III SA/Kr 664/15
WyrokWSA w Krakowie2015-12-10
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do sporządzenia dokumentacji geodezyjnej w celu aktualizacji danych ewidencyjnych, jeśli strona nie przedstawiła stosownej dokumentacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do sporządzenia dokumentacji geodezyjnej w celu aktualizacji danych ewidencyjnych, jeśli strona nie przedstawiła stosownej dokumentacji, która odzwierciedlałaby zasadność wprowadzenia zmian. Obowiązek ten spoczywa na stronie, chyba że organ sam wykryje błędne informacje w ewidencji lub gdy różnica między stanem rzeczywistym a ujawnionym wynika z robót budowlanych. Postępowanie aktualizacyjne ma charakter rejestrowy i nie służy do rozstrzygania sporów prawnych o przebieg granic nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany przebiegu granic działki ewidencyjnej oraz jej powierzchni. Skarżący twierdził, że doszło do istotnej i bezprawnej zmiany konfiguracji i przebiegu granic działki pomiędzy stanem sprzed modernizacji operatu ewidencyjnego a stanem po modernizacji. Organy administracji uznały, że zgromadzona dokumentacja nie daje podstaw do aktualizacji zgodnie z żądaniem, a sporna kwestia przebiegu granic powinna być rozstrzygnięta w innym trybie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Asystent sędziego Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. skargę oddala, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego K. P. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 maja 2015 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 520, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty z dnia [...] 2015 r., znak: [...], o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu L, jednostka ewidencyjna J w zakresie zmiany przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi: nr [...], nr [...], nr [...] nr [...] i nr [...] oraz zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
I
Postępowanie przez organem I instancji – Starostą - zostało wszczęte na wniosek J. J. z dnia 9 czerwca 2003 r. w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L, jednostka ewidencyjna J, w zakresie zmiany przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...].
W sprawie tej zostało wydanych szereg decyzji administracyjnych zarówno przez organ I jaki organ II instancji.
Starosta w decyzji z dnia [...] 2011 r., znak: [...], orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu L, jednostka ewidencyjna J, w zakresie działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...].
Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2011 r. nr [...].
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Starosta decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...], odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej operatu w obrębie L, jednostka ewidencyjna J, w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...].
Powyższą decyzję organ odwoławczy uchylił decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...], stwierdzając, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego wnioskiem strony - to tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot tego żądania, a organ prowadzący postępowanie związany jest tym żądaniem.
Przystępując do ponownego rozpatrywania przedmiotowej sprawy organ I instancji w pierwszej kolejności postanowił ustalić zakres postępowania prowadzonego z wniosku J. J. z dnia 9 czerwca 2003 r.
W dniu 22 maja 2012 r. F. J. sprecyzował ww. wniosek z dnia 9 czerwca 2003 r. w następujący sposób: " żądam aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w obrębie L, jednostka ewidencyjna J w zakresie:
1. korekty granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [....], nr [...] i nr [...] do stanu takiego jaki był na starej ewidencji gruntów, bez granicy z działką ewidencyjną zmodernizowaną nr [...];
2. powierzchni działki nr [...] do takiej jaka była wykazana w starej ewidencji gruntów".
Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...], odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L, jednostki ewidencyjna J, przyjętego w dniu 2 listopada 1994 r. do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej za numerem KERG [...] w zakresie: 1) konfiguracji działki ewidencyjnej nr [...] na odcinku graniczącym z działkami ewidencyjnymi zmodernizowanymi: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] 2) powierzchni działki ewidencyjnej nr [...].
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...].
Ww. decyzja została zaskarżona przez J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 279/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
II
Rozpoznając ponownie sprawę Starosta wydał w dniu [...] 2015 r. decyzję, znak: [...], którą odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w żądanym przez wnioskującego zakresie.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że zgodnie z zaleceniami WSA w Krakowie ponownie przeanalizowane zostały m.in. następujące dokumenty: dokumentacja katastralna, dokumentacja z założenia ewidencji gruntów z roku 1969, dokumentacja z założenia mapy zasadniczej i odnowienia ewidencji gruntów, dokumentacja z aktualizacji działki nr [...] nr KERG [...], umowa z przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 6 maja 1987 r., Rep A [...], treść księgi wieczystej nr [...], kopia postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 9 stycznia 2001 r., sygn. akt [...], protokół z rozprawy administracyjnej w terenie z dnia 10 grudnia 2014 r., zdjęcia lotnicze pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
W ocenie organu I instancji, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądanym przez wnioskodawcę będzie możliwa w przypadku przedłożenia dokumentacji geodezyjnej zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, ponieważ zgromadzona w ramach postępowania dokumentacja nie daje podstaw do aktualizacji zgodnie z żądaniem. Wskazano również, że rezultatem przeprowadzonej w dniu 10 grudnia 2014 r. na gruncie rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania było stwierdzenie, iż brak jest zgodnego oświadczenia stron co do granicy pomiędzy działką ewidencyjną nr [...] a działkami ewidencyjnymi: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Organ I instancji podkreślił również jeszcze raz, że pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, stąd rozbieżności co do powierzchni są wtórne względem kwestii przebiegu granic ewidencyjnych.
Od ww. decyzji odwołanie złożył F. J., działający w imieniu J. J., w którym wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Zarzucił organom, że doszło do istotnej i bezprawnej zmiany konfiguracji, przebiegu granicy i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], pomiędzy stanem istniejącym przed modernizacją operatu ewidencyjnego, a stanem po modernizacji, tj. obecnie ujawnionej na mapie ewidencyjnej zmodernizowanej. Jego zdaniem widoczna w ternie bruzda stanowi od zawsze zasięg własności wnioskodawcy i jest odzwierciedleniem stanu ujawnionego na starej mapie ewidencyjnej. Twierdzi, że do tych bezprawnych przesunięć działek sąsiadujących z działką ewidencyjna nr [...] w głąb tej działki doszło podczas modernizacji operatu. Podobnie, podczas modernizacji operatu, doszło do przesunięć granic działki ewidencyjnej nr [...] w głąb działki ewidencyjne nr [...]. Uważa, że stara mapa ewidencyjna prawidłowo odzwierciedlała stan prawny na gruncie.
Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą do Sądu decyzją z dnia 8 maja 2015 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.
Decyzję tą wydano na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podniósł, że zgodnie z § 44 ust. 2 rozporządzenia podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Ustalono, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu L, jednostka ewidencyjna J, w jednostce rejestrowej [...] figuruje m.in. działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,1997 ha, której granice ewidencyjne zostały przedstawione na arkuszu nr 28 mapy ewidencyjnej w skali 1:2000. W księdze wieczystej nr [...] figurują nadal działki ewidencyjne sprzed modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w tym m.in. nr [...] jako własność J. J. Ww. stał się właścicielem wymienionych działek ewidencyjnych sprzed modernizacji na mocy aktu notarialnego - umowy przekazania gospodarstwa rolnego Rep A Nr [...] z 6 maja 1987 r.
Następnie organ odwoławczy ustalił, że wniosek J. J. dotyczył wykonanej w latach 1993-1994 modernizacji operatu ewidencji gruntów dla obrębu L, jednostka ewidencyjna J. Tym niemniej jednak, zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, analizie poddano także operat z założenia ewidencji gruntów oraz ustalenia stanu władania, sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 listopada 1969 r. za numerem [...], który w całości zastąpił dotychczasowy kataster gruntowy. Operat ten został opracowany na podkładzie map katastralnych.
Organ II instancji ustalił, że granice przedmiotowej działki o ówczesnym numerze [...] zostały przyjęte na podstawie mapy katastralnej obowiązującej przed 1969 r., natomiast powierzchnia z rejestru parcelowego obowiązującego przed 1969 r.
W ocenie WINGiK, oznacza to, że podczas prac geodezyjnych związanych z założeniem ewidencji gruntów na przedmiotowej działce nie wykonywano pomiarów uzupełniających. Stwierdzono zatem, iż jedynym dokumentem geodezyjne kartograficznym z operatu założenia ewidencji gruntów określającym przebieg przedmiotowej działki jest rysunek mapy katastralnej i ewidencyjnej.
Natomiast zmodernizowany operat ewidencji gruntów dla ww. obrębu został przyjęty do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w dniu 2 listopada 1994 r. za numerem [...]. Stał się obowiązujący na mocy obwieszczenia Wojewody z 25 października 1995 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], poz. 129 i w całości zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów.
