III SA/Kr 618/14

Sygn. akt III SA/Kr 618 /14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi W. W. na akt Prezydenta Miasta z dnia 14 stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy uchyla zaskarżony akt. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i stan prawny. W. W. wnioskiem z dnia 5 lipca 2006 r. zwrócił się o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, gdyż wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 26 października 2004 r. orzeczono wobec W. W. i B. W. eksmisję z jednoczesnym uprawnieniem do otrzymania lokalu socjalnego. Oświadczeniem z dnia 8 października 2010 r. wyżej wymieniony zrzekł się prawa do otrzymania lokalu socjalnego od Gminy w związku z tym, że zawarł umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. W w K, co zaspokoiło jego potrzebę mieszkaniową. Pismem z dnia 17 lutego 2012 r. W. W. zwrócił się do Urzędu Miasta z żądaniem realizacji postanowień zawartych w wyroku sądu z dnia 26 października 2004 r., przyznania mu lokalu socjalnego. W odpowiedzi organ wskazał, że zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 24 października 2007 r. za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie są uznawane osoby posiadające jakikolwiek tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości, stanowiący podstawę do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym imieniu. Z uwagi na zrzeczenie się prawa do otrzymania lokalu socjalnego sprawa pozostaje bezprzedmiotowa. W dniu 5 kwietnia 2012 r. do Urzędu Miasta wpłynął nowy wniosek W. W. o udzielenie pomocy mieszkaniowej ze względów społecznych. Wnioskodawca pokreślił, że obecnie nie ma gdzie mieszkać i musi korzystać z pomocy znajomych, gdyż inaczej śpi na dworcu. Pismem z dnia 8 maja 2012 r. Urząd Miasta stwierdził, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia sprawy ze względu na złożenie oświadczenia o posiadaniu zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i dobrowolnej rezygnacji z przysługującego prawa do lokalu socjalnego. Postanowieniem z dnia 1 października 2012 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy odrzucił pozew W. W. o ustalenie prawa do lokalu socjalnego stwierdzając, że nie jest to sprawa cywilna. W dniu 16 grudnia 2013 r. W. W. złożył ofertę w ramach programu pomocy lokatorom i dołączył do niego wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy. Prezydent Miasta w piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r. poinformował, że złożona oferta nie spełnia kryteriów formalnych programu określonych w zarządzeniu Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 6 regulaminu spełnienie kryteriów określonych w ust. 1 następuje przy uwzględnieniu zasad wynikających z uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń. Z uchwały wynika, że Gmina świadczy pomoc mieszkaniową osobom wykazującym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągającym niskie dochody. W myśl § 54 ust. 1 pkt 6 uchwały za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie są uznawane osoby, które na podstawie złożonego oświadczenia woli zrezygnowały z udzielenia pomocy mieszkaniowej przez Gminę. Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. W. W. wezwał organ do ponownego rozpatrzenia jego sprawy i przyznania pomocy mieszkaniowej. W odpowiedzi z dnia 13 marca 2014 r. Prezydent Miasta stwierdził, że nadal aktualne jest stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r. W. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł, że ma bardzo trudną sytuację mieszkaniową i nie rozumie postępowania urzędników w jego sprawie. Stwierdził, że faktem jest, iż złożył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do lokalu socjalnego. Jednak próbował tą sprawę wyjaśnić wysyłając oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych swojego oświadczenia woli. Odpowiedź urzędu była jednak negatywna. W 2012 r. właściciel nieruchomości przy ul. W sprzedał ją w całości. Wobec tego skarżący zmuszony został do opuszczenia dotychczas zajmowanego lokalu i z dnia na dzień stał się osobą bezdomną. Dlatego też zwracał się do Urzędu Miasta o udzielenie pomocy i przyznanie lokalu socjalnego. Natomiast Gmina cały czas utrzymuje, że w związku z zrzeczeniem się przysługującego prawa skarżącemu lokal socjalny nie powinien zostać przyznany. Jednakże nigdy nie skorzystał z pomocy Gminy i żaden lokal nie został mu przyznany. Trudno twierdzić, że oświadczenie woli złożone w innym stanie faktycznym miałoby obejmować także przyszłe sytuacje. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie względnie o oddalenie. Podniósł, że zgodnie z obowiązującą od dnia 24 listopada 2012 r. uchwałą Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. nr [...] Gmina świadczy pomoc mieszkaniową osobom wykazującym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągającym niskie dochody. W myśl § 54 ust. 1 pkt 6 tej uchwały za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie są uznawane osoby, które na podstawie złożonego oświadczenia woli zrezygnowały z udzielenia pomocy mieszkaniowej przez Gminę. Analiza sprawy wykazała, że taka sytuacja ma miejsce w przypadku skarżącego. Oświadczeniem z dnia 8 października 2010 r. zrzekł się prawa do lokalu socjalnego, ponieważ zawarł dobrowolną umowę najmu mieszkania przy ul. W na czas określony. Posiadając tytuł prawny do lokalu nie można było ubiegać się o pomoc mieszkaniową z zasobu Gminy. Wobec powyższego wniosek W. W. o przyznanie lokalu socjalnego z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych został rozpatrzony negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 dalej jako P.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie skargi na taką akt Prezydenta Miasta powinno być, zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący wyczerpał to instancji. Wprawdzie sąd nie jest w stanie dokładnie sprawdzić i określić dat doręczania pism skarżącemu, gdyż zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika organu z dnia 15 lipca 2014 r. (k-21 akt sądowych) korespondencja kierowana do W. W. wysyłana była listami zwykłymi. Jednakże z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej w dniu 17 grudnia 2013 r. Organ w dniu 14 stycznia 2014 r. ustosunkował się do niego negatywnie stwierdzając, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów do udzielania takiej pomocy. Pismem z dnia 13 lutego 2014 r. W. W. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Powyższe pismo z całą pewnością należy traktować jako wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym skarżący spełnił przesłanki warunkujące możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga złożona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i jako taka podlega rozpoznaniu. Wskazać należy, że zaskarżony akt Prezydenta Miasta z dnia 14 stycznia 2014 r., jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy, został wydany na etapie ustalania przez organ czy skarżący spełnia warunki do przyznania mu pomocy mieszkaniowej. Nie jest to zatem akt dotyczący odmowy skierowania skarżącego do zawarcia umowy o najem konkretnego lokalu mieszkalnego, który podejmowany jest na późniejszym etapie i który nie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12. Akt Prezydenta Miasta z dnia 14 stycznia 2014 r. należy zakwalifikować jako akt z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wyżej wskazany akt został wydany na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2012 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń. Organ stwierdził, że W. W. nie przysługuje pomoc, gdyż oświadczeniem z dnia 8 października 2010 r. zrzekł się on prawa do otrzymania lokalu socjalnego od Gminy. Rację przyznać należy organowi, że w dniu złożenia wniosku przez skarżącego obowiązywał § 54 ust. 1 pkt 6 uchwały nr [...], według którego za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych są uznawane osoby, które na podstawie złożonego oświadczenia woli zrezygnowały z udzielenia pomocy mieszkaniowej przez Gminę. Jednak Prezydent Miasta z tego brzmienia przepisu, zdaniem sądu wyciągnął błędne wnioski. Organ stwierdził bowiem, że skoro W. W. w dniu 8 października 2010 r. zrzekł się prawa do otrzymania lokalu socjalnego od Gminy to oświadczenie to obowiązuje już na zawsze w sprawie wnioskodawcy. Jednakże uwadze organu umknął fakt, że po tej dacie skarżący jeszcze parokrotnie zwracał się do gminy o przyznanie pomocy mieszkaniowej. Wskazywał przy tym, że jego sytuacja faktyczna diametralnie się zmieniła, bowiem nieruchomość, w której wynajmował lokal została sprzedana przez właściciela. Niczym nieusprawiedliwione są również twierdzenia organu, że skarżący nie udowodnił tego faktu. W zasięgu możliwości organu jest sprawdzenie ksiąg wieczystych nieruchomości w której był wynajmowany lokal mieszkalny. To jednoznacznie może potwierdzić oświadczenia składane przez W. W. Co więcej organ pozostaje w błędzie uznając, że fakt zawarcia umowy najmu w 2010 r. ma przesądzać o tym, że najem został zawarty na czas nieokreślony i tym samym trwa nadal. Dokumenty zebrane w całej sprawie jednoznacznie świadczą o tym, że sytuacja faktyczna uległa zmianie. Obecnie skarżący jest osobą bezdomną i nie wynajmuje żadnego lokalu mieszkalnego. Nie można twierdzić, że skoro W. W. złożył oświadczenie w październiku 2010 r. to obowiązuje ono, aż do chwili obecnej. Tym bardziej, że oświadczenie to zostało złożone w innych okolicznościach faktycznych i właśnie ich dotyczyło. Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji na dalszych etapach sprawy. Zauważyć jeszcze należy, że po tym czasie skarżący składał nowe wnioski, które wszczynały nowe sprawy i jako takie powinny być rozpatrywane przez organ, bez odwoływania się do przeszłych okoliczności faktycznych. Na marginesie wspomnieć należy, że obecnie § 54 uchwały nr [...] nie zawiera już tego wyłączenia podmiotowego. Zatem, gdyby skarżący obecnie składał ponowny wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej od Gminy to organ nie mógłby powoływać się na to, że w 2010 r. złożył oświadczenie o zrzeczeniu się tej pomocy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsprzecznie organ wyciągnął błędne wnioski z brzmienia § 54 ust. 1 pkt 6 uchwały nr [...]. W demokratycznym państwie prawa, którym jest Rzeczpospolita Polska nie może dojść do sytuacji, w której skarżący będzie ponosił negatywne konsekwencje wyciągnięte przez organ prowadzący postępowanie ze złożonego przez niego oświadczenia w zupełnie innym stanie faktycznym sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracyjny powinien wziąć pod uwagę wytyczne sądu ujęte w niniejszym orzeczeniu. Biorąc pod uwagę obecnie istniejące okoliczności faktyczne zobowiązany będzie rozpoznać wniosek W. W. Z powyższych podwodów skargę należało uwzględnić uznając postępowanie organu za naruszające prawo. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.