III SA/Kr 6/14
WyrokWSA w Krakowie2014-08-12
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) z powodu zawyżenia zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych, jeśli przekracza ono 20% w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej, nawet jeśli rozbieżności wynikają z błędów w Ewidencji Gruntów i Budynków?Ratio decidendi
Organ administracji może odmówić przyznania jednolitej płatności obszarowej, jeśli zawyżenie zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych przekracza 20% w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej, zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Rozbieżności z Ewidencją Gruntów i Budynków nie zwalniają rolnika z obowiązku udowodnienia faktycznego stanu rzeczy i prawidłowego użytkowania gruntów, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2010. W trakcie kontroli stwierdzono zawyżenie zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, wskazując na rozbieżności z Ewidencją Gruntów i Budynków oraz błędy w dokumentacji fotograficznej. Organy odmówiły przyznania płatności, powołując się na przekroczenie dopuszczalnego progu zawyżenia powierzchni.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego W. K. Kancelaria Radcy Prawnego Z kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2013 r. nr [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 dla I. P. (dalej: skarżąca).
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym.
W dniu 20 kwietnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2010 r. (dalej: JPO). Wniosek ten dotyczył przyznania płatności do 3 działek rolnych (A o pow. 1,20 ha, B - 1,00 ha, C - 0,47 ha), położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] (pow. całkowita wskazana przez stronę wynosiła 1,20 ha, cała pow. tej działki stanowiła działkę rolną A), nr [...] (pow. całkowita 1,00 ha - dz. rolna B) i nr [...] (pow. całkowita 0,47 ha - działka rolna C), znajdujących się w powiecie brzeskim, gminie I, obrębie ewid. W nr [...]. Działki rolne A i B zostały opisane stwierdzeniem "ugory, wszystko nie rolne". Skarżąca łącznie zadeklarowała 2,35 ha do płatności JPO. Złożenie ww. wniosku skarżąca poprzedziła wystosowanym do centrali ARiMR pismem z dnia 25 marca 2010 r., w którym zasygnalizowała, że powierzchnie działek ewid. Nr [...], [...] i [...] wskazane w formularzu wniosku (oraz załączniki graficzne do wniosku) są niezgodne z posiadanymi przez skarżącą dokumentami dot. tych działek. W odpowiedzi - pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. - skarżąca została poinformowana o możliwości naniesienia danych, które są zgodne z wiedzą skarżącej.
Podczas kontroli wniosku stwierdzono nieprawidłowości dotyczące braku dostarczenia lub braku podpisania załączników graficznych dot. części działek ewidencyjnych ujętych we wniosku skarżącej. Ponadto stwierdzono braki w opisie działek rolnych A i B. Ustalenia te stały się powodem wystosowania do skarżącej wezwania do usunięcia braków we wniosku nr [...] z dnia 21 kwietnia 2010 r., doręczonym skarżącej dnia 22 kwietnia 2010 r.
W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 26 kwietnia 2010 r. skarżąca złożyła korektę do ww. wniosku, w ramach której zmniejszyła pow. działki rolnej B do poziomu 0,87 ha (pow. całkowita działki ewid. nr [...] strona wskazała na poziomie 1,05 ha), a działki rolnej C do poziomu 0,28 ha (pow. całkowita strona dz. ewid. nr [...] wskazano na 0,45 ha). Z adnotacji zamieszczonych przez skarżącą na formularzu korekty (oraz dodatkowego oświadczenia złożonego przez stronę w dn. 26 kwietnia 2010 r.) wynikało ponadto, że różnice w powierzchniach w/w działek mogą wynikać z kwestionowanych przez skarżącą danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Ponieważ w ocenie pracowników organu l instancji zarówno dane podane przez skarżącą we wniosku jak i korekcie były niezgodne z danymi Ewidencji Gruntów i Budynków, (dalej: EGiB), skarżąca została poinformowana o konsekwencjach takiej sytuacji, jednak skarżąca odmówiła wypełnienia kolejnej korekty wniosku uzasadniając to tym, że zaproponowane przez nią dane były i są zgodne zarówno z faktycznym użytkowaniem rolniczym, jak i posiadanymi dokumentami dot. własności zadeklarowanych terenów.
