III SA/Kr 617/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją Starosty z dnia [...] 2017 r. nr [...]. zobowiązano rodzinę zastępczą spokrewnioną – B. G. i Z. G., dalej skarżących , do zwrotu nienależnie pobranego dodatku wychowawczego do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania N. G. w rodzinie zastępczej za okres od 2 maja 2016 r. do 31 marca 2017 r. w łącznej wysokości 5.483,87 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Ww. decyzja w dniu 20 lutego 2018 r. została pozostawiona przez doręczyciela pełnoletniemu domownikowi – A. C. – R., co wynikało z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 25 akt sprawy). Na powyższą decyzję skarżący złożył odwołanie , które nadał w placówce pocztowej w dniu 7 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 20 kwietnia 208 r. nr: [...], działając na podstawie art. 129 § 2 w związku z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.2017. 935), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził , że zaskarżona decyzja została odebrana w dniu 20 lutego 2018 r. , natomiast odwołanie zostało złożone w dniu 7 marca 2018 r. (data stempla pocztowego) , a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Kolegium wskazało na orzecznictwo sądów administracyjnych , a to wyrok WSA w Łodzi z dnia 21.09.2011 r., sygn. akt: I SA/Łd 838/11 (LEX nr 1151149), w którym wyrażono stanowisko, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, a każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Doręczenie decyzji w sposób skuteczny stanowi nadto warunek rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia od niej odwołania, co oznacza, iż niezbędne jest stwierdzenie w sposób niewątpliwy daty doręczenia decyzji. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził , że nie mógł merytorycznie rozpoznać złożonego przez skarżącego odwołania . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, że przedmiotowa decyzja została doręczona jego sąsiadce, a nie jemu osobiście, a on złożył odwołanie natychmiast po otrzymaniu listu od sąsiadki. W jego ocenie decyzja powinna być dostarczona przez pocztę do rąk własnych adresata. Zdaniem skarżącego , sąsiadka , której została doręczona decyzja , cierpi na zaniki pamięci , natomiast po otrzymaniu od niej przesyłki , " odwołanie zostało złożone natychmiast". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji/postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie podlegało rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zwiera ono wady powodujące konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Doręczenie to czynność techniczno-procesowa organu administracji publicznej, polegająca na przekazaniu pisma adresatowi w sposób przewidziany prawem, z którą prawo wiąże określone skutki prawne (G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kraków 1998, s. 47). Pomimo, że jest to czynność o charakterze technicznym, to jej skutki mają prawnie doniosłe konsekwencje. Z chwilą bowiem doręczenia (ogłoszenia) decyzji rozpoczyna się jej byt prawny, zaś decyzja, która nie została doręczona (ogłoszona) stronie, nie wchodzi do obrotu prawnego. Nadto dla strony od dnia doręczenia decyzji zaczyna biec termin do wniesienia od niej odwołania lub innego środka prawnego. Jak więc wynika z powyższego, skoro skutki doręczenia są tak doniosłe, fakt doręczenia decyzji, jak i termin jej odręczenia, nie może budzić żadnych wątpliwości. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie zachodzą poważne wątpliwości co do samego faktu doręczenia stronie (adresatowi) decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego dodatku wychowawczego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 45 akt adm.) wynika bowiem, że przesyłka zawierająca decyzję została pozostawiona A. C. - R. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczano, iż osoba odbierająca korespondencję jest dorosłym domownikiem skarżącego, co zakwestionował skarżący. Wyjaśnił on , że wymieniona w zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki osoba jest jego sąsiadką cierpiącą na zaniki pamięci . Skarżący twierdzi, że odwołanie złożył " natychmiast" po doręczeniu mu przesyłki przez sąsiadkę . Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zaistniały poważne wątpliwości co do prawidłowości i skuteczności dokonanego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie zweryfikował tych wątpliwości i nie ustalił , czy osoba , która odebrała przedmiotową przesyłkę jest dorosłym domownikiem - jak wynika z adnotacji doręczyciela , czy sąsiadką – jak twierdzi skarżący. Ponadto organ nie zweryfikował , czy sąsiadka – jeśli odebrała przesyłkę – oddała ją skarżącemu niezwłocznie , czy z opóźnieniem , na którą to okoliczność powołał się skarżący. W związku z powyższym twierdzenie organu , że skarżący złożył odwołanie po terminie jest przedwczesne , skoro istnieją nierozstrzygnięte wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji . Tylko w bezspornych okolicznościach doręczenia przesyłki można stwierdzić , czy doręczenie decyzji było skuteczne i w jakiej dacie. Od tak ustalonej daty zaczyna dopiero biec termin do złożenia odwołania. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić , że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie uchyla się spod kontroli merytorycznej Sądu . Wskazane powyżej okoliczności doręczenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji muszą zostać wyjaśnione przez organ odwoławczy . Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a., przy czym stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezspornie ustali za pomocą wszelkich dostępnych w tej mierze środków dowodowych, czy decyzja Starosty z dnia [...] 2018 r. nr: [...] została doręczona adresatowi zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i weszła do obrotu prawnego, a w konsekwencji stronie otworzył się termin do wniesienia środka odwoławczego. Dopiero kierując się wynikami ustaleń w tym zakresie Kolegium podejmie kolejne kroki w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" P.p.s.a.