III SA/Kr 623/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 13 lutego 2025 r. nr SKO.SW/4101/1/2025 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej P. sp. z o.o. w K. kwotę 7400 (siedem tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi P. sp. z o.o. w K. (dalej "strona skarżąca lub "spółka") była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 13.02.2025 r. (znak SKO.SW/4101/1/2025), którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 21.11.2024 r. (znak EK-07.4431.2.14.2023.MS) w części obejmującej określenie należności stanowiącej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi w wysokości 219 931,86 zł i w tym zakresie orzeczono co do istoty sprawy w ten sposób, że określono należność stanowiącą kwotę dotacji podlegającą zwrotowi w wysokości 189 659,48 zł, a w pozostałym zakresie utrzymano decyzję w mocy. Stan faktyczny i prawny przedstawiał się następująco: 1.1. Prezydent Miasta Krakowa zawiadomieniem z 15.12.2023 r. (EK-07.4431.2.14.2023.MS) poinformował J. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej Kraków (k. 272 a.a.). Dotacja ta udzielona została w 2021 r. Publicznemu Przedszkolu "P." w K. 1.2. Z uwagi na postępowania dotyczące innych placówek prowadzonych przez J. P., w których SKO w Krakowie wypowiedziało pogląd, iż stroną w tej sprawie winien być podmiot, który aktualnie prowadzi przedszkole, które uzyskało dofinansowanie, Prezydent Miasta Krakowa pismami z 03.09.2024 r. (k. 1113 a.a.): - zawiadomił J. P., że nie jest już stroną postępowania; - zawiadomił stronę skarżącą (P. sp. z o.o. w K.) o wszczęciu wobec niej z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia należności z tytułu dotacji pobranej w 2021 r. w nadmiernej wysokości. 2. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z 21.11.2024 r. (znak EK-07.4431.2.14.2023.MS) określił spółce należną do zwrotu łączną kwotę 219 931,86 zł tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu wskazał, że przedszkole "P." w K. pobrało dotację w nadmiernej wysokości, tj. więcej o 219 931,86 złotych w 2021 r., co wypełnia treść art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (dalej u.f.p.) i kwota ta powinna zostać zwrócona. Podał, że na wskazaną sumę składały się następujące kwoty: a) 24 982,40 zł z tytułu pobranych dotacji na troje dzieci, tj. T. G. (w okresie styczeń-sierpień 2021 r.) L. K. (w okresie styczeń - czerwiec 2021 r.) oraz I. P. (w okresie czerwiec - październik 2021 r.), które to dzieci były długotrwale nieobecne ze względu na decyzję ich rodziców o nieposyłaniu ich do Przedszkola we wskazanych okresach; b) 5 289,98 zł z tytułu pobranej dotacji na G. P. w okresie wrzesień - grudzień 2021 r., w którym to okresie dziecko nie uczęszczało do Przedszkola ze względu na rezygnację; c) 189 659,48 zł z tytułu pobranej dotacji na dzieci, które były przyjęte do przedszkola ponad limit ustalony ze względu na przepisy dotyczące bezpieczeństwa (w tym bezpieczeństwa pożarowego). Organ podał, że W styczniu 2021 r. dzieci tych było 10, więc pobrano 10 dotacji za dużo (12 809,70 zł dotacji), w lutym - 12 dzieci (15 738,48 złotych dotacji), w marcu - 13 dzieci (17 050,02 zł dotacji), w kwietniu - 13 dzieci (17 174,30 zł dotacji), w maju 13 dzieci (17 174,30 zł dotacji), w czerwcu 13 dzieci (17 174,30 zł dotacji), w lipcu 13 dzieci (17 174,30 zł dotacji), w sierpniu 13 dzieci (17 174,30 zł dotacji), we wrześniu 11 dzieci (14 532,10 zł dotacji), w październiku 11 dzieci (14 532,10 zł dotacji), w listopadzie 11 dzieci (14 562,79 zł dotacji), w grudniu 11 dzieci (14 562,79 zł dotacji). Dalej Prezydent wyjaśnił, że nie brał pod uwagę dzieci, których nieobecności miały charakter nieplanowany i krótkotrwały (np. ze względu na chorobę), a rzeczywiście mimo tych przerw uczęszczały do