W dniu 30 czerwca 2010 r. w gospodarstwie skarżącej została przeprowadzona kontrola na miejscu. W jej wyniku, stwierdzono zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do w/w płatności, wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej (nieprawidłowość ozn. w protokole kontroli kodem DR13+). W dniu 23 sierpnia 2010 r. do OR ARiMR wpłynęło pismo skarżącej, w którym wskazywano na brak dokonania pomiarów działki ewid. nr [...], brak przekazania zdjęć wykonanych podczas kontroli oraz brak powiadomienia o czasie kontroli i konieczność powtórzenia pomiarów. W związku z zastrzeżeniami skarżącej dot. kontroli wcześniejszej, dnia 14 września 2010 r. w gospodarstwie skarżącej została przeprowadzona kolejna kontrola na miejscu. W jej wyniku stwierdzono zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do ww. płatności wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej (nieprawidłowości ozn. w protokole z w/w kontroli kodem DR13+).
Podczas dalszej kontroli wniosku stwierdzono, że powierzchnie całkowite wskazanych w nim działek ewid. o nr [...], [...] i [...] są większe niż dane zawarte w EGiB. Ponadto stwierdzono, że obszar zadeklarowany do płatności na obszarze ww. działek ewid. był większy od typów użytkowania możliwych do zadeklarowania na podstawie danych zawartych odnośnie ww. obszarów w EGiB. Ustalenia te stały się powodem wystosowania do skarżącej wezwania do złożenia wyjaśnień nr [...] z dnia 12 października 2010 r.
W dniu 15 października 2010 r. skarżąca stawiła się w Biurze Powiatowym ARiMR i została poinformowana o planowanej odmowie przyznania płatności za 2010 r. (w związku z brakiem korekty wniosku uwzględniającej aktualne dane działek ewid.), rozpatrzeniu odwołania od wyników kontroli z września 2010 r. Skarżąca odmówiła złożenia ww. korekty, uzasadniając to oczekiwaniem na załączniki graficzne (wydruki zdjęć) do protokołu z ww. kontroli. Pismem z dnia 19 października 2010 r. skarżąca zwróciła się o uwzględnienie przy rozpatrywaniu jej sprawy dokumentów dot. własności zadeklarowanych przez nią gruntów oraz umożliwienie zapoznania się z załącznikami graficznymi do protokołów z kontroli na miejscu.
Postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej zostało zakończone decyzją Kierownika w/w Biura Powiatowego ARiMR nr [...]. Na mocy ww. decyzji skarżącej odmówiono przyznania płatności JPO za 2010 r. oraz nałożono sankcję w postaci potrącania kwoty 1320,91 zł z płatności JPO, jakie zostałyby ewentualnie przyznane w/w producentowi w trzech kolejnych latach kalendarzowych. W wyniku postępowania odwoławczego Dyrektor OR ARiMR wydał decyzję nr [...], na mocy której zaskarżone rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy. W dniu 3 czerwca 2011 r. do OR ARiMR wpłynęła skarga skarżącej na ww. decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Postępowanie sądowo-administracyjne zakończone zostało wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r. (sygn. akt III SA/Kr 772/11) oddalającym skargę. W wyniku złożonej przez skarżącą skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1414/12) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Dnia 4 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok (sygn. III SA/Kr 321/13), którym, uchylił decyzję Dyrektora OR ARiMR nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nr [...].
W dniu [...] 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej. Od ww. decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym wskazała na błąd w ustaleniach faktycznych, będących podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W treści odwołania skarżąca nie powołała żadnych nowych dowodów ani okoliczności.
