III SA/Kr 602/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie : WSA Halina Jakubiec ( spr. ) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Wojewody z dnia 12 maja 2010 r. , Nr : [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji . Zaskarżoną przez K. O. decyzją z dnia 12 maja 2010r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2010r. znak [...] orzekającą o odmowie przyznania K. O. od dnia 18.02.2010r. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych z Funduszu Pracy. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 75 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz. 415). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: K. O. zarejestrował się w Urzędzie Pracy w dniu 18.02.2010r. W tym dniu Prezydent Miasta wydał decyzję znak [...] orzekającą o uznaniu skarżącego z dniem 18.02.2010r. za osobę bezrobotną oraz decyzję znak [...] na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b oraz 71, 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu z dniem 18.02.2010 r. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych z Funduszu Pracy. Uzasadnił decyzję okolicznością, że skarżący w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w UP rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron. Zasiłek przysługuje w tej sytuacji po okresie 90 dni, o ile bezrobotny spełnia warunki z art. 71 w/w ustawy. W aktach znajduje się świadectwo pracy wystawione w M. w dniu 31.12.2009r., z którego wynika, że stosunek pracy K. O., zatrudnionego w Piekarni G. O. ustał na mocy porozumienia stron na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r., Nr 21, poz. 94zezm.) w dniu 31.12.2009r. W odwołaniu od powyższej decyzji K. O. zwrócił uwagę, że art. 75 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy uzależniając przyznanie zasiłku dla osób bezrobotnych od okoliczności ustania stosunku pracy, wskazuje dodatkowo, że jeśli porozumienie stron co do ustania stosunku pracy nastąpiło w warunkach zmniejszenia zatrudnieni z przyczyn dotyczących zakładu pracy wyłączona jest możliwość odmowy przyznania zasiłku. Wyjaśnił przy tym, że zakład pracy, w którym był zatrudniony znajduje się ogólnie w bardzo złej kondycji finansowej. Jest zadłużony, m.in. w opłatach za gaz, w związku z czym w maju 2009 zostały odcięte dostawy gazu. Ponadto, w okresie 6 miesięcy przed datą 31.12.2009r. systematycznie redukowano zatrudnienie, zwalniając pracowników. Świadectwo pracy, które załączone zostało do akt sprawy jedynie lakonicznie stwierdza, że rozwiązano z nim stosunek pracy za porozumieniem stron. Jest to jedyny dokument zaświadczający sposób ustania stosunku pracy i z pracodawcą nie zawierał żadnego dodatkowego porozumienia co do powodów ustania stosunku pracy. Dodał, że prócz niego w piekarni pracowało jeszcze sześć osób, z którymi rozwiązano stosunek pracy za wypowiedzeniem. Zwrócił tym samym uwagę, że w sprawie istnieje element celowego i powtarzalnego działania pracodawcy polegający na zmniejszaniu ilości osób zatrudnionych ze względu na ograniczenie wydatków i potrzebę ograniczenia już istniejącego w wysokiej kwocie zadłużenia. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję. Podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji zauważył, że w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawodawca enumeratywnie wymienił sytuacje, w których dyspozycja tego artykułu nie ma zastosowania. W ocenie również tego organu żadna z sytuacji w nim wskazanych nie ma w sprawie miejsca. W dniu rejestracji skarżący przedstawił miedzy innymi świadectwo pracy z 31.12.2009r., wystawione przez Piekarnię w M., z którego wynika, że skarżący był zatrudniony od dnia 01.01.2009r. do 31.12.2009r. a stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania na mocy porozumienia stron. Nastąpiło to zdarzenie w okresie sześciu miesięcy poprzedzających rejestrację. Dla organu wiążący jest jedynie zapis świadectwa pracy świadczący, że stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron. Kwestię przyznania zasiłku dla bezrobotnych rozstrzyga się ze względu na tryb rozwiązania stosunku pracy. Nie mają znaczenia w sprawie okoliczności ustania stosunku pracy, w tym podane przez skarżącego o złej kondycji finansowej pracodawcy i redukcji zatrudnienia. Jeśli skarżący pozostaje w przekonaniu, że pracodawca zastosował nieodpowiedni tryb rozwiązania stosunku pracy, mógł wystąpić o jego zmianę do pracodawcy lub odwołać się do sądu pracy. Decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi K. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jej uchylenie. Szeroko przedstawił okoliczności działania i zaprzestania działania Piekarni , w której był zatrudniony i jak podkreślił, kontynuował działalność rozpoczętą przez ojca F. O. Ponownie zaakcentował, że ustanie stosunku pracy nastąpiło w warunkach pogarszającej się kondycji Piekarni, odciętej dostawy gazu uniemożliwiającej produkcję, a przede wszystkim w warunkach stopniowej redukcji zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -p.p.s.a, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez orzekające w sprawie organy i skarga podlega uwzględnieniu. W badanej sprawie skarżący K. O. domagał się przyznania zasiłku dla osoby bezrobotnej. W decyzji odmownej organ stwierdził, że przy ocenie prawa do zasiłku istotny dla rozstrzygnięcia jest jedynie tryb rozwiązania stosunku pracy. Natomiast nie mają znaczenia motywy ustania stosunku pracy, jeżeli został on rozwiązany na mocy porozumienia stron. Twierdzenie takie nie może być uznane za prawidłowe wobec brzmienia art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wprawdzie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, iż prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie sześciu miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy na mocy porozumienia stron, jednak ten sam przepis wprowadza wyjątek od opisanej regulacji właśnie ze względu na motywy jakie były przyczyną rozwiązania stosunku pracy. Mianowicie prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli wypowiedzenie stosunku pracy albo porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo z powodu zamiany miejsca zamieszkania lub gdy pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Z tego powodu organ ma obowiązek badać nie tylko tryb rozwiązania stosunku pracy, lecz również przyczyny z jakich do niego doszło, zwłaszcza, że skarżący w odwołaniu podniósł, że przyjęty tryb rozwiązania umowy o pracę nie wynikał z jego inicjatywy, jest raczej wynikiem ogólnej złej kondycji Piekarni oraz polityki pracodawcy stopniowego zmniejszania zatrudnienia. Należy też podnieść, że organ odwoławczy mógł w skorzystać z uprawnień wynikających z art. 136 k.p.a. i przeprowadzić własne postępowanie dowodowe uzupełniające materiał zgromadzony w sprawie, lub zlecić uzupełnienie organowi pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie takiego postępowania zabrakło. W ten sposób naruszone zostały art. 7, 77 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym trzeba, że naruszenie powołanych przepisów postępowania nastąpiło w konsekwencji naruszenia prawa materialnego tj. przytoczonego wyżej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez przeoczenie jego literalnego brzmienia i przyjęcie, że jedynie wiążąca jest treść świadectwa pracy, bez względu na motywy, dla których jako formę rozwiązania stosunku pracy przyjęto porozumienie stron. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w tezie wyroku z 24 czerwca 2009r. sygn. akt [...] "brak jest podstaw prawnych, by twierdzić, iż wyłącznym dokumentem pozwalającym na wykazanie uprawnień bezrobotnego jest zaświadczenie wystawione przez pracodawcę". Organ powinien działać zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 75 § 1 Kpa , że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Treść art. 75 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy implikuje postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia czy porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy." W tym stanie rzeczy należało zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji uznać za wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego wyniki. Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organ przeprowadzi dowody w celu ustalenia przyczyn dla których nastąpiło porozumienie stron co do rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy i wyda decyzję z uwzględnieniem treści art. 75ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w jego pełnym brzmieniu.