Przedszkola, tylko w wyliczeniu uwzględniał dotacje na dzieci, które celową decyzją rodziców nie uczęszczały do przedszkola w danym okresie, w tym ze względu na rezygnację, ewentualne przeniesienie dziecka do innej placówki lub brak potrzeby uczęszczania do przedszkola. Natomiast w zakresie dotacji pobranych na dzieci, które były w Przedszkolu ponad limit osób, limit ten, wynoszący 61 dzieci został ustalony zgodnie z opinią w sprawie bezpieczeństwa pożarowego, budowlanego oraz opinii sanitarnej. Organ zbadał także przesłanki ewentualnego ujęcia tych samych dzieci we wszystkich kategoriach, tj. potencjalnego kilkukrotnego liczenia dotacji pobranej na to samo dziecko i wskazał, że dzieci przebywające w przedszkolu ponad limit zostały ustalone na podstawie ewidencji i nie były to te same dzieci, których dotyczą dotacje wskazane w kwotach w pierwszych dwóch punktach wyliczenia. w wyliczeniu powyżej. 3. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: a) art. 34 ust. 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 i 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przez błędne nakazanie zwrotu części dotacji oświatowej za 2021 r., podczas gdy przedszkolakiem jest każde dziecko zapisane do przedszkola i bez znaczenia jest jego frekwencja, a także ze względu na to, że dotacja jest należna na każde dziecko zapisane do przedszkola bez względu na limity przyjęć w danej placówce; b) art. 7, art. 77 § 1, art. 81a § 1 k.p.a. poprzez błędną oceną całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało błędne ustalenia w zakresie prawidłowości pobrania dotacji oświatowej; c) art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. podczas gdy okoliczności nie pozwalają przyjąć, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości; d) naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 6 u.f.p. ze względu na brak określenia terminu naliczania odsetek i ich rodzaju; e) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych ze względu na podwójne naliczenie dotacji podlegającej zwrotowi. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 13.02.2025 r. (SKO.SW/4101/1/2025) uchyliło opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 21.11.2024 r. w części obejmującej określenie należności stanowiącej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi w wysokości 219 931,86 zł i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że określono należność stanowiącą kwotę dotacji podlegającą zwrotowi w wysokości 189 659,48 zł, a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że organem prowadzącym obecnie Przedszkole jest strona skarżąca i z tego względu skierowanie decyzji do tego podmiotu było prawidłowe. Wyjaśnił, że takie stanowisko jest zgodne z obecną linią orzeczniczą, zgodnie z którą publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej szkoły (bądź przedszkola), determinuje wniosek, że decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego dotowaną szkołę (przedszkole). O tym zaś, kto jest organem prowadzącym decyduje wpis do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 13.06.2024 r., III SA/Kr 302/24). Następnie Kolegium przywołało art. 252 u.p.f., zgodnie z który, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (...) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. (ust. 1) Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Dalej SKO przytoczyło definicję ucznia wskazaną w art. 2 pkt 33) ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, zgodnie z którą ilekroć w ustawie jest mowa o uczniu, należy przez to rozumieć także (...) dziecko korzystające z wychowania przedszkolnego. Wyjaśniło Kolegium, ze ustawa ta łączy przyznawanie dotacji z uczniem, a więc dzieckiem korzystającym z wychowania przedszkolnego, a więc uczniami w tym rozumieniu są dzieci faktycznie uczęszczające do przedszkola, a nie tylko te, które zostały do niego zapisane. Takie stanowisko potwierdza także, zdaniem organu odwoławczego, § 3 ust. 2 uchwały nr XXVI/589/19 z 09.10. 