W toku postępowania odwoławczego, skarżąca w odpowiedzi na informacje o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia ewentualnych wyjaśnień, w dniu 19 listopada 2013 r. (data stempla pocztowego) złożyła pismo, w którym podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o ponowne przeprowadzenie kontroli celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego.
Zdaniem organu II instancji decyzja, od której zostało wniesione odwołanie, była decyzją prawidłową. W związku z tym ww. odwołanie nie zostało uwzględnione. Z uwagi na zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie materiał dowodowy, ustalenia dokonane przez organ l instancji zostały uznane za prawidłowe. Wynikało to w szczególności z informacji dot. działek skarżącej zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków, z wyników kontroli na miejscu przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącej oraz informacji zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych.
Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że strona nieprawidłowo zidentyfikowała działki rolne zadeklarowane do płatności JPO za 2010 r. Błąd polegał na podaniu w części VII wniosku zawyżonych powierzchni całkowitych działek ewid. nr [...], [...] i [...]. Wspomniany błąd zawierał zarówno pierwotny wniosek strony, jak i korekta tego wniosku złożona w dniu 26 kwietnia 2010 r. w reakcji na wezwanie wystosowane przez organ l instancji. Zgodnie z aktualnymi danymi pochodzącymi z Ewidencji Gruntów i Budynków powierzchnia całkowita działki ewid. nr [...] wynosi 0,96 ha, działki ewid. Nr [...] - 0,87 ha, a działki ewid. nr [...] - 0,28 ha.
W wyniku kontroli z czerwca 2010 r. stwierdzono zawyżenia pow. uprawnionej do wsparcia w przypadku działek rolnych:
- A (pow. stwierdzona wyniosła 0,95 ha),
- C (pow. stwierdzona wyniosła 0,21 ha).
W wyniku powtórnej kontroli (z września 2010 r. ) stwierdzono zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do w/w płatności wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej. Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego jako:
- działka rolna A (pow. stwierdzona wyniosła 0,95 ha i były to trawy wieloletnie),
- działka rolna B (stwier. 0,71 ha - trawy wieloletnie i ugór),
- działka rolna C (stwier. 0,19 ha - ugór). Ponadto w przypadku działki rolnej C stwierdzono brak wykoszenia i usunięcia okrywy roślinnej, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub brak wypasania zwierząt i zakrzaczenie oraz zadrzewienie.
Obecny podczas kontroli producent rolny oświadczył, że w przypadku działki rolnej C użytkuje większy obszar niż wynika to z danych dot. działki ewid. nr [...], a sprawa błędnych zapisów dot. tej działki ewid. obecnie znajduje się w sądzie.
W toku prowadzonego postępowania skarżąca wniosła do przebiegu kontroli szereg zastrzeżeń jednakże zostały one w większości uznane za niezasadne. Zastrzeżenia te skupiały się bowiem na "rzekomym bezprawnym nie dostarczeniu stronie protokołów wraz ze szkicami i materiałem zdjęciowym".
