III SA/Kr 641/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi H. C. na postanowienie Wojewody z dnia 16 marca 2011 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata R. Z. Kancelaria Adwokacka ul. [...] kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata D. C. Kancelaria Adwokacka ul. [...] kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Decyzją znak: [...] z dnia [...] 2009 r. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu skarżącego – H. C. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. A w K. Decyzja powyższa została wysłana na podaną przez skarżącego skrytkę pocztową nr [...], K i odebrana przez niego osobiście w dniu 9 listopada 2009 r. W dniu 26 listopada 2009 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w Urzędzie Miasta wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podniósł, iż uchybienie terminu nastąpiło z powodów od niego niezależnych. Do odwołania dołączona została kserokopia dokumentu "Wynik konsultacji" z dnia 9 listopada 2009 r. Postanowieniem z dnia 16 marca 2011 r. nr [...] Wojewoda na podstawie: - art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 139 z 2000 r. poz. 993 ze zm.); odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na uzasadnienie organ podniósł, że sprawa o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji była już przedmiotem postępowania przed Wojewodą. Rozpatrując zawarty w odwołaniu skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K, Wojewoda, po zbadaniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] 2010 r., znak: [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zaskarżył postanowienie Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który po zbadaniu legalności zaskarżonego postanowienia, wyrokiem z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 212/10 uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż z punktu widzenia niezawinionych przyczyn uchybienia terminu stan zdrowia może mieć istotne znaczenie, jednocześnie Sąd, w żaden sposób nie przesądzał, iż dołączone do wniosku zaświadczenie lekarskie i stwierdzone w nim okoliczności faktycznie świadczą o niezawinionym uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. W świetle powyższego, Sąd zalecił organowi II instancji ponowne przeanalizowanie sprawy i wydanie kolejnego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, iż w przepisie art. 58 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest wypełnienie dwóch przesłanek, mianowicie złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Ocenie podlegało zatem uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu oraz zachowanie siedmiodniowego terminu. W ocenie Wojewody, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący odebrał decyzję organu I instancji w dniu 9 listopada 2009 r. W tym samym dniu uczestniczył w konsultacji okulistycznej w Poradni Przyklinicznej w K przy ul. [...] oraz - jak sam podał - udał się pod adres: K, ul. A gdzie nie został wpuszczony do lokalu. W dniu 10 listopada 2009 r. skarżący wniósł skargę do Rady Miasta, a kilka dni później, tj. w dniu 18 listopada 2009 r. ponownie udał się pod adres stałego zameldowania. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 9 listopada 2009 r., a zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 23 listopada 2009 r. Organ podkreślił, iż skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby, iż w ciągu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania miały miejsce zdarzenia, które uniemożliwiły mu wniesienie odwołania w terminie, dając tym samym podstawę do uznania, że przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania były niezawinione. Dołączona do akt sprawy karta informacyjna z Kliniki Okulistyki i Onkologii Okulistycznej z dnia 28 października 2009 r., którą Sąd w wyroku z dnia 6 października 2010 r. uznał za dokument potwierdzający przyjęcie do kliniki, faktycznie był wypisem z kliniki. Z treści karty jednoznacznie wynikało, że skarżący przebywał w klinice od 22 października 2009 r. do 28 października 2009 r. Wobec powyższego, organ podkreślił, iż dokument ten nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wobec powyższego, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie było możliwe, bowiem nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu. Organ podkreślił, iż złożone przez skarżącego w dniu 10 listopada 2009 r. do Rady Miasta pismo o nazwie "zawiadomienie o przestępstwie", w którego treści skarżący wyrażał swoje niezadowolenie z decyzji Prezydenta Miasta orzekającej o jego wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, nie zostało przez ten organ przekazane w trybie art. 65 § 1 k.p.a. do Wojewody celem rozpoznania pisma jako odwołania od decyzji pierwszej instancji, bowiem pismo stanowiło skargę złożoną na podstawie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie z dnia 16 marca 2011 r. złożył skarżący, podkreślając, że po otrzymaniu informacji odnośnie swojego meldunku złożył w terminie zażalenie na decyzję Urzędu Miasta. Skarżący podkreślił, iż nie z jego winy odpowiednia Komórka Urzędu Miasta przekazała pismo do Wydziału Spraw Administracyjnych Referatu Postępowań Meldunkowych UM z opóźnieniem. Odnośnie stanu zdrowia to, w ocenie skarżącego, organ mógł sprawdzić czy faktycznie jego stan zdrowia był zły. Zaznaczył, że jest osobą chorą oraz samotną ofiarą przemocy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Organ podniósł, iż badał, zgodnie z zaleceniem Sądu, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu oraz czy zachował siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, licząc od ustania przeszkody do jego wniesienia. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Organ podkreślił, iż okoliczność przebywania skarżącego w Klinice Okulistyki i Onkologii Okulistycznej w dniach do 22 do 28 października 2009 r. nie ma jednak znaczenia dla uprawdopodobnienia jego braku winy w złożeniu odwołania od przedmiotowej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz.1270). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią bezsporną w sprawie jest fakt, iż decyzja Prezydenta Miasta doręczona została w dniu 9 listopada 2009 r., a więc 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 listopada 2009 r. Sporne natomiast jest to, czy organ słusznie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czy też ww. termin powinien zostać skarżącemu przywrócony. W niniejszej sprawie podstawę prawną wydanego postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego zwanego dalej k.p.a. Analizując przedmiotową sprawę wskazać należy, iż postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest jednak spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu. Kodeks postępowania administracyjny w art. 128 k.p.a. wskazuje, iż odwołanie nie wymaga szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 129 k.p.a. odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona. Zasady przywracania uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 58 - 60 k.p.a.. Wynika z nich, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z jego treścią 58 k.p.a., organ przywraca termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Zatem organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie cztery następujące przesłanki: 1. zostanie uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu; 2. zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; 3. zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin; 4. jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu unormowana w art. 58 k.p.a. stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Organ administracji publicznej, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie wyżej wymienione przesłanki. Sąd podziela stanowisko organu, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, iż prawdą jest twierdzenie skarżącego, zawarte w piśmie z dnia 30 października 2009 r., że przebywał on w szpitalu okulistycznym. Jednakże jak wynika z karty informacyjnej pobyt trwał od 22 października 2009 r. do 28 października 2009 r., a więc miał miejsce przed doręczeniem skarżącemu decyzji o wymeldowaniu. Skarżący ww. decyzję odebrał w dniu 9 listopada 2009 r. w tym też dniu miał konsultację okulistyczną. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 9 listopada 20098 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 23 listopada 2009 r. a odwołanie z dnia 26 listopada 2009 r. jako złożone po terminie nie mogło odnieść skutku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., II FSK 1704/06, Lex nr 470988; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r., II OSK 1397/05, Lex nr 315129). Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., I SA/Gd 560/00, Lex nr 46437). Zatem przeszkodą usprawiedliwiającą uchybienie terminowi może być tylko okoliczność uniemożliwiająca, a nie tylko utrudniająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Odnosząc się do argumentu skarżącego, iż organ mógł stwierdzić, czy jego stan zdrowia był zły, podnieść należy, że to na skarżącym ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, a dokumenty przez niego przedstawione tj. karta informacyjna z dnia 28 października 2009 r. oraz wynik konsultacji z dnia 9 listopada 2009 r. takiego braku winy nie uprawdopodabniają. Odnośnie zarzutu skarżącego, iż złożył w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania, pismo do Rady Miasta z dnia 10.11.2009 r. i winno ono być uznane za odwołanie, kwestię ta przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2010 r. stwierdzając, że piso to stanowi skargę złożoną na podstawie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego i nie może być ono uznane za odwołanie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego oraz pełnomocnika uczestniczki z tytułu poniesienia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).