2019 r. Rady Miasta Krakowa (Dz.Urz. Województwa Małopolskiego z 18.09. 2019 r., poz. 7371). Zgodnie z tym przepisem, organ prowadzący przedszkole lub inną formę wychowania przedszkolnego przekazuje do organu dotującego, do 5 dnia każdego miesiąca, informację o faktycznej liczbie uczniów zapisanych do podmiotu, według stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca, której wzór stanowi załącznik nr 3 do uchwały. Kolegium podkreśliło, że gdyby przyjmować, że "przedszkolakiem jest każde dziecko zapisane do przedszkola", to przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz uchwała w zakresie w którym wymagają przekazywania informacji o liczbie uczniów w okresach comiesięcznych byłyby regulacją niepotrzebną. Odnosząc się do powyższego Kolegium zaznaczyło że nieobecność trójki dzieci wskazanych w decyzji (T. G., L. K. i I. P.) miała charakter długotrwały, kilkumiesięczny i wynikała ze świadomego zamiaru rodziców co do nieposyłania dzieci do Przedszkola. Skoro dane dziecko nie korzystało z Przedszkola w tym okresie, a nie było to spowodowane krótkotrwałą przeszkodą jak choroba czy wyjazd, to dzieci te nie powinny być uwzględniane w liczbie uczniów na potrzeby kalkulacji dotacji. Kwota podlegająca zwrotowi z tytułu nadmiernie pobranych dotacji została zatem obliczona w odniesieniu do tej trójki dzieci i obejmowała tylko miesiące ich długotrwałej nieobecności, wynikającej z woli rodziców o nieposyłaniu dzieci do Przedszkola, a wola ta wynika jasno z zebranego w sprawie materiału dowodowego (oświadczeń rodziców dzieci oraz managerki Przedszkola). Tym samym zdaniem SKO stanowisko organu I instancji było trafne w tym zakresie. Trafne było także, w ocenie Kolegium Odwoławczego, uwzględnienie w kwocie dotacji do zwrotu dotacji udzielonej na G. P., albowiem dziecko to nie uczęszczało do Przedszkola najprawdopodobniej od września 2021 r. do grudnia 2021 r. (na listach obecności zaznaczono, że nie należy do żadnej grupy, nie było także podanych godzin przyjścia i wyjścia). Podkreśliło, że była to nieobecność długa, trwająca także w kolejnych miesiącach 2022 r., co przesądza o uznaniu tej nieobecności za rezygnację. Odnosząc się z kolei do kwestii przyjęcia do przedszkola większej ilości dzieci niż wynikałoby to z maksymalnej liczby (tj. 61) ustalonej na podstawie m.in. opinii Komendanta Państwowej Straży Pożarnej, Kolegium podkreśliło m.in., że przepisy określające ilość dzieci w danej placówce mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa. Ponadto przyjęcie, że dotacje przysługują na każdą liczbę uczniów, prowadziłoby do absurdalnej sytuacji pozyskiwania dotacji bez jakichkolwiek ograniczeń. Jednocześnie organ odwoławczy uznał za trafny zarzut odwołania dotyczący wliczania do limitu dzieci tych z nich, które długotrwale nie uczęszczały do przedszkola (nie korzystały z wychowania przedszkolnego). Wobec tego organ dokonał ponownego obliczenia kwoty dotacji do zwrotu w tej części i wskazał, że prawidłowa wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości ze względu na przyjęcie ponad limit dzieci powinna wynosić 189 659,48 zł). Końcowo Kolegium Odwoławcze odniosło się do zarzutu braku określenia terminu naliczania odsetek i ich rodzaju. Przytoczyło wyrok WSA w Rzeszowie z 28.01.2020 r. (sygn. akt I SA/Rz 877/19) gdzie wskazano, że termin zwrotu dotacji i zapłacenia należnych odsetek wynika z przepisów prawa i nie stanowi więc bezwzględnego elementu decyzji określającej wysokość dotacji do zwrotu. 5. W skardze na opisaną wyżej decyzję spółka zarzuciła naruszenie: a) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 29 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji administracyjnej w stosunku do strony skarżącej, jako obecnego organu prowadzącego niepubliczne przedszkole, podczas gdy postępowanie dotyczy dotacji oświatowej za 2021 r. i w rzeczywistości przedmiotowa decyzja winna być skierowana wyłącznie przeciwko poprzedniemu organowi prowadzącemu, tj. osobie fizycznej J. P., co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.; b) art. 34 ust. 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 i 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez błędne nakazanie zwrotu części dotacji oświatowej za 2021 г., podczas gdy przedszkolakiem jest każde dziecko zapisane do przedszkola; dotacja na ucznia przedszkola jest należna na każde dziecko zapisane do przedszkola, a dla prawidłowości pobrania dotacji nie ma znaczenia frekwencja (obecność) dziecka w przedszkolu; dotacja oświatowa jest świadczeniem jednorazowym, wypłacanym jedynie w 12 częściach; placówka nie ma żadnego realnego wpływu na frekwencje dziecka w przedszkolu (np. z uwagi na chorobę, wakacje, okoliczności losowe, jednostronne decyzje rodziców); przedszkole było przygotowane do realizacji wszystkich zajęć dla wszystkich zapisanych do placówki dzieci; c) art. 34 ust. 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 i 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez błędne nakazanie zwrotu części dotacji oświatowej za 2021 r. z uwagi na uznanie, że do przedszkola nie mogła zostać przyjęta i zapisana większa liczba uczniów, niż liczba wynikająca z opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie oraz opinii Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie, a tym samym strona pobrała dotację w nadmiernej wysokości na uczniów, którzy zostali przyjęci do przedszkola ponad ów limit, podczas gdy dotacja należna jest na każde dziecko uczęszczające do przedszkola, niezależnie od liczby określonej wyżej wymienionymi opiniami; d) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 6 i 75 § 1 k.p.a. które miało wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, poprzez błędną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w postaci dzienników zajęć, rocznego sprawozdania z wykorzystania dotacji otrzymanej w 2021 r., statutu przedszkola, umów zawartych z rodzicami lub opiekunami prawnymi w 2021 r., arkuszy organizacyjnych zajęć placówki oraz wyjaśnień strony, a także zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków rodziców oraz opiekunów dzieci, których uczestnictwo do przedszkola zostało przez organ kwestionowane, co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie prawidłowości pobrania dotacji oświatowej; e) art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, podczas gdy okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy nie pozwalają przyjąć, że udzielona dotacja oświatowa w 2021 r. została pobrana w nadmiernej wysokości, bowiem liczba dzieci, na które została udzielona dotacja, pokrywa się z liczbą dzieci, na jaką przysługiwała dotacja, a placówka prowadziła odpowiednie formy wychowania i kształcenia dzieci; f) art. 107 § 1 pkt. 5 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 i 6 ustawy o finansach publicznych. poprzez zaniechanie określenia terminu, od którego w sprawie mają być naliczane odsetki oraz jaki jest ich rodzaj. Skarga domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie ich uchylenia w całości i umorzenia postępowania, a ponadto zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła przede wszystkim, że decyzja powinna być skierowana wyłącznie przeciwko poprzedniemu organowi prowadzącemu tj. J. P. Podmiot ten bowiem w rzeczywistości pobrał i wydatkował dotację oświatową w kwestionowanym okresie. Spółka wskazała, że nie