III SA/Kr 615/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. B. "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Zaskarżoną przez A. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "A" decyzją z dnia 29 lutego 2012r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. [...] odmawiającą dofinansowania kosztów kształcenia J. W., I. K. oraz M. B. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 70b ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U z 1996r. Nr 60 poz. 278 z późn zm. ) rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U z 2010r Nr 244 poz. 1626 z póżn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz .U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn, zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego. A. B. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "A" wniosła do Prezydenta Miasta o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników J. W., I. K. i M. B. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] wydaną na podstawie przepisu art. 70 b ustawy z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego dofinansowania. Powołał się w uzasadnieniu decyzji na § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu stanowiący o wymogu kwalifikacji instruktora praktycznej nauki zawodu. Z dokumentacji załączonej do wniosku A. B. wynika, że to ona miała być tym instruktorem a na potwierdzenie przedstawiła "Zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu" organizowanym w dniach od 08.12.2000r. do 26.01.2001 r przez Zakład Doskonalenia Kadr. W zaświadczeniu brak jest jednak jak zauważył organ adnotacji o zatwierdzeniu kursu przez Kuratora oświaty (co jest wymogiem z cyt. rozporządzenia). Kwestia potwierdzenia została wyjaśniona z Kuratorium, który potwierdził ten fakt (pismo z 19.12.2011 r.). Odwołując się od w.w decyzji A. B. podniosła, że jak dotąd jej zaświadczenie nie było kwestionowane przez organy zajmujące się przyznawaniem dofinansowania do kształcenia młodocianych, dodając, że ma długoletnią i uznaną praktykę w zawodzie fryzjerskim. Zobowiązała się jednak do uzupełnianie wymaganych przepisami szkoleń, niemniej wniosła o uchylenie odmownej decyzji, z tego względu, że wskazane we wniosku osoby odbyły już praktyki w zakładzie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania wydało opisaną na wstępie decyzję . W uzasadnieniu decyzji organ zacytował na wstępie znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty i § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania a także § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2010r. stanowiący, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić instruktorzy praktycznej nauki zawodu to znaczy: 1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli, 2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy. Organ przy tym wyjaśnił, że pierwsza kategoria instruktorów praktycznej nauki zawodu podlega przepisom o kwalifikacjach wymaganych od nauczycieli. Natomiast pozostali instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Ewentualne szczegółowe wyjątki od tej zasady przewiduje ust. 5 cytowanego rozporządzenia. Szczegółowo przedstawiając stan sprawy organ, podał, że A. B. złożyła wniosek wraz z załącznikami o dofinansowanie kosztów kształcenia J. W., I. K. oraz M. B. Ze złożonych dokumentów wynika, że instruktorem praktycznej nauki zawodu dla młodocianych pracowników – J. W., I. K. oraz M. B. - była A. B. Na potwierdzenie posiadanego przygotowania pedagogicznego przedłożyła zaświadczenie z dnia 26 stycznia 2001 roku, nr [...] o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu organizowanego w dniach od 8 grudnia 2000 roku do 26 stycznia 2001 roku przez Zakład Kształcenia i Doskonalenia Kadr. W zaświadczeniu tym, jak zauważył organ, brak jest adnotacji o zatwierdzeniu programu kursu przez kuratora oświaty. W związku z powyższym pismem z dnia 7 grudnia 2011 roku organ l instancji zwrócił się do Kuratora Oświaty z prośbą o potwierdzenie zatwierdzenia programu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu organizowanego w dniach od 8 grudnia 2000 roku do 26 stycznia 2001 roku prowadzonego przez Zakład Kształcenia i Doskonalenia Kadr. W odpowiedzi Dyrektor Wydziału Nadzoru Pedagogicznego i Rozwoju Edukacji w Kuratorium Oświaty pismem z dnia 19 grudnia 2011 roku, nr [...] wskazał, iż w Kuratorium Oświaty brak jest dokumentu potwierdzającego zatwierdzenia przez Kuratora Oświaty programu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu organizowanego w dniach od 8 grudnia 2000 roku do 26 stycznia 2011 roku prowadzonego przez Zakład Kształcenia i Doskonalenia Kadr. W tych okolicznościach organ stwierdził, że materiał dowodowy nie dostarcza podstaw do stwierdzenia, że A. B. przed lub w toku kształcenia młodocianych pracowników, z którymi zawarła umowę o pracę ukończyła kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że