W szczególności w dniu 23 września 2010 r. do OR ARiMR wpłynęły zastrzeżenia skarżącej dot. kontroli wykonanej w dn. 14 września 2010 r. Skarżąca podniosła, że przekazano jej niekompletny protokół (bez materiału zdjęciowego i szkiców), pozbawiony wszystkich wymaganych pieczęci oraz jednoznacznego opisu dot. stanu kontrolowanych działek i nie uwzględniający wyjaśnień strony dot. wystąpienia szkód na obszarze działek rolnych C i A. Pismem z dnia 27 września 2010 r. skarżąca została poinformowana, że z całością protokołu może się zapoznać obsługującym jej sprawę biurze powiatowym. Ponadto stwierdzono, że zadaniem kontrolujących było przecie wszystkim ustalenie powierzchni uprawnionej do płatności JPO za 2010 r., a nie np. ustalanie granic działek ewidencyjnych czy też stanu ich własności. W dniu 7 października 2010 r. do OR ARiMR wpłynęły kolejne zastrzeżenia strony dot. obu w/w kontroli. Strona podniosła w nich m.in., że powinna otrzymać całość raportu łącznie z załącznikami. W piśmie z dnia 12 października 2010 r. podtrzymano prawidłowość przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz powtórzono, że całość protokołu jest dostępna dla strony w biurze powiatowym ARiMR obsługującym sprawę jej wniosku obszarowego za 2010 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w przypadku działki rolnej B (dz. ewid. Nr [...]) wyniki kontroli wskazywały, że powierzchnia stwierdzona wynosi 0,71 ha. Analiza szkiców i zdjęć wskazuje, że strona deklarując powierzchnię do płatności na działce [...] nie odliczyła od pow. deklarowanej (pomijając już błędy dot. pow. całk. dz. ewid.) zabudowań obecnych na tej działce (w części południowo-wschodniej i południowej) oraz niewielkich zadrzewień widocznych w zachodniej części tej działki. Teren ten widać na fot. nr 2, 5, 1 i 3 z kontroli wrześniowej. W przypadku działki ewid. nr [...] za teren nieuprawniony uznano zakrzaczenia obecne wzdłuż pn, wsch. i zach. granicy tej działki (fot. 9 i 10 z kontroli wrześniowej i 4-6 z kontroli czerwcowej). W przypadku działki ewid. nr [...] do płatności zakwalifikowano praktycznie całą pow. ewidencyjną tej działki - zgodnie z EGiB wynosiła ona 0,96 ha. Niewielkie zmniejszenia objęły wąski rejon zakrzewiony w pobliżu drogi biegnącej wzdłuż zachodniej granicy tej działki (fot. 1 i 2 z kontroli czerwcowej). Strona na załącznikach graficznych faktycznie zaznaczyła, że jako działkę rolną A użytkuje obszar większy niż 0,95 ha (aż 1,20 ha). Ale aby uznać taki obszar za uprawniony do płatności należałoby przyjąć, że strona w ramach działki rolnej A zadeklarowała także ok. południową część działki ewid. nr [...] (położona na północ od działki nr [...]) i północną część działki [...] (na południe od dz. [...]). Było to niemożliwe, ponieważ strona w ogóle nie zadeklarowała do płatności działek [...] i [...] ani jako części działki rolnej A ani jakiejkolwiek innej, ani samodzielnie.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności JPO wynosi w przedmiotowej sprawie 1,85 ha. Pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 2,35 ha. Łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do ww. ponad 20%. Nie stwierdzono jednoznacznie, aby był to wynik celowego działania producenta. Ponieważ zawyżenie przekroczyło 20%, to zgodnie z zapisem art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, konsekwencją tego była odmowa płatności JPO za rok, na który wnioskowano o wsparcie tego rodzaju.
W dniu 19 listopada 2013 r. skarżąca złożyła pismo, w którym podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o ponowne przeprowadzenie kontroli celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. W ocenie Dyrektora OR ARiMR ww. pismo nie wniosło w sprawie nowych dowodów. Raporty z przeprowadzonych prawidłowo w sprawie kontroli terenowych są wystarczającymi dokumentami, potwierdzającymi stan faktyczny, co nie pozwoliło na przychylenie się do wniosku skarżącej.
Po uwzględnieniu całokształtu okoliczności tej sprawy, decyzja organu l instancji została uznana za prawidłową.
Na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła w niej, iż powierzchnie zaznaczone na dokumentacji fotograficznej nie są zgodne z rzeczywistością, gdyż są pomniejszone. Podniosła, iż wielokrotnie wyjaśniała, że ten stan rzeczy wynika z błędów prawnych w zakresie dokumentów własnościowych. Wskazała również, że nie została przeprowadzona ponowna kontrola z jej udziałem, a ponadto nie została zapoznana z treścią decyzji, ani nie udzielono jej żadnych wyjaśnień. W załącznikach do skargi skarżąca przedstawiła własne dokumenty i zdjęcia, które jej zdaniem obrazuje prawdziwy stan rzeczy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał w całości zaskarżoną decyzję i wniósł o oddalenie złożonej skargi.