jest żadnym następcą prawnym ww. osoby fizycznej i nie miała żadnego wpływu na pobranie i wydatkowanie dotacji oświatowej w 2021 r. Ponadto, organy nie przeprowadziły w ogóle postępowania dowodowego (nie przesłuchały np. rodziców dzieci, których status ucznia został zakwestionowany). Zwróciła także uwagę na błędy w tabeli na stronie 8 zaskarżonej decyzji wskazując, że w styczniu 2021 w informacji o faktycznej liczbie uczniów zgłoszonych w ODPN wskazano liczbę uczniów 70, czyli liczba dzieci ponad limit to 9. W lipcu i sierpniu liczba dzieci zgłoszonych w ODPN wynosi 72, co oznacza, że ponad limit uczęszczało 11 dzieci. 7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. 8. W piśmie procesowym z 13.05.2025 r. pełnomocnik strony skarżącej powtórzył swoje stanowisko co do zasadności stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. 9. Na rozprawie w dniu 09.09.2025 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 10. Skarga podlegała uwzględnieniu. 11. Zasadniczy problem występujący w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do przesądzenia tego, jaki podmiot winien zostać zobowiązany do zwrotu dotacji oświatowej w sytuacji stwierdzenia przez organ administracji pobrania środków z tego tytułu w warunkach określonych przepisem art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Z uwagi bowiem na możliwe zmiany podmiotu prowadzącego placówkę oświatową występujące między pobraniem dotacji, a orzekaniem przez organ o jej zwrocie, w rachubę wchodzić tu mogą dwa rozwiązania. Według pierwszego z nich, jako zobowiązanego do zwrotu dotacji wskazać można ten podmiot, który placówkę edukacyjną prowadzi aktualnie, tj. w dacie orzekania przez organ administracji o obowiązku jej zwrotu. Z kolei według drugiego rozwiązania, jako zobowiązanego do zwrotu środków oznaczyć można ten pomiot, który dotację uzyskał i nią dysponował. W zależności natomiast od przyjętego stanowiska, odmiennie kształtować się będzie kwestia określenia adresata decyzji zwrotowej. Z tego też względu, przesądzenie powyższego zagadnienia miało doniosłe dla tej sprawy znaczenie skoro nie ulegało wątpliwości, że podmiotem prowadzącym Przedszkole "P." w dacie udzielania spornej dotacji (2021 r.) była J. P., zaś od 1 maja 2022 r. podmiotem prowadzącym wskazaną placówkę była już w strona skarżąca (spółka z o.o.). Orzekające organy administracji publicznej opowiedziały się za poglądem zaprezentowanym jako pierwszy, tj., że podmiotem, który winien zwrócić dotację uznaną za pobraną nienależnie (w nadmiernej wysokości) jest ten, który aktualnie placówkę tę (przedszkole) prowadzi. W ocenie Sądu, stanowisko to nie było jednak trafne. Sąd, formułując ten pogląd ma świadomość, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym sygnalizowane zagadnienie nie jest postrzegane jednolicie, jednak opowiada się za takim rozwiązaniem, według którego podmiotem, który winien zwrócić dotację oświatową pobraną w warunkach określonych przepisem art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jest ten, który był podmiotem prowadzącym przedszkole w momencie przyznania tego dofinansowania, tj. otrzymującym, dysponującym i wydatkującym środki pochodzące z tego tytułu. 12. Uzasadniając stanowisko zajęte wobec spornej w sprawie kwestii, w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na art. 10 ust. 1 ustawy z 14.12.2016 r. Prawo oświatowe (aktualny publikator Dz.U. z 2025, poz. 1043). Stanowi on, że za działalność szkoły lub placówki odpowiada organ ją prowadzący. Ustawa Prawo oświatowe w art. 4 pkt 1 stanowi, że ilekroć w dalszych przepisach tej ustawy jest mowa bez bliższego określenia o szkole - należy przez to rozumieć także przedszkole. Na gruncie cytowanego wyżej przepisu art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, trafnie wskazywał WSA w Gliwicach w wyroku z 28.04.2025 r. sygn. akt III SA/Gl 475/24 (nawiasem mówiąc wydanym w sprawie ze skargi J. P.) – że w braku wyraźnego wyłączenia – odpowiedzialność organu prowadzącego (szkołę/przedszkole) dotyczy także rozliczenia otrzymanych dotacji i odpowiedzialności za ich nienależyte wydatkowanie. Z tego już zatem wynika, że tylko podmiot prowadzący szkołę i placówkę, który pobrał dotację i dysponował nią przez okres rozliczeniowy może być stroną postępowania administracyjnego, a skoro art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego wprowadza jego odpowiedzialność za działalność placówki, przez co rozumieć należy działalność w pełnym zakresie (także co do rozliczeń finansowych, w tym dotacji) - to jedynie na ten podmiot może być nałożony obowiązek zwrotu dotacji. Samo zaś wydanie decyzji o zwrocie jest konsekwencją niedokonania zwrotu w terminie, który to obowiązek i tak ciąży na organie prowadzącym, albowiem decyzja w tym przedmiocie jest wyłącznie deklaratoryjna. Przedstawiony wyżej pogląd wpisuje się w stanowisko prezentowane w najnowszym orzecznictwie NSA, które również opowiedziało się za tym, że stroną postępowania w sprawie zwrotu dotacji powinien być ten organ, który dotację uzyskał i ją wykorzystał. Dostrzec bowiem trzeba, że NSA w wyroku z 22.05.2025 r. (I GSK 867/22) wskazywał, że w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest określenie kwoty dotacyjnego zobowiązania zwrotowego, to organ prowadzący, a nie niepubliczna szkoła/placówka oświatowa jest stroną postępowania administracyjnego – wywodząc to stwierdzenie z cytowanego już wcześniej art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe oraz z art. 57 ust. 1 (a także ust. 2 pkt 1) tej ustawy w zw. z art. 29 k.p.a. Wskazany natomiast art. 57 ust. 1 stanowi, że to właśnie organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, a nadzorowi podlega w szczególności prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem. NSA w przywoływanym wyroku akcentował również, że szkoły i placówki oświatowe nie posiadają osobowości prawnej, stąd też ustawa Prawo oświatowe wskazuje właśnie na organ prowadzący dany podmiot oświatowy jako odpowiadający za jego działalność (art. 10 ust. 1) oraz nadzorujący ją w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, w tym w zakresie prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi (art. 57 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1). NSA podkreślił, iż z uwagi na fakt, że dotacja oświatowa ma charakter roczny, a zatem zdarzenia powodujące powstanie zobowiązania jej zwrotu (wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranie dotacji nienależne lub w nadmiernej wysokości – art. 252 ust. 1 u.f.p.) muszą zaistnieć w określonym roku, tj. roku, w którym beneficjent otrzymał dotację. Z art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 252 ust. 1 u.f.p. wynika zatem, że dotacyjne zobowiązanie zwrotowe powstaje z końcem roku (31 grudnia), w którym dotację oświatową pobrano, a momentu powstania z mocy prawa zobowiązania do zwrotu dotacji (dotacyjnego zobowiązania zwrotowego) nie należy wiązać/utożsamiać z terminem rozliczenia się z dotacji czy też z terminem płatności owego zobowiązania, tj. dokonania zwrotu. Stroną bowiem – jak dowodził NSA – postępowania w sprawie zwrotu dotacji oświatowej jest ten organ prowadzący szkołę/placówkę, który - odpowiednio do dyspozycji art. 252 ust. 1 u.f.p. - wykorzystywał w danym roku dotację niezgodnie z przeznaczaniem (pkt 1 tej regulacji) bądź ją pobrał w nadmiernej wysokości (pkt 2 tej regulacji). To bowiem w stosunku do tego organu - z mocy prawa - powstało dotacyjne zobowiązanie zwrotowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Ewentualna natomiast zmiana organu