III SA/Kr 604/11
WyrokWSA w Krakowie2012-04-17
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Bożenna Blitek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy astma oskrzelowa u pracownika, który miał kontakt z alergenami w środowisku pracy, może zostać uznana za chorobę zawodową, jeśli pracodawca kwestionuje związek przyczynowo-skutkowy, wskazując na inne potencjalne przyczyny schorzenia (np. palenie papierosów) lub niskie ryzyko zawodowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz pracy w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą a warunkami zawodowymi. Domniemanie to nie zostało obalone przez argumenty pracodawcy dotyczące palenia papierosów, niskiego ryzyka zawodowego czy braku stwierdzenia podobnych chorób w grupie zawodowej. Sąd podkreślił, że indywidualna wrażliwość pracownika i brak ustalonych norm stężenia alergenów nie wykluczają związku przyczynowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu u E. N. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Pracodawca, A Sp. z o.o. w B, odwołał się od decyzji, kwestionując związek przyczynowo-skutkowy między pracą na stanowisku ładowacza nieczystości stałych a chorobą. Pracodawca argumentował, że kontakt z alergenami był ograniczony, ryzyko małe, a choroba mogła być spowodowana paleniem papierosów. Organy sanitarne, opierając się na orzeczeniu lekarskim i badaniach jakości powietrza, uznały związek przyczynowy za udowodniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę pracodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2012r.
Decyzją z dnia 17 marca 2011r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010r. Nr [...], znak: [...] o stwierdzeniu u E. N. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej – wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego została wydana w następującym stanie faktycznym.
E. N. zatrudniony był:
– od 21.10.1985r. do 15.05.1989r. w Przedsiębiorstwie B w K na stanowisku górnika pod ziemią, robotnika budowlanego na powierzchni;
– od 09.11.1993r. do 21.03.1994r. w Miejskim Zakładzie C w O (obecnie Zakład [...]) na stanowisku robotnika gospodarczego;
– w A Sp. z o.o. w B w okresie od 01.02.1995r. do 31.03.1995r. na stanowisku pracownika cmentarza oraz od 01.04.1995r. do 02.09.2009r. na stanowisku ładowacza nieczystości stałych.
E. N. badany był w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2010r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej – astmy oskrzelowej – wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż analiza wywiadu, badania klinicznego oraz wykonanych badań – w tym diagnostyki alergologicznej, która wykazała wysoki poziom IgE, dodatnie testy z pyłkami roślin, pleśniami, grzybami – pozwala na rozpoznanie u E. N. astmy oskrzelowej. Ośrodek Medycyny Pracy wskazał również, iż z analizy dokumentacji medycznej wynika, że E. N. od 2002 roku z powodu astmy oskrzelowej z okresowo występującymi zaostrzeniami leczony był m.in. w Oddziale Chorób Wewnętrznych Szpitala ZOZ , Oddziale Pulmonologii Szpitala Powiatowego i Oddziale Gruźlicy i Chorób Płuc ZOZ. Zdaniem OMP, udokumentowany kontakt w pracy zawodowej z testowanymi alergenami oraz wyniki badań dają podstawę do rozpoznania u E. N. astmy oskrzelowej zawodowej.
W dniu [...] 2010r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] znak: [...] o stwierdzeniu u E. N. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej – wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu swojej decyzji organ podał, iż jedynie podczas pracy w A Spółka z o.o. w B E. N. miał udokumentowany kontakt z alergenami takimi jak grzyby, pleśnie i pyłki roślin. Organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Organ I instancji wskazał, iż orzekająca w tej sprawie jednostka służby zdrowia właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych wydała orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u E. N. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło narażenie zawodowe – kontakt z alergenami takimi jak pyłki roślin, pleśnie, grzyby. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u E. N. wymienioną na wstępie chorobę zawodową.
Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego wniosła A Spółka z o.o. w B, domagając się jej uchylenia i orzeczenia, że stwierdzona u E. N. astma oskrzelowa nie jest chorobą zawodową. Agencja Komunalna podniosła, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że E. N. miał "udokumentowany kontakt z alergenami takimi jak: grzyby, pleśnie, pyłki roślin", takiego kontaktu w toku przeprowadzonego postępowania nie stwierdzono. Jedynie z oceny charakterystyki stanowiska pracy, przedłożonego przez zakład pracy wynika, że na stanowisku pracy "ładowacz odpadów stałych" istnieje możliwość wystąpienia wskazanych wyżej czynników. Odwołująca się zaznaczyła przy tym jednak, iż z karty analizy i oceny ryzyka wynika, że ryzyko zagrożenia w wypadku tych czynników jest bardzo małe, a żadne działania nie są wymagane. Strona wyjaśniła, iż pracownicy na tych stanowiskach poddawani są szczepieniom ochronnym, a poza tym w tej grupie zawodowej nigdy nie stwierdzono jakiejkolwiek choroby, którą można by było zakwalifikować jako chorobę związaną z czynnikami biologicznymi. Zdaniem strony, możliwość wystąpienia alergenów nie oznacza wcale, iż na danym stanowisku pracy faktycznie takie zagrożenia wystąpią i bez przeprowadzonych badań biologicznych trudno jest przyjmować, że istnieje "wysokie prawdopodobieństwo ich wystąpienia", o którym mowa w art. 2351 Kodeksu pracy. Tym samym w ocenie zakładu pracy niespełnione zostały w przedmiotowej sprawie warunki, wymagane przez w/w przepis, tj. istnienie bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwa występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia.
A zwróciła również uwagę na fakt, że kontakt z wymienionymi alergenami (pyłkami roślin, pleśniami i grzybami) następuje w środowisku otaczającym człowieka przez całe jego życie, w każdym środowisku, przez całą dobę. Zdaniem strony, w toku postępowania nie zostało zatem bezspornie wykazane, że w/w alergeny występowały tylko i wyłącznie w środowisku pracy w A Sp. z o.o. i to na stanowisku ładowacza nieczystości stałych. Odwołująca się uważa, iż nie bez znaczenia jest także fakt, że E. N. jest palaczem, co jej zdaniem, niewątpliwie miało wpływ na stan jego zdrowia i wywołanie schorzenia w postaci astmy oskrzelowej, bez względu na warunki środowiska pracy. Organ I instancji nie wziął jednak pod uwagę tych okoliczności.
Decyzją z dnia 17 marca 2011r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r. nr 105, poz. 869), Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010r. Nr [...], znak: [...]. Organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania dokonano oceny narażenia zawodowego i stwierdzono, że E. N. podczas wykonywania pracy na stanowisku pracownika cmentarza oraz ładowacza nieczystości stałych w A Sp. z o.o. w B miał udokumentowany kontakt z alergenami takimi jak grzyby – pleśnie, pyłki roślin. Dodał również, iż przy ustaleniu tego kontaktu Powiatowy Inspektor Sanitarny wziął pod uwagę badanie jakości mikrobiologicznej powietrza wokół składowiska odpadów komunalnych przeprowadzone w dniu 23 maja 2002r. przez Politechnikę [...] na zlecenie A E. N. przebywał wokół składowiska w czasie rozładunku samochodu z nieczystości stałych. Organ II instancji stwierdził, iż wyniki badań wskazywały, że w miejscach składowania nieczystości powietrze było silnie zanieczyszczone bakteriami (ogólna liczba bakterii w 1 m3 powietrza wynosiła 6200) oraz średnio zanieczyszczone grzybami (ogólna liczba w 1 m3 powietrza wynosiła 4332). Ponadto w ocenie ryzyka zawodowego opracowanego dla stanowiska pracy "Ładowacz stałych odpadów komunalnych" zakład pracy dokonał klasyfikacji szkodliwych czynników biologicznych występujących na w/w stanowisku i przyjął 2 Grupę zagrożenia, w której wymieniane są między innymi grzyby (Aspergillus fumigatus), które mogą wywołać m.in. astmę oskrzelową – chorobę, którą rozpoznano u E. N. Opisane powyżej dokumenty Powiatowy Inspektor Sanitarny zgromadził w czasie prowadzonego postępowania na podstawie dokumentacji udostępnionej przez A Spółka z o.o. w B.
Organ odwoławczy podniósł, iż utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wziął pod uwagę fakt, że w przedmiotowej sprawie orzekała jednostka właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Ośrodek Medycyny Pracy, która wydała w sprawie orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u E. N. choroby zawodowej. Orzeczenie zostało wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań w tym diagnostyki alergologicznej (wysoki poziom IgE, dodatnie testy z pyłkami roślin, grzybami), analizy dostępnej dokumentacji medycznej oraz na podstawie analizy wywiadu. Zdaniem organu II instancji, ocena narażenia zawodowego E. N. wskazuje, iż w czasie pracy zawodowej na stanowisku pracownika cmentarza oraz ładowacza nieczystości stałych w A Sp. z o.o. w B miał udokumentowany kontakt z alergenami takimi jak grzyby – pleśnie, pyłki roślin, a zatem został udowodniony związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a pracą zawodową.
W ocenie organu odwoławczego, odwołanie wniesione przez A Spółka z o.o. w B nie wnosi żadnych merytorycznych faktów, które byłyby nieznane w czasie prowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego i które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, iż decyzja organu I instancji oparta została na orzeczeniu lekarskim wydanym przez właściwą jednostkę służby zdrowia, które zostało w sposób wyczerpujący uzasadnione. Organ II instancji podniósł, iż bezsporne jest, że uczulenie na rozmaite alergeny z różną manifestacją kliniczną, może się pojawić również przy narażeniu na minimalne stężenia, ponieważ w alergologii reakcje organizmu nie występują ściśle w zależności dawka-odpowiedź. Dlatego też w odniesieniu do potencjalnego działania alergizującego różnych czynników nie ma żadnych "dopuszczalnych norm stężenia". Organ odwoławczy stwierdził również, iż fakt występowania czynników alergizujących (pyłki roślin, grzyby) został potwierdzony w/w badaniami jakości mikrobiologicznej powietrza przeprowadzonymi w dniu 23 maja 2002r. przez Politechnikę [...]. Zdaniem organu II instancji, nie można zatem wykluczyć, iż E. N. podczas pracy zawodowej na wyżej wymienionych stanowiskach pracy miał kontakt z alergenami zawodowymi takimi jak grzyby – pleśnie, pyłki roślin. Ponadto Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę, iż zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, przy ocenie narażenia zawodowego w odniesieniu do czynników o działaniu uczulającym uwzględnia się rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy. Odnosząc się do argumentu, iż "nigdy w tej grupie zawodowej nie stwierdzano jakiejkolwiek choroby, którą można by było zakwalifikować jako chorobę związaną z czynnikami biologicznymi" organ odwoławczy wskazał, iż ujawnienie objawów klinicznych choroby zależy w dużym stopniu od indywidualnej wrażliwości narażonych, a w związku z tym argument ten nie może być brany pod uwagę. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest zatem wystarczający do wydania decyzji o stwierdzeniu u E. N. choroby zawodowej, a w związku z tym organ ten nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
Z powyższą decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie zgodziła się A Spółka z o.o. w B i pismem z dnia 19 kwietnia 2011r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzącego do nieuprawnionego przyjęcia, iż stwierdzona u E. N. astma oskrzelowa jest chorobą zawodową, albowiem istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a pracą zawodową. Skarżąca spółka wyjaśniła, iż art. 2351 Kodeksu pracy stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą powyższe okoliczności, a organ administracyjny błędnie przyjął związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzoną u badanego astmą oskrzelową a wykonywaniem przez niego pracy w skarżącej spółce. Strona skarżąca podniosła, iż z ustalonego stanu faktycznego, wynika bezspornie, że E. N. był zatrudniony w A na stanowisku ładowacza nieczystości stałych. Wskazała, iż z charakterystyki stanowiska pracy, zawartej w ocenie ryzyka zawodowego wynika, że zakres zadań i czynności na tym stanowisku obejmował: przejazd samochodem kontenerem do wskazanego rejonu, transport ręczny pojemników z odpadami do samochodu, ułożenie kubła na posadowieniu wysięgnika samochodu, odebranie pustego kubła po rozładunku i ręczny transport na stałe miejsce, ręczny załadunek do samochodu odpadów wystawionych w workach foliowych, podjazd w pozycji stojącej do następnej posesji, przejazd na wysypisko odpadów komunalnych w celu rozładunku kontenera. Tym samym zdaniem strony skarżącej, w rzeczywistości E. N. przebywał na składowisku odpadów jedynie przy rozładunku samochodów – kontenerów, co daje łączny czas pobytu na składowisku nie więcej niż 30 minut w ciągu jednej zmiany.
