 K.p.a., który określa, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Podobnie za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 9 K.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Zdaniem Sądu, należy zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11.2014 r. sygn. II OSK 1098/13 (LEX nr 1658530) w którym stwierdzono, że: zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.
Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący jako strona pismem Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lipca 2014 r., został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. oraz pouczony o przysługujących mu prawach oraz zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący w zalegającym w aktach piśmie z dnia 4.08.2014 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołując się do regulacji wynikającej z art. 92c u.t.d.
Z kolei organ odwoławczy rozstrzygał na podstawie materiału dowodowego zabranego w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji, a skarżący na etapie postępowania odwoławczego nie wnioskował w odwołaniu o przeprowadzenie innych jeszcze dowodów, niż te które zostały zebrane przez organ I instancji.
Tym nie mniej skarżący w ani w odwołaniu od decyzji ani w skardze nie wykazał, że uchybienie art. 10 § 1 K.p.a., które niewątpliwie miało miejsce, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie podał, jakich czynności został pozbawiony w postępowaniu administracyjnym, tj. jakich czynności dokonałby, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków. W szczególności skarżący nie skonkretyzował, jakie dowody zgłosiłby w postępowaniu administracyjnym i jakie to okoliczności mogłyby zostać dzięki nim wyjaśnione w sposób odmienny od przyjętego przez organ stanu faktycznego sprawy W związku z powyższym brak pouczenia skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przez organy obu instancji, nie miał wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie.
W sprawie brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wskazane uchybienia w istocie nie miały wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło