III SA/Kr 600/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skarg J. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2016 r. nr [...] z dnia 28 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji skargi oddala I. Starosta przyznał J. J. prowadzącemu parking strzeżony w G wynagrodzenia za usunięcie z drogi w (trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym) oraz za przechowywanie na tym parkingu strzeżonym dwóch pojazdów - pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...] oraz pojazdu marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...]. I tak: 1). Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...] - odnośnie pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...] – Starosta przyznał wynagrodzenie za usunięcie pojazdu w kwocie 275 zł brutto oraz wynagrodzenie za przechowywanie tego pojazdu w okresie 01.11.2009 – 03.02.2014 na parkingu strzeżonym w kwocie 3,12 zł brutto za dobę, tj. 4.851,60 zł brutto – łącznie 5.126,60 zł brutto. Po rozpatrzeniu zażalenia J. J. na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku J. J. Starosta postanowieniem z dnia [...] 2015 r. nr [...] przyznał J. J. wynagrodzenie za usunięcie i dozór pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...], na parkingu strzeżonym w okresie 01.11.2009 – 03.02.2014 kwotę 7.552,40 zł brutto. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i stało się ostateczne. 2). Z kolei postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...] - odnośnie pojazdu marki marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...] - Starosta przyznał wynagrodzenie za usunięcie pojazdu w kwocie 284 zł brutto oraz wynagrodzenie za przechowywanie tego pojazdu w okresie 08.06.2009 – 03.02.2014 na parkingu strzeżonym w kwocie 3,12 zł brutto za dobę, tj. 5.310,24 zł brutto – łącznie 5.594,24 zł brutto. Po rozpatrzeniu zażalenia J. J. na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku J. J. Starosta postanowieniem z dnia [...] 2015 r. nr [...] przyznał J. J. wynagrodzenie za usunięcie i dozór pojazdu marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...], na parkingu strzeżonym w okresie 08.06.2009 – 03.02.2014 kwotę 8.249,36 zł brutto. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i stało się ostateczne. Powyższe kwoty przyznane postanowieniami ostatecznymi w wysokości 7.552,40 zł i 8.249,36 zł stanowiące łącznie kwotę 15.801,76 zł zostały przekazane przez Starostwo Powiatowe J. J. przelewem bankowym w dniu 7 grudnia 2015 r. (k. 42 i k. 112). II. Starosta dążąc do zwrotu o charakterze regresowym poniesionych kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdów wydał decyzje zarówno odnośnie pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...], jak i pojazdu marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...]. I tak: 1). Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Starosta zobowiązał w pkt 1. A. S. - jako właściciela pojazdu - do zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...], w kwocie 6.967,40 zł brutto i zobowiązał w pkt 2. Skarb Państwa do zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...], w kwocie 585 zł brutto. Decyzja została doręczona A. S., Naczelnikowi Urzędu Skarbowego oraz J. J. i jego pełnomocnikowi. Od pkt 2. powyższej decyzji - w zakresie zobowiązania Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego - odwołanie złożył Naczelnika Urzędu Skarbowego wnosząc o uchylenie decyzji w tej części i umorzenie w tym zakresie postępowania. Na uzasadnienie odwołania Naczelnik wskazał, iż koszty Skarbu Państwa powinien pokryć Starosta, gdyż brak podstaw prawnych do obciążania nimi innego reprezentanta Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 grudnia 2016 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w części zaskarżonej odwołaniem, tj. w zakresie pkt 2. sentencji, w której orzeczono o zobowiązaniu Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego - do zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...], w kwocie 585 zł brutto i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie. Decyzja została doręczona Staroście, Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, A. S., oraz pełnomocnikowi J. J. 2). Z kolei decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Starosta zobowiązał w pkt 1. G. M. -jako właściciela pojazdu - do zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...], w kwocie 6.990,44 zł brutto i zobowiązał w pkt 2. Skarb Państwa do zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...], w kwocie 1.258,92 zł brutto. Decyzja została doręczona G. M., Naczelnikowi Urzędu Skarbowego oraz J. J. i jego pełnomocnikowi. Od pkt 2. powyższej decyzji - w zakresie zobowiązania Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego - odwołanie złożył Naczelnika Urzędu Skarbowego wnosząc o uchylenie decyzji w tej części i umorzenie w tym zakresie postępowania. Na uzasadnienie odwołania wskazano, iż koszty Skarbu Państwa powinien pokryć Starosta, gdyż brak podstaw prawnych do obciążania nimi innego reprezentanta Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 grudnia 2016 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w części zaskarżonej odwołaniem, tj. w zakresie pkt 2. sentencji, w której orzeczono o zobowiązaniu Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego - do zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...], w kwocie 1.258,92 zł brutto i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie. Decyzja została doręczona Staroście, Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, G. M. oraz pełnomocnikowi J. J. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 28 grudnia 2016 r. nr [...] i nr [...] skargi złożył J. J. W skargach tych domagał się uchylenia obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2016 r. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie art. 138 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie na skutek uznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż brak było podstawy prawnej do obciążenia Skarbu Państwa kosztami dozoru w części orzeczonej w pkt 2. decyzji Starosty z dnia [...] 2015r., a w konsekwencji przyjęcie, że koniecznym jest wyeliminowanie tej części decyzji z obrotu prawnego, podczas gdy decyzje Starosty zostały wydane na podstawie i w granicach przepisów ustawy, tj. zobowiązanie Skarbu Państwa do zapłaty kosztów wynikało z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w chwili usunięcia pojazdu z drogi, w oparciu o art. 13 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r., zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po terminie, o którym mowa w art. 130 ust. 10 oraz w okresie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego przepisu art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) w jego poprzednim brzmieniu do dnia wejścia w życie regulacji art. 130a ust. 10h wymienionej wyżej ustawy, tj. 3 września 2010 r., a ewentualne stwierdzenie powołania przez organ błędnej podstawy prawnej, bądź błędnego wskazania podmiotu zobowiązanego do pokrycia tych kosztów skutkować powinno zmianą decyzji w tym zakresie (orzeczenie co do istoty sprawy poprzez obciążenie kosztami dozoru pojazdu Skarbu Państwa - Starosty w miejsce Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego), względnie przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, nie zaś uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzje z dnia [...] 2015 r. w żadnym punkcie nie wskazywały Naczelnika Urzędu Skarbowego jako zobowiązanego do zapłaty tych kosztów. Starosta do ich zapłaty zobowiązał Skarb Państwa bez wskazania podmiotu go reprezentującego. Co więcej, Starosta, po wydaniu decyzji w całości koszty te na rzecz skarżącego zapłacił. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był więc w ogóle stroną tych postępowań i nie został zobowiązany decyzjami z dnia [...] 2015 r. do zapłaty. Zdaniem skarżącego, Kolegium nie uwzględniło w sprawie regulacji intertemporalnej z art. 13 ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r. i jej skutków dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący wskazał, że skoro na podstawie przepisów obowiązujących w okresie do dnia 11 czerwca 2009 r. następował przepadek pojazdu z mocy prawa z upływem sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia, to należy przyjąć, że od dnia upływu wskazanych sześciu miesięcy do dnia 3 września 2010 r. (wejście w życie ustawy nowelizującej i dodającej art. 130 "a" ust. 10 "h") koszty przechowywania pojazdu powinien ponosić Skarb Państwa na tej właśnie podstawie. W opinii skarżącego, art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo ruchu drogowym i niektórych innych ustaw wskazuje jasno, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6 - miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Skarżący nie zgodził się z Kolegium, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej i należy je wyeliminować z obrotu prawnego. Jak bowiem sam organ II instancji zauważył, kwestia na podstawie jakich przepisów orzec o zobowiązaniu Skarbu Państwa do zapłaty była dotychczas sporna i w jej zakresie wypowiedział się dopiero Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OSP 1/10. Bezsporne natomiast jest i było to, że to Skarb Państwa jest zobowiązany do wypłaty powyższych kosztów. Skarżący wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zaskarżając decyzje Starosty w pierwszej kolejności wniósł o przekazanie spraw w zaskarżonym zakresie do ponownego rozpoznania. Zatem gdyby Kolegium uznało za słuszne argumenty Naczelnika Urzędu Skarbowego, to powinno uchylić decyzje i orzec co do istoty sprawy poprzez obciążenie kosztami dozoru pojazdów Skarb Państwa - Starostę. Ponadto decyzje Kolegium doprowadziły do sytuacji, gdzie skarżący, który prawidłowo czynił dozór w okresie obowiązywania przepisu art. 130a ust. 10 - Prawa o ruchu drogowym (obowiązywał do dnia 3 września 2010r.) pozostanie bez zwrotu poniesionych kosztów. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Odnosząc się do zarzutu, że decyzje organu I instancji w żadnym punkcie nie wskazywały Naczelnika Urzędu Skarbowego jako zobowiązanego do zapłaty tych kosztów Kolegium wyjaśniło, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazany był w tzw. rozdzielniku tych decyzji, w którym wskazuje się strony postępowania i decyzje te zostały mu doręczone w dniu 24 października 2016r., co spowodowało złożenie przez niego odwołań. Na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. Sąd połączył sprawy o sygn. akt III SA/Kr 600/17 i III SA/Kr 601/17 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt III SA/Kr 600/17 w oparciu o art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.). Na rozprawie pełnomocnik Naczelnika Urzędu Skarbowego wniósł o odrzucenie skarg, względnie o ich oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skarg pełnomocnik Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazał na brak interesu prawnego po stronie skarżącego, który uzyskał zapłatę z tytułu zawarcia umowy parkingu na samochody objęte decyzjami i fakt umorzenia postępowania między Starostą a Skarbem Państwa – Naczelnikiem Urzędu Skarbowego – w żaden sposób nie wpływa na roszczenia skarżącego. Pełnomocnik Naczelnika Urzędu Skarbowego uważa zatem, że decyzje zostały zaskarżone przez podmiot nieuprawniony. Natomiast wniosek o oddalenie skarg pełnomocnik Naczelnika Urzędu Skarbowego uzasadnił tym, że decyzje te są zgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skargi zapewne wynikają z nieporozumienia spowodowanego doręczaniem skarżącemu decyzji Starosty dnia [...] 2015 r. nr [...] i nr [...] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28 grudnia 2016 r. nr [...] i nr [...] z tego względu nie zasługują na uwzględnienie. Po pierwsze: samo doręczenie decyzji dotyczących innych stron postępowania nie czyni samo przez się podmiotu, któremu doręczono taką decyzję (zapewne w wyniku pomyłki), stroną tego postępowania. Po drugie: żadna z decyzji będących przedmiotem niniejszej sprawy nie dotyczy w żaden sposób skarżącego, nie wynikają z nich żadne uprawnienia ani tym bardziej żadne obowiązki skarżącego, ani aktualnie ani w przyszłości. Także uzasadnienia decyzji nie wskazują na interes nie tylko prawny, ale nawet faktyczny skarżącego w powyższych postępowaniach. Żądania skarżącego związane z jego wynagrodzeniem za usunięcie z drogi oraz za przechowywanie na parkingu strzeżonym dwóch pojazdów - pojazdu marki Fiat Uno, numer rejestracyjny [...] oraz pojazdu marki Volkswagen Golf, numer rejestracyjny [...] zostały uwzględnione w całkowicie innym postępowaniu w stopniu na tyle satysfakcjonującym skarżącego, że decyzje stały się ostateczne, a przyznane nimi wynagrodzenia zostały faktycznie skarżącemu wypłacone. Niniejsza sprawa dotyczy jedynie roszczeń Starosty o charakterze regresowym w stosunku do właścicieli pojazdów i chociaż ma źródło w wypłaceniu przez Starostę wynagrodzeń skarżącemu, to po ich wypłaceniu nie rodzi u skarżącego nawet obawy w ich ewentualnym zwrocie. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarżący nie ma żadnego interesu prawnego w zaskarżeniu wydanych decyzji, co powoduje stwierdzenie braku legitymacji we wniesieniu skarg. Sąd podkreśla, że legitymacja skargowa w myśli art. 50 § 1 p.p.s.a. służy każdemu, kto ma w tym interes prawny. Z kolei Interes prawny jest powszechnie rozumiany jako uprawnienie wynikające z konkretnej normy prawnej (najczęściej o charakterze materialnym), na podstawie której podmiot może domagać się konkretyzacji jego uprawnień bądź obowiązków albo żądać kontroli legalności określonego aktu. Jako kategoria prawa materialnego wymaga poczynienia ustaleń i rozważań w tym kierunku, a ich negatywny wynik prowadzi do oddalenia skargi, nie zaś jej odrzucenia. Sąd podkreśla, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie zawarte zarówno w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1133/12: "Brak przymiotu strony, a więc uprawnienia do złożenia skargi, oceniony być musi jako brak przesłanki materialnej, której skutkiem jest oddalenie skargi, a nie jej odrzucenie"; jak i w postanowieniu z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1351/14: "Jako kategoria prawa materialnego interes prawny wymaga poczynienia ustaleń i rozważań w tym kierunku, a ich negatywny wynik prowadzi do oddalenia skargi, nie zaś jej odrzucenia. Nie można podzielić stanowiska, wedle którego brak legitymacji wynikający z braku interesu prawnego może być podstawą odrzucenia skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a." Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.