Skarżąca spółka wskazała, iż w ocenie ryzyka zawodowego dla chorób wywołanych przez grzyby niedoskonałe, sporządzonego przez pracodawcę, ryzyko to określono jako małe, ze wskazaniem zwrócenia na nie uwagi. Strona skarżąca zarzuciła również, iż w toku postępowania organ administracyjny nie ustalił bezspornie kontaktu pracownika z alergenami zawodowymi takimi jak grzyby, pleśnie, pyłki roślin. Stwierdził jedynie w uzasadnieniu swojej decyzji, iż takiego kontaktu nie można wykluczyć. Zdaniem skarżącej spółki, organ administracyjny prowadzi rozważania czysto teoretyczne i hipotetyczne, nie wskazując na poparcie swojego stanowiska żadnych argumentów. Organ administracyjny nie wykazał, iż w przypadku E. N. taka patologiczna reakcja na minimalne stężenie alergenów wystąpiła. Zdaniem skarżącej spółki, organ administracji nie odniósł się również w żaden sposób do podniesionej przez nią okoliczności, iż E. N. pali papierosy. Jest bowiem rzeczą powszechnie znaną, iż palenie papierosów ma znaczący wpływ na wystąpienie schorzeń układu oddechowego w tym astmy oskrzelowej. Zdaniem strony skarżącej, nie można zatem wykluczyć związku przyczynowego pomiędzy nikotynizmem E. N. a stwierdzonym u niego schorzeniem. W świetle powyższych okoliczności brak jest zatem, zdaniem skarżącej, podstaw do przyjęcia, iż bezspornym, czy też wysoce prawdopodobnym jest związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy schorzeniem a pracą zawodową.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ II instancji stwierdził, iż ocena narażenia zawodowego E. N. wskazuje, iż w czasie pracy zawodowej na stanowisku pracownika cmentarza oraz ładowacza nieczystości stałych w A Sp. z o. o. w B miał udokumentowany kontakt z alergenami takimi jak: grzyby – pleśnie, pyłki roślin. Tym samym zdaniem organu, został udowodniony związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a pracą zawodową. Zgodnie z definicją choroby zawodowej wskazaną w art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Prowadzone w sprawie postępowanie pozwala właśnie na stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa zawodowej etiologii schorzeń, na które cierpi E. N., a to ze względu na wskazane powyżej bezsporne fakty: rozpoznanie u niego astmy oskrzelowej oraz ocenę narażenia zawodowego. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż decyzje wydane w przedmiotowym postępowaniu zostały oparte na jednoznacznym orzeczeniu lekarskim o stwierdzeniu choroby zawodowej, które organ uznał za w pełni przekonujące.
Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012r. E. N. wniósł o oddalenie skargi, gdyż stanowisko strony skarżącej jest niesłuszne. Podniósł ponadto, że przebywał więcej niż pół godziny dziennie na wysypisku, a zdarzały się sytuacje, że pracował nawet więcej niż dziesięć godzin dziennie. Wskazał także, iż pojemniki o pojemności 110 litrów ładował do samochodu ręcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), wydane na podstawie ustawy Kodeks pracy. Zgodnie z jego treścią, na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Za choroby zawodowe mogą zatem zostać uznane choroby określone w wykazie chorób zawodowych zawartym w tym rozporządzeniu, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W rozporządzeniu co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że ów związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany w tym rozporządzeniu.
W poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych wymieniono astmę oskrzelową.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest istnienie u E. N. schorzenia wymienionego w poz. 6 cytowanego powyżej wykazu. Do jego stwierdzenia doszło na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych przez zakład służby zdrowia upoważniony do rozpoznawania chorób zawodowych - zgodnie z cyt. wyżej Rozporządzeniem (orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2010r.). Bezspornym także jest występowanie w środowisku pracy E. N. czynników szkodliwych dla zdrowia. Skarżący pracodawca kwestionuje bowiem jedynie brak związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej przez niego pracy sugerując, że schorzenie mogło powstać z przyczyn samoistnych, w tym zwłaszcza z powodu papierosów. Skarżący pracodawca uważa zatem, że nie można wykluczyć związku przyczynowego pomiędzy nikotynizmem E. N. a stwierdzonym u niego schorzeniem. Podnosi dodatkowo, że ryzyko zawodowe spowodowane kontaktem z grzybami pracodawca ocenił jako małe, natomiast organ nie ustalił bezspornie kontaktu pracownika z alergenami zawodowymi, a jedynie stwierdził, że takiego kontaktu nie można wykluczyć.
