III SA/Kr 646/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował na ok. 1000 zł netto z prowadzonej działalności gospodarczej. Uzasadniając swoje starania wymienił miesięczne wydatki wskazując, że 500 zł to koszt hotelu robotniczego, 300 zł to wyżywienie, 30 zł przeznacza na telefon komórkowy, 50 zł na środki higieniczne. Podniósł, że wobec braku ustalenia spadkobierców dom gdzie zamieszkuje ma nieuregulowany stan prawny. Wedle relacji skarżącego jego stan techniczny jest zły. Nadmienił, że zaświadczenie o zadłużeniu z ZUS załączy niezwłocznie po zakończeniu kontroli. Do wniosku dołączył natomiast pismo z ZUS datowane na 18.03.2015 r. Zarządzeniem z dnia 07.10.2015 r. wezwano skarżącego o uzupełnienie braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: • przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2014 r. Wyjawienie, co skarżący konkretnie wlicza w koszty uzyskania przychodu? • wyjaśnienie z jakich środków skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób, • wyjaśnienie czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy, Zarządzenie nie zostało wykonane. Skarżący udzielił wybiórczych informacji na tematy samodzielnie przez siebie dobrane. Poprzestając na wskazaniu, że z dniem 04.09.2015 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, nie przedstawił dokumentów o które był proszony i nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania. Nie wyjawił, co konkretnie skarżący wliczał w koszty uzyskania przychodu. Posiłkując się dialektyką erystyczną nie wyjaśnił z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie zaś pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi. Pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru nie wykluczało przy tym ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Tym bardziej dziwi więc unikanie jednoznacznych odpowiedzi i zamiast tego posiłkowanie się dialektyką erystyczną. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.