III SA/Kr 643/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie wniosku W. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: wniosek oddalić W. F. w dniu 7 lipca 2004 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] 2004 r. nr [...] o skierowaniu skarżącej posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie. W sprawie nie doszło do merytorycznego rozpoznania skargi, ponieważ postanowieniem z dnia 28 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę wobec nieuiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego od skargi. Od tego czasu w sprawie zapadło wiele orzeczeń w kwestiach innych niż merytoryczne. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej od skargi. Skarżąca w dniu 7 sierpnia 2006 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z W. F. - mężem i G. Ł. – zięciem, którzy pracują oraz z córką, która opiekuje się dziećmi. Określając majątek oświadczyła, że w jego skład wchodzi 80 metrowy dom i nieruchomość rolna o powierzchni 1,58 ha. Skarżąca nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody jej gospodarstwa wynoszą 2498 zł. netto, a składa się na nie renta skarżącej oraz wynagrodzenia męża i zięcia. Postanowieniem z dnia 21 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej wobec wniesienia sprzeciwu od powyższego orzeczenia, Sąd postanowieniem z dnia 27 października 2006 r. odmówił zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt I OZ 808/08 oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie. W ocenie NSA dochód rodziny F. jest wystarczający do tego, aby pokryć 100 zł. wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2006 r. Zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2008 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia wniesionego od postanowienia WSA w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2006 r. w wysokości 100 zł. W dniu 7 stycznia 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z W. F. - mężem i G. Ł. – zięciem, którzy pracują oraz z córką, która opiekuje się dziećmi. Określając stan majątkowy skarżąca wskazała, że w jego skład wchodzi 80 metrowy dom i nieruchomość rolna o powierzchni 1,58 ha. Skarżąca nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody jej gospodarstwa wynoszą 2818 zł. netto, a składa się na nie renta skarżącej oraz wynagrodzenia męża i zięcia. Skarżąca podniosła, że renta nie wystarcza jej na lekarstwa, rehabilitację i życie, ponadto spłaca długi, które komornik ściąga z jej świadczenia. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wniosek oddalił. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż wobec tego, że obecna sprawa nie jest jedyną, jaką skarżąca zainicjowała przed tutejszym sądem okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, córką, zięciem i dwojgiem wnucząt. Ostatnimi czasy gospodarstwo domowe skarżącej obciążały wydatki za wodę w kwocie 20,77 zł., za gaz 95,84 zł. (w dwumiesięcznym okresie rozliczeniowym), za wywóz ścieków na 96,30 zł, za energie elektryczną na 129,25 zł., za telefon na 25 zł., za abonament RTV 197 zł. (w rozliczeniu rocznym), do tego dochodziły jeszcze płacone przez skarżącą grzywny łącznie ok. 80 zł. miesięcznie takie, bowiem oświadczenia i dokumenty źródłowe złożyła w sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 874/08 oraz wydatki na wykup lekarstw w kwocie nie większej aniżeli 128,80 zł, gdyż taki rachunek przedstawiła w sprawie prowadzonej do sygn. akt III SA/Kr 723/07. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że nie jest w stanie prawidłowo się bronić a sprawa jest skomplikowana. Stan zdrowia skarżącej pogorszył się, dużo wydaje na lekarstwa a także na dojazdy na rehabilitację. Do sprzeciwu dołączyła zaświadczenie pracowni RTG o schorzeniu, oraz zaświadczenia o rehabilitacji. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art.245 §1 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem § 2 prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy winna przekonać Sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania biorąc pod uwagę to, iż skarżąca posiada niewielki wprawdzie, jednakże stały dochód, mieszka w domu będącym jej własnością, co znacznie obniża koszty utrzymania. Zdaniem Sądu skarżąca nie znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy, przy czym Sąd miał na uwadze także to, że nie uległa zmianie w sposób istotny sytuacja materialna skarżącej w odniesieniu do tej, która była rozważana przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Należy też zauważyć, że stopień skomplikowania sprawy nie stanowi przesłanki przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego Sąd na podstawie wskazanych powyżej przepisów, orzekł jak w sentencji postanowienia.