III SA/Kr 631/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 26 marca 2012r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 26 marca 2012 r., znak: [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r., znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu J. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. A w K. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 31 października 2011 r. E. B. wystąpiła z wnioskiem wymeldowanie z pobytu stałego byłego męża J. B. z lokalu nr [...] przy ul. A w K twierdząc, że ww. nie mieszka pod wskazanym adresem. Do wniosku dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego Wydz. I Cywilny z dnia 22 września 2010 r. w sprawie podziału majątku wspólnego. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 13 grudnia 2011 r. wnioskodawczyni wyjaśniała do protokołu, że były mąż w dniu 15 maja 2011 r., tj. po ogłoszeniu wyroku o podziale majątku dorobkowego po rozwodzie, dobrowolnie wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania. Zabrał ze sobą wszystkie swoje rzeczy a klucze do mieszkania zwrócił. Nie dopełnił jednak obowiązku meldunkowego. J. B. skutecznie powiadomiony o prowadzonym postępowaniu nie zgłosił się do Urzędu oraz nie przesłał pisemnych wyjaśnień na powyższą okoliczność. Jedynie w rozmowie telefonicznej potwierdził fakt wyprowadzenia się z przedmiotowego lokalu. Z uwagi na zgodne wyjaśnienia stron postępowania odstąpiono od przesłuchania świadków w tej sprawie. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy, organ I instancji uznał, że mieszkanie przy ul. A w K z całą pewnością nie jest stałym miejscem pobytu i centrum życiowym J. B., a ww. opuścił go w sposób trwały i dobrowolny, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego Wydz. I Cywilny z dnia 22 września 2010 r. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] 2009 r., znak: [...], Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu J. B. z przedmiotowego lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. podniósł, że w postanowieniu z dnia 22 września 2010 r. Sąd Rejonowy wydanym w sprawie podziału majtku wspólnego, nakazał opuścić mu lokal przy ul. A. W związku z powyższym w maju 2011 r., jak podaje odwołujący, po zastraszeniu przez żonę, musiał się wyprowadzić. Początkowo mieszkał na terenie zakładu pracy, później wynajął mieszkanie. Z uwagi jednak na to, że w wynajmowany mieszkaniu nie może się zameldować, nie wymeldował się z poprzedniego adresu. Podniósł, że gdyby był niezameldowany, straciłby prawa nabyte przez obywatela RP. Podkreślił, że musi wskazywać jako adres do korespondencji adres zakładu pracy, gdyż pod stałym adresem zameldowania jego korespondencja ginie. Wskazał także, że chciał kupić mieszkanie, jednak ze względu na zarobki oraz wiek nie może otrzymać w banku kredytu. Rozpoznając powyższe odwołanie, Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 marca 2012 r., znak: [...], wskazał, że mając na uwadze art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy zaznaczyć, iż wymeldować można osobę, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczą takie okoliczności jak: definitywne zerwanie wszelkiego kontaktu z miejscem pobytu stałego, zabranie z przedmiotowego budynku rzeczy osobistych i brak realnego zamiaru powrotu. W rozpoznawanej sprawie pomimo prawidłowo doręczonego zawiadomienia o wszczęciu postępowania J. B. ani raz nie zgłosił się w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta, jedynie w dniu 4 listopada 2011 r. telefonicznie poinformował organ prowadzący postępowanie, że wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. A w K i obecnie mieszka w wynajętym lokalu. Wnioskodawczyni – E. B. - w wyjaśnieniach złożonych do protokołu przed organem I instancji podała, że J. B. po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2010r., sygn. akt [...], dokładnie w dniu 15 maja 2011 r. dobrowolnie wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. A w K, zabierając ze sobą wszystkie rzeczy osobiste. Dodała, że były mąż pracuje jako operator dźwigu. Kiedy się wyprowadzał oddał klucze do tego lokalu. Od tego czasu J. B. nie przychodził do lokalu. Pomimo skutecznego zawiadamiania J. B. o czynnościach podejmowanych przez Wydział Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta, Wymieniony nie zgłosił się do organu I instancji celem wzięcia czynnego udziału w postępowaniu o Jego wymeldowanie. Organ odwoławczy chcąc umożliwić J. B. zapoznanie się z aktami sprawy oraz zgłoszenie swoich wniosków rozpisał na dzień 5 marca 2012 r. rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania, zarówno E. B. jak i J. B. na wezwanie organu odwoławczego nie zgłosili się. E. B. przesłała informację, iż nie zgłosi się na rozprawę administracyjną. W ocenie Wojewody ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wymeldowania J. B. z przedmiotowego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego J. B. podniósł, że po wyprowadzeniu się z mieszkania przy ul. A wynajął mieszkanie na wolnym rynku, jednakże nie zdawał sobie sprawy, że w takim mieszkaniu nie może się zameldować. Podniósł, że "gdyby dobrowolnie się wymeldował, odebrałby sobie obywatelstwo RP". Zarzucił, że wszystkie działania administracji władz państwowych zmierzają do odebrania mu obywatelstwa RP, gdyż bez zameldowania tracą ważność dokumenty tożsamości i uprawnienia potrzebne do wykonywania pracy. Podniósł, że jego prawa już zostały ograniczone bowiem nie może swobodnie korzystać z usług pocztowych. Korespondencja kierowana do niego na adres pod którym obecnie mieszka, znika i jedynie przez uprzejmość pracodawcy korzysta z adresu firmy, w której pracuje. Zaznaczył także, że nie mógł uczestniczyć w rozprawach administracyjnych, gdyż musi zarabiać na życie. Podsumowując stwierdził, że wymeldowanie go z miejsca stałego pobytu, bez możliwości zameldowania pod innym adresem jest równoznaczne z odebraniem obywatelstwa polskiego, co jest niezgodne z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 15 ust. 2 z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. "Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych (...)", jak słusznie wskazał w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; sygn. akt III SA/Wr 533/07, LEX nr 512911, "(...) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne." W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się też pogląd, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W rozpatrywanej sprawie organy orzekające obu instancji dokonały właściwej wykładni przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym art. 15 ust. 2 tejże ustawy. Trafnie też oceniły zgromadzony w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie, materiał dowodowy, z którego wynika, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu, stosując się do prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2010r., sygn. akt [...], nakazującego w punkcie V uczestnikowi J. B., by opuścił i opróżnił ze swoich rzeczy sporny lokal i wydał go E. B. Na marginesie wskazać należy, że za dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznaje się nawet dobrowolne opuszczenie lokalu w trakcie trwającego postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania wyroku orzekającego eksmisję (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Go 193/10; LEX nr 664923). Podniesiona przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji okoliczność, że, uczynił to pospiesznie po zastraszeniu przez żonę nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Twierdzenie to nie zostało niczym przez skarżącego poparte. Nie wskazał on nawet na źródła dowodowe na tą okoliczność, mając ku temu możliwość, gdyż organ odwoławczy zagwarantował stronom skorzystanie w tym zakresie z przysługującym im praw wzywając strony na rozprawę administracyjną w dniu 5 marca 2012 r. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać nawet taką sytuację, w świetle orzecznictwa sadów administracyjnych, gdy osoba opuściła miejsce pobytu wbrew swej woli, lecz nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W skardze sam skarżący przyznaje, że nie mieszka w spornym lokalu, lecz przebywa pod innym adresem w wynajętym lokalu w S. Bezsprzecznie zatem sporny lokal przestał być jego centrum życiowym. Trafnie podkreślono, że utrzymanie zameldowania skarżącego w realiach niniejszej sprawy, byłoby wyłącznie fikcją meldunkową, tj. stanem niezgodnym z faktycznym miejscem jego pobytu. W ocenie Sądu Prezydent Miasta jak i Wojewoda mieli więc pełne podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, w uzasadnieniach których w sposób dostateczny i zgodny z wymogami art. 107 § 3 przedstawili motywy podjętych rozstrzygnięć. Zwrócić należy uwagę, że decyzja o wymeldowaniu ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu. W żaden sposób nie wiąże się to również z utratą obywatelstwa, jak to uważa skarżący. Stąd argumentacja skarżącego zawarta w skardze nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze nie można organom orzekającym postawić ani zarzutu naruszenia przepisów postępowania stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik tej sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.