A. B. nie spełniła wymaganych przesłanek do przyznania dofinansowania kosztów kształcenia na J. W., I. K. oraz M. B. Wnosząc skargę na w.w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. B. zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy a to § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, przejawiające się w nieuwzględnieniu w niniejszym postępowaniu faktu, iż cele dla których organizowane są zajęcia praktyczne, zostały osiągnięte dzięki pracy skarżącej; naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisu § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, przejawiające się w uznaniu iż skarżąca nie posiada wymaganych kwalifikacji, pomimo iż organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Podniosła także zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 oraz z art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a które przejawia się przede wszystkim w braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz uznaniu, iż skarżąca nie posiada wymaganych kwalifikacji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, co zarazem stanowi naruszenie słusznego interesu strony, zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, a to art. 86 k.p.a., przejawiającego się w zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, w przypadku, gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. W konsekwencji tych zarzutów wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie "A" dofinansowania kosztów kształcenia J. W., I. K. oraz M. B., względnie o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi A. B. w szczególności podkreśliła, że do wniosku o dofinansowanie załączyła wszystkie wymagane dokumenty, w tym również "Zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu" organizowanego przez Zakład Kształcenia i Doskonalenia Kadr. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż nie posiada wymaganych kwalifikacji podniosła, że posiada kwalifikacje uprawniające do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu i przedłożyła w załączeniu zaświadczenie wydane przez Zakład Kształcenia i Doskonalenia Kadr z dnia 20 stycznia 2012 r., z którego wynika, iż skarżąca brała udział w kursie pedagogicznym dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, przeprowadzonym wg programu opracowanego przez prof. M. W. F., oraz że ZKiDK posiada zatwierdzony przez Kuratora Oświaty program nauczania. Przedłożyła również zaświadczenie Kuratora Oświaty z dnia 20.01.2012 r. nr [...], że kurs, w którym brała udział A. B. posiada program zatwierdzony przez Kuratora Oświaty w dniu 04.08.2011 r. na czas nieokreślony. Dodała też, że kurs prowadzony przez Zakład Kształcenia i Doskonalenia Kadr jest umieszczony w wykazie kursów pedagogicznych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu umieszczonym na stronie internetowej Kuratorium Oświaty. Wyjaśniła, że zaświadczenie o zatwierdzeniu programu kursu zostało wydane w 2011 r., jednak kurs przeprowadzany przez ZKiDK, był umieszczony przez Kuratorium Oświaty w wykazie organizatorów kursów pedagogicznych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu od co najmniej 2000 r. Uczestnik kursu, nie ma obowiązku sprawdzania czy dany kurs spełnia wszystkie wymagania stawiane przez obowiązujące przepisy, zwłaszcza jeżeli korzysta z informacji podawanych przez Kuratorium Oświaty. To na Kuratorium Oświaty spoczywał obowiązek sprawdzenia, czy kursy proponowane przez organizatorów umieszczonych w wykazie, spełniają wymagania programowe. Zdaniem skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, za udowodnioną okoliczność, iż skarżąca nie posiada wymaganych kwalifikacji nie opierając się na całości zebranego materiału dowodowego, naruszając przy tym istotne przepisy postępowania. Zebranie całego materiału dowodowego, to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Przy ocenie zebranego materiału dowodowego organ administracji publicznej związany jest zasadą uwzględnienia z urzędu słusznego interesu społecznego, jak również słusznego interesu obywateli. Organ powinien w ocenie skarżącej dochować należytej staranności oceniając dowody, a skoro nie zostały wyjaśnione wszystkie fakty istotne dla sprawy, powinien był skorzystać z przysługującego mu na mocy art. 86 k.p.a. uprawnienia, i przesłuchać ją w charakterze strony. Nadto skarżąca podkreśliła, że zgodnie z § 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu ww zajęcia praktyczne organizuje się dla uczniów i młodocianych w celu opanowania przez nich umiejętności zawodowych, niezbędnych do podjęcia pracy w danym zawodzie. W świetle tego przepisu podkreśliła w skardze, iż wszyscy wyszkoleni przez skarżącą zdali egzaminy zawodowe, osiągając dobre wyniki, a na egzaminach praktycznych nawet powyżej 90 % punktów możliwych do uzyskania. Skarżąca dodała, że od 10 lat jest praktykiem nauczania zawodu i zawsze otrzymywała dofinansowanie kosztów kształcenia swoich uczniów, jak również różnego rodzaju ulgi podatkowe z tego tytułu. Przepisy w tym zakresie się nie zmieniły. Zatem decyzja odmawiająca przyznania skarżącej dofinansowania kosztów kształcenia, uzasadniona "brakiem wymaganych kwalifikacji" podważa nie tylko doświadczenie zawodowe i jej dotychczasowe osiągnięcia, lecz także świadectwa czeladnicze jej uczniów — którzy zdali wymagane egzaminy zawodowe, jak i wcześniejsze decyzje wydane przez Prezydenta Miasta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, akcentując, że A. B. składając wniosek nie wykazało by ukończyła zatwierdzony przez Kuratora Oświaty kurs pedagogiczny, a tym samym nie legitymuje się wymaganymi prawem kwalifikacjami do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) W przypadku gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa (lub w innych przepisach), sąd stwierdza nieważność decyzji. Nie jest natomiast uprawniony do działania w miejsce organu, dlatego żądanie zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania skarżącej dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników nie ma uzasadniania prawnego. Dodać natomiast należy, że badając zaskarżony art. lub czynność organu administracji sąd stosownie do przysługujących mu kompetencji z art. 134 § 9 ppsa rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiotem sporu kwestia spełnienia przez skarżącego określonych art. 70 b ust 1 ustawy o systemie oświaty przesłanek uprawniających pracodawcę do przyznania kosztów kształcenia młodocianych z którymi zawarli umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Zgodnie z tym przepisem pracodawcom, którzy zawarli z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia w razie spełnienia dwóch przesłanek : posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w odrębnych przepisach oraz ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub wyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. Bezspornym w sprawie jest, że spełniona została druga przesłanka uzależniająca uzyskanie dofinansowania. Skarżąca przedstawiła bowiem kopię zarówno umów o pracę w celu przygotowania zawodowego jak i świadectw ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, świadectw czeladniczych w zawodzie fryzjerskim przez M. B., J. W. i I. K. Zdaniem orzekających w sprawie organów obu instancji nie została jednak w sprawie spełniona w całości przesłanka posiadania przez skarżącą kwalifikacji wymaganych do prowadzenia zawodowego. Kwalifikacje te zostały określone w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. (w/w), stanowiącego, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najemnej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Przedstawione przez skarżącą A. B. zaświadczenie o ukończeniu w dniu 26.01.2001 r. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w ocenie organu nie spełnia wymogów § 10 ust 4 rozporządzenia 11 MEN gdyż nie wynika z niego czy program tego kursu, zorganizowanego przez Zakład Kształcenia i Doskonalenia Kadr, został zatwierdzony przez kuratora oświaty, a odpowiedź uzyskano od Dyrektora Wydziału Nadzoru Pedagogicznego i Rozwoju Edukacji z dnia 19.12.2011 ([...]), w wyniku zapytania składanego w tej sprawie przez organ I instancji, była negatywna. Jednakże, z załączonych do skargi dokumentów wynika iż program kursu w którym skarżąca brała udział został zatwierdzony przez Kuratora Oświaty z w dniu 4 sierpnia 2011 ([...]). Analiza zawartych umów o pracę w celu przygotowania zawodowego wskazuje na to iż wymóg określony § 10 pkt 4 rozporządzenia MEN (w/w) dotyczący zatwierdzenia programu kursu przez kuratorium oświaty został spełniony w okresie wykonywania tych umów, co oznaczałoby spełnienie przez skarżącą także wymaganych tym przepisem kryteriów. Ujawnienie okoliczności w postaci zatwierdzenia programu kursu przez Kuratorium Oświaty stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 tj okolicznością istniejącą w dacie wydania decyzji lecz nie znaną organowi, który w toku postępowania wyjaśniającego nie uzyskał właściwej odpowiedzi. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji winien ocenić kwestię spełnienia przez skarżącą kwestionowanej przesłanki posiadania przygotowania pedagogicznego w świetle przedłożonych przez skarżącą dokumentów dotyczących zatwierdzenia kursu, mając przy tym na uwadze, że uwzględnienie kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego w okresie szkolenia i przygotowania do zawodu zatrudnionych w celu przygotowania do zawodu pracowników, jest wystarczające do uznania że wnioskujący o przyznanie kosztów kształcenia warunek posiadania tych kwalifikacji spełnił ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.10.2011 II SA/Wa 586/11- Lex nr 1101368). Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 134 p.p.s.a.