III SA/Kr 663/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 31 marca 2011 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia [...] 2011r., nr [...], nr [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał w dniu [...] 2011 r. orzeczenie nr [...], w którym zaliczył skarżącego Z. J. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu przyczyny oznaczonej symbolami 07-S, 10-N na okres do 31 stycznia 2015r. Powyższe orzeczenie zostało przesłane na adres Z. J., jednak zostało odebrane przez P. I. w dniu 15 lutego 2010 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonego orzeczenia nie zamieszczono informacji, czy P. I. jest dorosłym domownikiem, sąsiadem czy dozorcą domu skarżącego. W dniu 3 marca 2011 r. Z. J. wniósł do Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odwołanie, w którym domagał się uznania go za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności bezterminowo. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ "pomylił termin odbioru orzeczenia". Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...], [...] Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie nie zawierało pouczenia o środkach zaskarżenia. Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. nr [...], [...] Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] 2011 r. orzeczenie nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, że termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni i w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 1 marca 2011 r., zaś odwołanie zostało złożone w dniu 3 marca 2011 r., a więc po terminie. Dodatkowo postanowieniem z dnia [...] 2011 r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i postanowienie to stało się ostateczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. J. podniósł, że przedmiotowe orzeczenie zostało odebrane przez osobę obcą, gdyż listonosz "pomylił mieszkania, a może nawet klatki". Korespondencję przyniosła mu obca osoba, prawdopodobnie w piątek tj. 18 lutego 2011 r. i dlatego składając odwołanie na poczcie w dniu 3 marca 2011 r. był przekonany, że zachował termin do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę Urząd Wojewódzki Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stwierdzenie powyższe wynika z okoliczności, iż decyzja organu pierwszej instancji -Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2011 r. została doręczona P. I. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza w art. 43 doręczenie zastępcze w przypadku nieobecności osoby w miejscu doręczenia. Zgodnie z tym przepisem w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że doręczenia nie dokonano do rąk adresata. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji widnieje wprawdzie podpis osoby odbierającej pismo (P. I.), jednak nie zamieszczono informacji czy jest to dorosły domownik, sąsiad czy też dozorca domu skarżącej. Podnieść w tym miejscu należy, że bez wskazanych ustaleń wyłączona była możliwość uznania, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona adresatowi w trybie art. 43 kpa w dniu 15 lutego 2011 r., a w konsekwencji, że 1 marca 2011 r. upłynął termin do wniesienia skargi na decyzję Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2011 r. (patrz: wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 616/12 – orzeczenie dostępne na stronie internetowej: http//www.nsa.gov.pl) Zatem należy uznać, że doręczenie P. I. decyzji organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe i nie wywiera skutku doręczenia. Organ drugiej instancji przedwcześnie zajął się kwestią ustalenia terminowości wniesienia przez Z. J. odwołania, pomijając kwestię ustalenia prawidłowości doręczenia z punktu widzenia art. 43 kpa. Rozstrzygnięcie na gruncie art. 134 kpa w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania może nastąpić wyłącznie w przypadku gdy decyzja organu I instancji została doręczona prawidłowo zgodnie zasadami doręczeń określonymi w rozdziale 8 kpa, albowiem dopiero wówczas rozpoczyna się bieg terminu do złożenia odwołania.. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności naruszył przepis art. 134 w zw. z art. 43 kpa, gdyż pomimo wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stwierdził uchybienie przez Z. J. terminu do wniesienia odwołania, w ten sposób zamykając skarżącemu drogę do rozpoznania odwołania. W konsekwencji Sąd uchylił, jako przedwcześnie wydane postanowienie Wojewódzkiego Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2011 r. nr [...], [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić również należy, że w postanowieniu tym organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie pouczył skarżącego o środkach zaskarżenia, przez co pozbawił skarżącego możliwości zaskarżenia tego postanowienia do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji rozstrzygnie w przedmiocie odwołania Z. J. uwzględniając powyższe wskazówki Sądu. Zaskarżone postanowienie zostało uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.