W piśmie procesowym z dnia 25 lipca 2004 r. skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji brak uzasadnienia spełniającego wymogi prawa w tym zakresie oraz niepełny i błędny stan faktyczny przyjęty przez organy wynikający z braku uwzględniania dowodów wskazujących na koszenie działek nieustalenia czy wąski pas śliwek przekracza 2 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Dla zachowania przejrzystości rozważań Sąd zaznacza, że w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt lII SA/Kr 772/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącej na decyzję nr [...]. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1414/12 uchylił ww. wyrok WSA w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia do WSA w Krakowie. NSA stwierdził, że ewidencyjna rozbieżność sama przez się nie może być co do zasady podstawą do odmowy przyznania skarżącej płatności związanych z rolniczym wykorzystaniem działek rolnych objętych wnioskiem, a tym bardziej do zastosowania sankcji, o których mowa w art. 58 rozporządzenia 1122/09. Wskazano konieczność wyjaśnienia na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy deklarowanej powierzchni rolniczego wykorzystania działek rolnych skarżącej objętych jej wnioskiem w kontekście zgodności tych deklaracji z rzeczywistym stanem rzeczy stwierdzonym w trakcie kontroli. Zalecono zbadanie i odniesienie się w orzeczeniu, czy i w jakim zakresie ewentualną przeszkodą dla przyznania płatności mogą być uchybienia skarżącej w zakresie utrzymania w prawidłowej kulturze rolnej działek będących przedmiotem wniosku skarżącej. Takie też wytyczne dla organów zawierał wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 321/13, którym uchylono decyzję nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie organy obu instancji będąc związane wskazaniami sądu co do dalszego postepowania (na podstawie art. 153 P.p.s.a.) dopełniły zdaniem orzekającego Sądu wszelkich czynności koniecznych do rozpatrzeniem wniosku skarżącej o przyznanie płatności obszarowej za 2010 r. To z kolei umożliwiło wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w tej kwestii.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są dokonane przez organy orzekające ustalenia faktyczne, których wynikiem jest stan prawny przyjęty przez organy za podstawę kwestionowanych przez skarżącą rozstrzygnięć. Nie mniej jednak w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, zgromadzono taki materiał dowodowy, który nie pozwala na powstanie wątpliwości co do ustaleń stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Motywy wydanych w niej rozstrzygnięć zawierają dostatecznie przekonywującą argumentację, przemawiającą za prawidłowością podjętych decyzji.
Materialnoprawne podstawy przyznania płatności zostały zawarte w ustawie z dnia 7 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. nr 170., poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli :
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o pow. co najmniej 0,1 ha,
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony
wniosek o przyznanie tej płatności,
3) został mu nadany numer indentyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym
systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz
ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z kolei z art. 18. ust. 1, 2 i 4 ustawy wynika, że płatności obszarowe oraz płatność do krów i owiec są przyznawane na wniosek rolnika, wniosek o przyznanie płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja a we wniosku tym rolnik podaje wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności obszarowych do tych gruntów.
Wobec treści ww. przepisów oraz wytycznych zawartych w cyt. wyż. wyroku NSA, w toku ponownego rozpoznania sprawy działania organów skoncentrowane były na ustaleniu jaka część powierzchni zadeklarowanej przez skarżącą w jej wniosku o przyznanie ww. wsparcia jest uprawniona do jego przyznania.
W ocenie Sąd organy słusznie ustaliły, że powierzchnia uprawniona za 2010 r. do płatności JPO była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie w/w płatności. Z wyników kontroli przeprowadzonych w czerwcu i wrześniu 2010 r. wynika bowiem, że powierzchnie ustalone jako uprawnione do płatności na działkach rolnych wynoszą odpowiednio: A (0,95 ha), B (0,71 ha) i C (0,19 ha). Zakwestionowane obszary - stanowiące według organów 0,25 ha działki rolnej A, 0,16 ha działki B i 0,09 ha działki rolnej C – słusznie potraktowane zostały w zaskarżonej decyzji jako zawyżenia powierzchni uprawnionych do płatności. Konsekwencją poziomu zawyżenia była odmowa przyznania płatności za rok 2010.
W przypadku działki rolnej B (dz. ewid. nr [...]) wyniki kontroli wskazywały, że powierzchnia stwierdzona wynosi 0,71 ha. Analiza szkiców i zdjęć wskazuje, że strona deklarując powierzchnię do płatności na działce [...] nie odliczyła od pow. deklarowanej (pomijając już błędy dot. pow. całk. dz. ewid.) nie odliczyła zabudowań obecnych na tej działce (w części południowo-wschodniej i południowej) oraz niewielkich zadrzewień widocznych w zachodniej części tej działki. Teren ten widać na fot. nr 2, 5, 1 i 3 z kontroli wrześniowej. W przypadku działki ewid. nr [...] za teren nieuprawniony uznano zakrzaczenia obecne wzdłuż pn, wsch. i zach. granicy tej działki (fot. 9 i 10 z kontroli wrześniowej i 4-6 z kontroli czerwcowej). W przypadku działki ewid. nr [...] do płatności zakwalifikowano praktycznie całą pow. ewidencyjną tej działki - zgodnie z Ewidencją Gruntów i Budynków wynosiła ona 0,96 ha. Niewielkie zmniejszenia objęły wąski rejon zakrzewiony w pobliżu drogi biegnącej wzdłuż zachodniej granicy tej działki (fot. 1 i 2 z kontroli czerwcowej). Właściwie zatem organy zastosowały art. 58 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009, str. 65 z późn.). Stwierdzenie bowiem, że różnica pomiędzy zadeklarowanym obszarem działek do płatności a faktycznie stwierdzonym, w odniesieniu do danej grupy upraw, przekracza 20 % skutkuje odmową przyznania płatności.
Jednocześnie organ trafnie zauważył, że skarżąca na załącznikach graficznych faktycznie zaznaczyła, że jako działkę rolną A użytkuje obszar większy niż 0,95 ha (aż 1,20 ha). Ale aby uznać taki obszar za uprawniony do płatności należałoby przyjąć, że strona w ramach działki rolnej A zadeklarowała także ok. południową część działki ewid. Nr [...] (położona na północ od działki nr [...]) i północną część działki [...] (na południe od dz. [...]). Było to niemożliwe, ponieważ strona w ogóle nie zadeklarowała do płatności działek [...] i [...] ani jako części działki rolnej A ani jakiejkolwiek innej, ani samodzielnie.
Powyższe ustalenia znalazły potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Wzięto pod uwagę min. wyniki kontroli przeprowadzonych w miesiącu czerwcu i wrześniu 2010 r., zastrzeżenia skarżącej do wyników przeprowadzonych kontroli, dane z ewidencji gruntów i budynków, zdjęcia lotnicze, czy też zdjęcia w terenie.
Podkreślić należy, że z treści art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że postępowanie wyjaśniające w sprawach o przyznanie płatności jest szczególnym, uproszczonym postępowaniem administracyjnym, w którym organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji, zasadniczo, zwolniony jest z obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności. Zatem sytuacja procesowa strony w postępowaniu o przyznanie płatności w zakresie dowodzenia została w sposób istotny zmodyfikowana, w stosunku do reguł przyjętych w k.p.a., według których obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy przeprowadziły staranne postępowanie dowodowe, zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu (z czego strona korzystała) biorąc pod uwagę zajęte przez nią stanowisko, a w konsekwencji wydały decyzję odpowiadającą prawu również w zakresie wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a..
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 - § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło