III SA/Kr 637/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2014 r. oraz wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w dniu 27 czerwca 2014 r. w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Rektora z dnia 21 stycznia 2014 r. nr [....] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia I zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi II w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić III odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu W skardze na decyzję Rektora z dnia 21 stycznia 2014 r. nr [....] K. P. zawarła wniosek o zwolnienie jej w całości od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że jest studentką i nie pracuje, a ze względu na sytuację na uczelni nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna. Ponadto podała, że jest na utrzymaniu matki, która przebywa za granicą i zarabia, wykonując prace dorywcze. Skarżąca wyjaśniła, że zamieszkuje w domu rodzinnym, a matka przesyła jej niewielkie kwoty pieniężne na utrzymanie. Swoje miesięczne koszty utrzymania (obejmujące wydatki na wyżywienie, odzież i internet) skarżąca oszacowała na ok. 900 zł plus ok. 100 zł na telefon komórkowy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 4 czerwca 2014 r. W dniu 11 czerwca 2014 r. skarżąca osobiście wniosła sprzeciw od orzeczenia referendarza. Wyjaśniła, że opłaty na utrzymanie domu ponosi matka, a ponadto skarżąca otrzymuje od matki miesięcznie kwotę ok. 600-700 zł na zakup jedzenia, środków higienicznych i odzieży. Skarżąca podała również, że na leki wydaje kwotę ok. 100 zł. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła oświadczenie matki, która podała, że prowadzi z córką wspólne gospodarstwo domowe, a środki zarobione przy wykonywaniu prac dorywczych pozwalają jedynie na utrzymanie domu oraz przekazanie córce kwoty ok. 600-700 zł miesięcznie na pozostałe koszty utrzymania. W dniu 17 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 23 maja 2014 r. Zdaniem pełnomocnik uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu nastąpiło bez winy skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy służy zabezpieczeniu prawa do sądu osób, które nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem. Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia stronie prawa pomocy oraz co do zakresu tego prawa należy do sądu, który opiera się na oświadczeniu strony obejmującym dokładne dane o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym. Z przedstawionej przez skarżącą oraz jej matkę sytuacji majątkowej i rodzinnej wynika, że dochód uzyskiwany przez matkę skarżącej z prac dorywczych wykonywanych za granicą wystarcza na utrzymanie domu, w którym mieszka skarżąca, a także na przeznaczenie kwoty ok. 600-700 zł miesięcznie na utrzymanie samej skarżącej. Zatem skarżąca na wyżywienie, środki czystości i leki dysponuje dziennie kwotą ok. 20 zł. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 200 złotych. Dlatego, w ocenie Sądu, skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu obowiązek uiszczenia wpisu od skargi powodowałby zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej oraz mógłby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast odnośnie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania nie ma ku temu podstaw, ponieważ skarżąca, której matka uzyskuje dochód z prac wykonywanych za granicą, jest w stanie w dłuższej perspektywie zgromadzić potrzebne środki finansowe dla uiszczenia ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, jak również w przypadku pojawienia się nowych kosztów sądowych może ponownie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zostanie rozpatrzony z uwzględnieniem zaktualizowanej sytuacji majątkowej skarżącej. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punktach I i II sentencji postanowienia na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245 § 1, 246 § 1 pkt 2 ppsa. Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III sentencji zauważyć należy, że sprzeciw wniesiony osobiście przez skarżącą został złoży w terminie siedmiu dni od doręczenia zaskarżonego orzeczenia referendarza. Skoro zaś nie miało miejsce uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu, to złożony przez pełnomocnika skarżącej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu jest niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 ppsa.