prowadzącego daną placówkę/szkołę ma znaczenie dla prawidłowego ustalenia strony/stron postępowania zwrotowego, gdy w danym roku różne podmioty będące organami prowadzącymi tejże szkoły/placówki pobierały oraz wykorzystywały dotację oświatową. Pogląd identyczny do przedstawionego wyżej zaprezentowany został także w wyrokach NSA z 16.07.2025 r. (sygn. akt I GSK 397/25), z 22.01.2025 r. sygn. (akt I GSK 39/24), oraz z 22.01.2025 r. (sygn. akt I GSK 42/24), jak też z 24.08.2024 r. (sygn. akt I GSK 1043/23). W oparciu o powyższe wskazać więc trzeba, że skoro dotacja przyznawana jest temu organowi, który w danym momencie prowadzi placówkę i organ ten ma ją przeznaczyć na dofinansowanie realizacji zadań tej placówki, to konsekwentnie przyjmować też należy, że to właśnie ten organ, jako odpowiedzialny za prawidłowe wykorzystanie przyznanych środków – winien być tym, względem którego orzekany jest zwrot dotacji oświatowej. W tym miejscu, odnotować też należy pogląd wywiedziony przez NSA we wskazanym wyżej wyroku z 22.01.2025 r. (sygn. akt I GSK 42/24), który wskazując na przepisy ustawy o rachunkowości akcentował, że z przepisów tych wynika, że przy rozliczaniu otrzymanej dotacji na beneficjencie ciąży obowiązek wykazania, iż dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, pobrana należnie i nie w nadmiernej wysokości. Natomiast umowa zawarta przez dotychczasowy organ prowadzący placówkę oświatową z kolejnym (następnym) organem ją prowadzącym o przeniesieniu praw i obowiązków organu prowadzącego – ma znaczenie tylko między tymi stronami. Dotacje oświatowe zaś realizują zadania publiczne i stanowią publicznoprawne należności budżetowe. Te środki nie wchodzą do majątku danej osoby fizycznej pełniącej funkcję organu prowadzącego w dacie ich wypłaty, lecz związane są z tym podmiotem z tego powodu, że prowadzi on działalność oświatową. Konkludując powyższe NSA stwierdził, że decyzja o zwrocie pobranych dotacji powinna więc być skierowana do organu prowadzącego, który pobrał stosowną dotację. 13. Pogląd odmienny względem zaprezentowanego wyżej zasadza się na założeniu, że to przedszkole jest beneficjentem dotacji (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 13.06.2024 r., sygn. akt III SA/Kr 302/24). Jak jednak zasadnie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 25.04.2024 r. (sygn. akt V SA/Wa 1228/23) okoliczność, że dotacja jest przyznawana, zgodnie z art. 35 ustawy z 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (aktualny publikator Dz.U. z 2025, poz. 439) na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego i to placówka jest beneficjentem, nie może przesądzać o automatycznym wskazywaniu jako adresata decyzji aktualnego organu prowadzącego. Z tego też względu brak podstaw do postrzegania ostatnio wskazanego podmiotu – jako mogącego być zobowiązanym do zwrotu dotacji oświatowej. 14. Podzielając stanowisko przedstawione w pkt 12 uzasadnienia Sąd uznał, że do wyeliminowania stwierdzonego naruszenia prawa, będącego w istocie wynikiem przyjęcia przez organy odmiennego poglądu niż zaprezentowany wyżej – konieczne jest uchylenie zaskarżonych aktów, o czym Sąd orzekł w punkcie I. sentencji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.). Charakter stwierdzonego naruszenia prawa czynił przy tym przedwczesnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną. 15. O kosztach (pkt II. sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika strony skarżącej. Z uwagi na powyższe, Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kwoty uiszczonego wpisu (2000 zł) oraz wynagrodzenie adwokata – 5 400 zł (par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z par. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie; Dz. U. 2023 r., poz. 1964) co łącznie dało kwotę 7 400 zł.