Przepis art. 235¹ Kodeksu pracy wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo – skutkowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem. Oznacza to, że zdiagnozowana u osoby zatrudnionej w warunkach szkodliwych dla zdrowia choroba nie zostanie uznana za chorobę zawodową tylko w przypadku, gdy zostanie wykazane bezspornie, że jej etiologia ma charakter pozazawodowy. Jednocześnie należy wskazać, iż jeszcze na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ugruntowany został pogląd, który podziela także Sąd w niniejszej sprawie, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Pogląd taki wielokrotnie był prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. wyrok SN z 3.02.1999r., III RN 110/98, Prok. i Pr. 1999/7-8/56) oraz licznych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 4 listopada 2010r., II OSK 1548 i wiele innych). Mając na uwadze to domniemanie związku przyczynowego, w ocenie Sądu niezasadny jest podnoszony przez skarżącą spółkę zarzut braku związku przyczynowego w niniejszej sprawie. Konstrukcja domniemania związku przyczynowego oznacza, że związek przyczynowy nie musi być udowodniony i istnieje, dopóki nie zostanie obalony. Zarzuty zawarte w skardze tego domniemania nie obalają.
W szczególności nie może być uznany za wystarczający do obalenia tego domniemania pogląd strony skarżącej sugerujący, że schorzenie powstało z powodu palenia papierosów. Nie wykazano bowiem w niniejszej sprawie w sposób niezbity, że to palenie papierosów stanowiło przyczynę powstania astmy. Samo twierdzenie, że "nie można wykluczyć związku przyczynowego pomiędzy nikotynizmem Pana N. a stwierdzonym u niego schorzeniem" jest niewystarczające do obalenia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a warunkami zawodowymi narażającymi na jej powstanie
Domniemania związku przyczynowego nie obala także to, że E. N. przebywał na składowisku, w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej krótko, nie więcej niż 30 minut w ciągu jednej zmiany. Z opisu czynności wykonywanych w toku pracy przez skarżącego wynika, że w warunkach narażenia przebywał zazwyczaj na wysypisku dłużej, a poza tym warunki narażenia występowały nie tylko tam, ale też w trakcie dokonywania samego załadunku pojazdu workami lub pojemnikami ze śmieciami. W niniejszej sprawie organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego trafnie zatem ustalił, że E. N. pracował w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Obowiązujące przepisy nie precyzują jak długo w ciągu dnia mają istnieć warunki szkodliwe narażające na powstanie choroby zawodowej, ani jaka ma być wysokość stężenia w powietrzu szkodliwych substancji, by można je było uznać za stwarzające ryzyko wystąpienia choroby zawodowej.
Domniemania związku przyczynowego nie obala też powoływany przez skarżącą spółkę w odwołaniu argument, że dotychczas nigdy w tej grupie zawodowej nie stwierdzono choroby, którą by można zakwalifikować jako chorobę związaną z czynnikami biologicznymi. Rozstrzygając w sprawie choroby zawodowej należy bowiem uwzględnić okoliczności dotyczącej konkretnej osoby, odporność jej organizmu i cechy osobnicze.
Biorąc zatem pod uwagę treść cytowanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, z którego wynika, iż o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, należy stwierdzić, że ponieważ w niniejszej sprawie doszło do pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jak również, że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, prawidłowo organy Inspekcji Sanitarnej, działając na podstawie tego Rozporządzenia, wydały orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej.
W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przez organy administracyjne przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami art. 7 i 77 kpa. Organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, opierając swe rozstrzygnięcie na wiarygodnej opinii biegłych. Orzeczenie lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych jest bowiem w istocie opinią w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00) i jak każdy dowód winno być przez organ wszechstronnie ocenione, w granicach wskazanych w art. 80 kpa. W ocenie Sądu organy administracyjne w niniejszej sprawie ten obowiązek wypełniły należycie. Zaskarżona decyzja została w sposób prawidłowy uzasadniona, wyjaśniono zarówno podstawy prawne, jak i faktyczne rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy, dokonano w niniejszej sprawie prawidłowej oceny związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a stwierdzoną chorobą. Nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło