III SA/Kr 65/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) stwierdziło niedopuszczalność odwołania A. P. W jego uzasadnieniu, działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w dniu 22 lipca 2010 r. A. P. złożył odwołanie od pisma nazwanego "decyzją", otrzymanego z Urzędu Miejskiego z dnia [...] 2010 r., którym poinformowano A. P., że w związku z wnioskiem złożonym w dniu 1 lipca 2010 r. (powinno być w dniu 28 czerwca 2010 r.) o udzielenie zasiłku powodziowego na cele edukacyjne dla synów K. P., D. P. oraz D. P. stwierdzono brak podstaw do jego wypłacenia. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyny przedmiotowej, bowiem pismo podpisane przez Kierownika Referatu Oświaty Urzędu Miasta z dnia [...] 2010 r. nie nosi znamion decyzji administracyjnej. Ponadto rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników oraz wypłaty uczniom zasiłku powodziowego na cele edukacyjne (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 612 z późn. zm., zwanym dalej rozporządzeniem) w § 8 ust. 3 nie przewiduje formy decyzji administracyjnej dla takiego rozstrzygnięcia. Kolegium zaznaczyło, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że A. P. na mocy decyzji z dnia [...] 2010 r. otrzymał pomoc w postaci zasiłku celowego w związku ze zdarzeniem losowym - niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w maju 2010 r. w wysokości 300 zł. Z treści powołanego wyżej rozporządzenia wynika natomiast, że jednym z warunków otrzymania zasiłku powodziowego na cele edukacyjne jest zakwalifikowanie rodziny do otrzymania jednorazowego świadczenia pieniężnego ze środków pomocy społecznej w wysokości do 6000 zł w związku z powodzią w maju 2010 r. Kolegium wskazało, że pismo skierowane do A. P. z dnia [...] 2010 r. jest w swej treści nieczytelne i nielogiczne. Można jedynie domniemywać, że odmowa umieszczenia synów A. P. na liście uczniów uprawnionych do otrzymania zasiłku wynika z braku uzyskania zasiłku celowego z pomocy społecznej w związku z zaistnieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w maju 2010 r., co z kolei pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Niemniej jednak, w związku z faktem, że przepisy rozporządzenia nie przewidują dla tej formy udzielenia zasiłku wydania decyzji, a jedynie umieszczenie na liście sporządzonej przez wójta, burmistrza, prezydenta po stwierdzeniu spełnienia warunków rozporządzenia, Kolegium stwierdziło nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, tj. nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym, co skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył A. P. podnosząc, że odmowa przyznania zasiłku powodziowego na cele edukacyjne wypłacanego przez Narodowy Program Stypendialny w wysokości 1000 zł jest krzywdząca dla jego dzieci, a samo działanie władcze jest niezrozumiałe. Skarżący podniósł, że otrzymał pomoc z ośrodka pomocy społecznej w związku z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi w maju 2010 r. w wysokości 300 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna. Szczegółowe warunki udzielania pomocy uczniom objętym Rządowym programem pomocy uczniom w 2010 r. określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników oraz wypłaty uczniom zasiłku powodziowego na cele edukacyjne (Dz. U. z 20010 r. Nr 95, poz. 612 z późn. zm., zwanym dalej rozporządzeniem). Jak stanowi § 8 ust. 1 tego rozporządzenia "Pomocą w formie zasiłku powodziowego na cele edukacyjne, zwanego dalej "zasiłkiem powodziowym", obejmuje się dzieci realizujące w roku szkolnym 2009/2010 lub w roku szkolnym 2010/2011 obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne oraz uczniów uczęszczających w roku szkolnym 2009/2010 lub w roku szkolnym 2010/2011 do szkół wszystkich typów, z wyłączeniem szkół dla dorosłych, zwanych dalej "uczniami", o ile ich rodziny zostały zakwalifikowane do otrzymania jednorazowego świadczenia pieniężnego ze środków pomocy społecznej w wysokości do 6 000 zł w związku z powodziami w 2010 r. Zasiłek powodziowy jest jednorazowym świadczeniem pieniężnym w wysokości 1 000 zł (ust. 2 § 8 rozporządzenia). Wójt, burmistrz, prezydent miasta sporządza listę uczniów uprawnionych do otrzymania zasiłku powodziowego (ust. 3 § 8 rozporządzenia), który to zasiłek następnie wypłaca rodzicom ucznia (prawnym opiekunom, rodzicom zastępczym) lub pełnoletniemu uczniowi (ust. 4 § 8 rozporządzenia). W świetle stanowiska doktryny, to czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej, czy z innym aktem z zakresu administracji publicznej decydują przepisy prawa materialnego. Z wyżej wskazanym przepisów wynika, że ustawodawca zdecydował, że organ administracji publicznej nie rozstrzyga w sposób władczy o przyznaniu, czy nie przyznaniu świadczenia w postaci zasiłku powodziowego na cele edukacyjne. Po otrzymaniu listy rodzin zakwalifikowanych do otrzymania jednorazowego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej organ jedynie na jej podstawie sporządza listę uczniów uprawnionych do otrzymania zasiłku powodziowego i następnie pełnoletnim uczniom lub wskazanym w ust. 4 § 8 podmiotom go wypłaca. Nie ma więc tutaj elementu "decydowania" o umieszczeniu określonych dzieci na liście uprawnionych do otrzymania świadczenia, lecz jest to jedynie czynność odtwórcza. Skoro warunkiem otrzymania zasiłku powodziowego na cele edukacyjne jest uprzednie otrzymanie jednorazowego pieniężnego świadczenia z pomocy społecznej (§ 8 ust. 1 rozporządzenia), to na liście uprawnionych do tego świadczenia nie mogą się znaleźć te dzieci rodzin, które z pomocy społecznej świadczenia pieniężnego do wysokości 6 000 zł w związku z powodziami w 2010 r. nie otrzymały. W takim razie nie można przyjąć, że organy administracyjne wydają w tym zakresie decyzję administracyjną lub jakikolwiek akt administracyjny. Działania w tym zakresie, w ocenie Sądu, należy zakwalifikować do czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż nie kreują i nie stwierdzają żadnych uprawnień lub obowiązków bezpośrednio, ale są z takimi działaniami niewątpliwie związane pośrednio. Słusznie zatem stwierdziło Kolegium, że brak jest przedmiotu zaskarżenia wbrew twierdzeniom skarżącego, który uznał pismo z 12 lipca 2010 r. jako władczy przejaw woli organu. W takim stanie rzeczy, stosownie do treści art. 134 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania skarżącego. Trafnie zauważyło też Kolegium, że zawarte we wskazanym piśmie z [...] 2010 r. stanowisko organu jest sprzeczne z materiałem akt sprawy, co zresztą słusznie podnosi sam skarżący. Z akt wynika, że skarżący otrzymał na podstawie art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) pomoc ze środków pomocy społecznej w związku ze zdarzeniem losowym – niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w maju 2010 r. w wysokości 300 zł (decyzja z dnia [...] 2010 r., znak: [...]). W takim stanie rzeczy skarżącemu w celu dochodzenia swoich uprawnień pozostawała jedynie droga sądowoadministracyjna. Skarżący mógł więc złożyć skargę do sądu administracyjnego na czynność z zakresu administracji publicznej, wzywając jednakże uprzednio na piśmie organ do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu tej czynności (§ 3 art. 52 p.p.s.a.), o czym został pouczony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu. Skargę do sądu administracyjnego w takich przypadkach wnosi się wówczas w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ takiej odpowiedzi nie udzielił w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (§ 2 art. 53 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.