Dalej wskazano, że odnowiona mapa ewidencyjna w skali 1:2000 obrębu L stanowi nakładkę ewidencyjną mapy zasadniczej w skali 1:2000, opracowanej metodą autogrametryczną. Metoda ta oparta została na źródłowych materiałach fotogrametrycznych, uzyskanych na podstawie wykonanych i przetworzonych zdjęć lotniczych. Na odnowionej mapie ewidencyjnej wykonano nową numerację działek ewidencyjnych. Granice działek ewidencyjnych zmodernizowanych (odnowionych) opisano za pomocą współrzędnych ich punktów załamania uzyskanych drogą digitalizacji. Pola powierzchni działek obliczono metodą analityczną w oparciu o ww. współrzędne i określono w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Dokonano porównania zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów z uprzednio obowiązującą ewidencją gruntów, sporządzając protokoły synchronizacyjne. Protokoły te oraz mapy ewidencyjne w skali 1:2000 obrazowały stan władania, który okazywano stronom.
W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że granice ewidencyjne działki nr [...] zostały przedstawione na arkuszu nr 28 mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 będącej z kolei nakładką ewidencyjną mapy zasadniczej o numerze sekcji [...]. W wyniku digitalizacji punktów załamania granic, przedmiotowa działka została opisana numerycznie za pomocą współrzędnych punktów nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....] i [...]. Natomiast pole powierzchni przedmiotowej działki, obliczone na podstawie współrzędnych wyżej wymienionych punktów, wyniosło 0,1997 ha.
Wskazano, że ustalenie stanu władania nastąpiło w oparciu o istniejący wówczas operat ewidencji gruntów. W protokole ustalenia stanu władania T. XII, Lp. 807 wykazano P. J. J. s. K., jako władającego m.in. działką ewidencyjną nr [...]. W kolumnie nr 7 tego protokołu wpisano odpowiedniki oznaczeń tychże działek, według starej ewidencji. I tak: działce nr [....] przyporządkowano stary nr ewidencyjny [...]. W kolumnie nr 12, zatytułowanej: "1.Nazwisko i imię osoby udzielającej wyjaśnień (czytelnie) 2. oraz jej podpis 3. Stopień pokrewieństwa z osobą wymienioną w koi. 2" widnieje wpis J. F. (brat), a pod nim podpis "J. F.".
Z kolei protokoły okazania stanu władania (wykaz synchronizacyjny) i mapa ewidencyjna w skali 1:2000, sporządzona w ramach czynności odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków stanowiły dokumenty do okazania stronom stanu władania. W ww. protokole jest przedstawiony stan według istniejącej ewidencji gruntów (kolumny 1, 2, 3, 4) oraz stan według odnowionego operatu ewidencji gruntów (kolumny 7, 8, 9, 10, 11, 12). Właścicielem działek ewidencyjnych według nowych oznaczeń jest J. J. s. K. i G. na podstawie księgi wieczystej nr [...]. W protokole stanu władania (wykaz synchronizacyjny) w kolumnie 13 zatytułowanej " Przyjmuję bez zastrzeżeń do wiadomości okazaną powierzchnię koi. 10 w granicach określonych na mapie ewidencji gruntów (data i podpis). Ewentualne zastrzeżenia" widnieje wpis "J. F. brat" oraz nieczytelny podpis (karta 23 akt sprawy).
Z uwagi na ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy (w postanowieniu z 9 stycznia 2001 r., sygn. akt [...], stwierdzono, że podpis ten został podrobiony) organ odwoławczy uznał, iż F. J. nie złożył przytoczonego wyżej oświadczenia w protokole synchronizacyjnym. Podkreślenia w tym miejscu wymaga zatem okoliczność, iż ww. postanowienie nie odnosi się do protokołu ustalenia stanu władania (sporządzonego w latach 1992-1993) lecz do protokołu okazania stanu władania (wykonanego w roku 1994), który to protokół został sporządzony na okoliczność ogłoszenia stanu władania zgodnie z przepisem § 39 obowiązującego wówczas Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w sprawie ewidencji gruntów.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, organ II instancji uznał, że fakt niezłożenia podpisu przez F. J. na wykazie synchronizacyjnym nie miał znaczenia dla sposobu przedstawienia zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr 21910 na obowiązującej mapie ewidencji gruntów w skali 1:2000. WINGiK zaakcentował w tym miejscu, że F. J. podpisał protokół ustalenia stanu władania i złożonego w nim podpisu nie kwestionował. (...)
Podsumowując, zdaniem organu odwoławczego, z wyżej poczynionych ustaleń wynika jednoznacznie, że pomimo niezapoznania się F. J. z protokołem synchronizacyjnym (brak jego podpisu), najważniejsze informacje w nim zawarte, były mu znane z protokołu ustalenia stanu władania, którego nie kwestionował. Po raz koleiny organ II instancji podkreślił, iż powierzchnia działki ewidencyjnej jest pochodną przebiegu jej granic, a nie odwrotnie. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, kwestia związana z brakiem wpływu na wykazanie w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...], zakwestionowanego przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z 9 stycznia 2001 r., sygn. akt [...], podpisu w protokole synchronizacyjnym została dostatecznie wyjaśniona.
Następnie za organem I instancji powtórzono, że granice działki ewidencyjnej nr [...] przedstawione na odnowionej mapie ewidencyjnej znajdują swoje odzwierciedlenie na pozyskanym w ramach uzupełnienia materiału dowodowego z centralnego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej zdjęciu lotniczym z 1981 r.
W ramach postępowania wyjaśniającego ustalono również, że na działce ewidencyjnej nr [...] został wykonany pomiar sytuacyjny istniejących zabudowań mieszkalno - gospodarczych. W oparciu o sporządzony na tę okoliczność szkic polowy nr 17 (w dniu 3 marca 1982 r.), znajdujący się w aktach sprawy stwierdzono, że granica działki ewidencyjnej nr [...] i działki ewidencyjnej nr [....] biegnie w odległości 1 metra od budynku gospodarczego oraz 3 metrów w odległości od budynku mieszkalnego nr [...].
W dalszej kolejności odniesiono się również do znajdującego się w aktach sprawy opracowania geodezyjnego "Wykaz zmian działki ewidencyjnej nr [...]", zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...], wykonanego na zlecenie Gminy J przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. P. Opracowanie to obejmuje w swej treści wyrys ze zmodernizowanej mapy ewidencyjnej dla działki ewidencyjnej nr [...], wyrysy z mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 dla działki ewidencyjnej nr [...] oraz mapy katastralnej w skali 1:2880 dla p.gr.l.kat. [...]. Porównanie mapy zmodernizowanej z mapą w skali 1:2880 oraz mapą katastralną wykazało rozbieżności jedynie w przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działką ewidencyjną nr [...]. Zdaniem organu administracyjnego, rozbieżność ta wynika z faktu, iż stara mapa ewidencyjna w skali 1:2880 w tym zakresie nie przedstawiała (w przeciwieństwie do zmodernizowanej mapy ewidencyjnej) stanu faktycznego na gruncie. W ocenie WINGiK, kwestia ta nie jest jednak przedmiotem niniejszego postępowania z uwagi na zakres żądania wnioskodawcy.
Dalej wskazano, że geodeta uprawniony mgr inż. M. W. opracował dokumentację geodezyjną w tej sprawie (która została przyjęta 5 listopada 2010 r. do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej za numerem KERG [...]). Częścią składową ww. operatu pomiarowego jest "Mapa uzupełniająca aktualizacji operatu ewidencji gruntów" zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych. Powyższy wykaz zmian danych ewidencyjnych obejmuje zmianę przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] na odcinku z działką ewidencyjną nr [...], jej powierzchnię oraz oznaczenie. Ustalono, że opracowanie dokumentacji sporządzonej przez ww. geodetę zostało poprzedzone czynnościami ustalenia przebiegu granic na gruncie, dokonanymi w dniu 23 sierpnia 2010 r. Na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru ustalono, iż o czynnościach na gruncie powiadomieni zostali właściciele działek sąsiednich. Jednakże z protokołu spisanego na tę okoliczność wynika, iż w powyższych czynnościach brali udział jedynie: F. J. oraz I. P. (współwłaścicielka działki ewidencyjnej nr [...]). Organ II instancji wskazał na brak informacji, co do udziału właścicieli pozostałych działek sąsiednich: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wymienionych w doprecyzowanym w dniu 22 maja 2012 r. wniosku zainteresowanego.
Następni wskazano, że z protokołu ustalenia granic spisanego na tę okoliczność, jak również z opinii sporządzonej przez geodetę wynika, iż obecne na gruncie strony nie wskazały jednoznacznie przebiegu granic swoich nieruchomości. Pomimo braku ustalenia jednoznacznych granic ewidencyjnych na gruncie, jak również z uwagi na brak w archiwum Starostwa jakiejkolwiek dokumentacji geodezyjnej, o której mowa w przepisie § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, geodeta opracował mapę uzupełniającą z aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (zmodernizowanej) wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych. Aktualizacja ta polegała bowiem na odtworzeniu na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej granic ewidencyjnych działek w oparciu o skalibrowany raster mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji. W zakresie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] geodeta nie stwierdził żadnych zmian. Z opinii technicznej sporządzonej dla Starostwa Powiatowego przez geodetę uprawnionego M. W., wykonującego przedmiotowe opracowanie wynika, że: " ...ponieważ nie odnaleziono żadnych dokumentów pomiarowych dotyczących przedmiotowych działek, więc jedyną metodą pozostało graficzne odtworzenie działek. Dokonano tego w oparciu o skalibrowany raster nieobowiązującej mapy ewidencji." W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa dokumentacja dowodzi, że nie zachodzi konieczność aktualizacji operatu ewidencyjnego w ww. zakresie czyli w zakresie żądania zgłoszonego przez F. J. w dniu 16 maja 2012 r. w Starostwie Powiatowym.
W odniesieniu do ww. kwestii wskazano w tym miejscu, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 279/13, Sąd podzielił argumentację w tym zakresie, iż "nieprzydatność dokumentacji sporządzonej przez geodetę M. W. rzeczywiście oznacza, że nie ma w aktach sprawy dokumentacji pozwalającej zgodnie z przepisami postępowanie rozpatrzyć wniosek skarżącego. Fakt ten nie obciąża jednak skarżącego ale dowodzi naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez organy obu instancji, ponieważ to te organy a nie strona ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy potrzebny do rozstrzygnięcia sprawy".
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego możliwość zastosowania trybu wynikającego z przepisu art. 24 ust. 2a pkt 1 d Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej z urzędu w przypadku wykrycia w niej błędnych danych. Natomiast fakt, że w sprawie prowadzone jest postępowanie administracyjne zainicjowane przez podmiot ewidencyjny nie oznacza, iż organ administracji publicznej jest zobowiązany do sporządzenia dokumentacji geodezyjnej, zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, która będzie uzasadniać aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, wbrew ustaleniom dokonanym na podstawie już istniejącej w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacji. W tym miejscu również nadmieniono, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu ww. wyroku oraz przepisem art. 9 k.p.a. strona została poinformowana (pismo z 7 stycznia 2015 r.), iż "aktualizacja operatu ewidencyjnego w tym zakresie będzie możliwa jedynie po przedłożeniu przez Wnioskodawcę stosownej dokumentacji geodezyjnej zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych".
Następnie wskazano, że podczas rozprawy administracyjnej, F. J. oraz J. J. oświadczyli, iż "granica działki ewidencyjnej nr [...] na odcinku z działkami ewidencyjnymi: nr [...], nr [...], nr [....] i nr [...] przebiega wzdłuż istniejącej bruzdy znajdującej się o 1 metr od szczątkowego ogrodzenia". Ww. przebieg granicy w ocenie ww. stron obrazuje stan przedstawiony na starej mapie ewidencyjnej, natomiast nowy stan ewidencyjny przyjęto po ogrodzeniu. W ocenie organu, ww. oświadczenie stoi w sprzeczności z oświadczeniami innych osób, które stawiły się na gruncie i stwierdziły, iż przedmiotowa granica przebiega wzdłuż szczątkowego ogrodzenia. W oparciu o powyższe uznano, iż z uwagi na istnienie w terenie zarówno wskazanej bruzdy jak również szczątkowego ogrodzenia nie można stwierdzić ostatniego spokojnego stanu posiadania a ewentualne ustalenie przebiegu granicy przedmiotowych działek (która jest granicą sporną) powinno się odbyć w innym trybie.
Organ odwoławczy stwierdził, że wnikliwa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pochodzącego z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dowodzi, iż dokumentacja źródłowa nie daje podstaw do dokonania aktualizacji obowiązującego operatu ewidencyjnego w przedmiocie zmian przebiegu granic i powierzchni działek ewidencyjnych objętych prowadzonym postępowaniem. Podstawą do założenia ewidencji gruntów były mapy katastralne w skali 1:2880 byłej gminy katastralnej L. Organ odwoławczy, zgodnie z zaleceniami wskazanymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, dokonał analizy możliwości wykorzystania ww. operatu do aktualizacji obowiązującego operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L. W wyniku powyższego stwierdzono, że ze względu na niepełną dokumentację pomiarową, brak możliwości jednoznacznego ustalenia, czy granice działek ewidencyjnych według starych oznaczeń, przedstawione na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 zostały prawidłowo skartowane. Operat z założenia ewidencji gruntów numer [...] zawiera dane, które nie są wiarygodne jak również nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym. Dlatego nie mogą być wykorzystane do skorygowania przebiegu granic przedmiotowych działek przedstawionych na odnowionej mapie ewidencji gruntów zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. W zakresie działek ewidencyjnych objętych postępowaniem od daty założenia ewidencji gruntów w 1969 r., ani po jej odnowieniu nie był wykonany bezpośredni pomiar na gruncie, którego wyniki mogłyby stanowić podstawę aktualizacji granic działek ewidencyjnych objętych przedmiotowym postępowaniem. Wskazać ponownie należy, że dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy wskazuje, iż granice przedmiotowej działki o ówczesnym numerze [...] zostały przyjęte na podstawie mapy katastralnej obowiązującej przed 1969 r., natomiast powierzchnia z rejestru parcelowego obowiązującego przed 1969 r. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, dokonano wnikliwej weryfikacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji pod kątem jej przydatności do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.
Ponadto podkreślono, że przebieg granic działek ewidencyjnych (przepis § 36 rozporządzenia) wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalania i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub jeśli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§37 rozporządzenia).
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy, znak: [...], stanowi materiał źródłowy na podstawie którego sporządzono aktualnie obowiązujące mapy ewidencyjne w skali 1 :2000. Organ odwoławczy w pełni podziela stanowisko Starosty przedstawione w uzasadnieniu decyzji z 3 lutego 2015 r. i przyjmuje je jako własne.
Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, mapy ewidencyjne w skali 1 :2000, które obowiązują z chwilą ukazania się obwieszczenia Wojewody w sprawie modernizacji ewidencji gruntów dla obrębu L w sposób prawidłowy odzwierciedlają aktualny stan władania na gruncie, czyli prawidłowo przedstawiają przebieg granic przedmiotowych działek. Zatem również ich powierzchnie, których wielkość jest zdeterminowana współrzędnymi punktów granicznych (pozyskanych w drodze digitalizacji) są prawidłowe. Nie stwierdzono błędów w opisanym wyżej zakresie, które miałyby wynikać z błędnie przeprowadzonej w latach 1993-1994 modernizacji.
W odniesieniu do wskazanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2013 r. wytycznych wskazano, że organ może dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z urzędu, ale w przypadku wykrycia w niej błędnych danych (art. 24 ust. 2a pkt Id ustawy). W przedmiotowej sprawie, jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji taka sytuacja nie zachodzi. Informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w zakresie określonym wnioskiem F. J. są prawidłowe, wykazane na podstawie operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami w dziedzinie geodezji. Tym samym uznano, że operat ewidencyjny spełnia wymóg wskazany w § 44 pkt 2 rozporządzenia, który zobowiązuje starostę do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Powyższe potwierdza przede wszystkim obszerna i wnikliwa analiza stanu ewidencyjnego działki objętej przedmiotowym postępowaniem dokonana przez organ I instancji.
Reasumując wskazano, że żądanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków przez J. J., reprezentowanego przez F. J., może być zrealizowane tylko na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, z której by wynikało, że przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz powierzchnia działki nr [...] jest inna, niż wykazana w obowiązującym operacie ewidencyjnym. Dopiero takie opracowanie może stanowić podstawę wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ I instancji, w tym także zgodnie z wytycznymi wskazanymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 279/13. Zatem Starosta nie naruszył podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. J., powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podnosząc m.in. że: "moje zasadnicze zarzuty dotyczą faktu, iż istotnym i bezprawnym zmianom uległy konfiguracja, przebieg granicy i powierzchnia ww. działki z działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] pomiędzy stanem istniejącym przed wprowadzeniem modernizacji operatu ewidencyjnego a stanem po modernizacji, tj. obecnie ujawnionym na mapie ewidencyjnej zmodernizowanej. Widoczna w terenie bruzda stanowi od zawsze zasięg własności wnioskodawcy i jest odzwierciedleniem stanu ujawnionego na starej mapie ewidencyjnej. To wskutek nadużyć podczas modernizacji operatu doszło do bezprawnego przesunięcia w treści mapy ewidencyjnej granic sąsiadujących działek w głąb działki nr [...], z tego też powodu właściciele tych działek roszczą sobie obecnie nieudokumentowane pretensje do nienależnego im gruntu. Ten sam zarzut dotyczy przesunięcia granicy działki [...] w głąb działki nr [...] przez co uwidoczniony na nowej mapie przebieg granic nie jest prawidłowy. Stara mapa ewidencyjna prawidłowo odzwierciedla stan prawny na gruncie". (...)
Dodatkowo podniósł, że organ pominął treść uzasadnienia Sądu Karnego z dnia 9 stycznia 2001 r. z którego wynika, iż podczas modernizacji dopuszczono się ogromnej liczby błędów geodezyjnych i nadużyć.
Zdaniem skarżącego nie wyjaśnionym pozostaje, po co wykonawca zmodernizowanego operatu dokonywał fałszerstwa podpisów pod wykazem synchronizacyjnych stanowiącym podstawę dla mapy ewidencyjnej, skoro jak twierdzi Starosta i organ wojewódzki modernizacja operatu ewidencyjnego w L została prawidłowo przeprowadzona bez błędów. Istnieje tutaj zasadnicza sprzeczność w rozumieniu tej kwestii i podejściu do niej.
Zdaniem skarżącego, absurdem jest argumentacja, wedle której dane obowiązujące w starej ewidencji tj. przed dokonaniem modernizacji są nierzetelne w zakresie przebiegu granic, konfiguracji i powierzchni poszczególnych działek, zaś dane wynikające ze zmodernizowanego operatu są prawidłowe i sporządzone profesjonalnie. Faktycznie to błędne i nierzetelne dane wytworzone podczas modernizacji geodezyjnej, a następnie przyjęte do zasobu geodezyjnego stanowią wadliwą podstawę do prac aktualizujących.
Organ I instancji na podstawie błędnych danych wynikających ze zmodernizowanego operatu dokonał rozstrzygnięcia, w żaden sposób nawet nie próbował porównywać z danymi wynikającymi ze starego operatu, ani ze stanem faktycznych własności lub władania na gruncie. Jedynym punktem odniesienia była obecna mapa ewidencyjna i dokumenty wytworzone podczas modernizacji operatu ewidencyjnego i przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyznał, że stwierdzono zasadnicze rozbieżności w konfiguracji działki ewidencyjnej na obu mapach będącego przedmiotem tego samego władania, jednakże z uwagi na brak możliwości ich weryfikacji przyjął na potrzeby tego postępowania kwestionowanie i bezzasadne podważanie prawidłowych danych wynikających ze starej ewidencji.
Bezspornie granice wymienionych na wstępie działek jak i uwidocznia stara mapa ewidencja były prawidłowe, zaś nierzetelne i błędne pozostają dane, jakie ujawnia zmodernizowana mapa.
Zdaniem skarżącego, w przedmiotowym postępowaniu w zakresie wszystkich wymienionych na wstępie działek nie podjęto żadnych czynności geodezyjnych w terenie, a jedynie oparto się na nierzetelnie sporządzonej dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego. Jak podkreślił w ostatnim wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1264/11 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie dotyczącym tego samego zagadnienia w przypadku postępowań aktualizacyjnych organ w sposób rygorystyczny powinien ocenić, czy przyjęta do zasobu geodezyjno-kartograficznego dokumentacja jest prawidłowa. Tymczasem Starosta nie podjął zweryfikowania dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego pod kątem jej przydatności do aktualizacji danych ewidencyjnych z góry zakładać jej rzetelność,
Ustosunkowując się do zawartej w części końcowej decyzji argumentacji organu - że ze względu na niepełną dokumentację pomiarową, brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy granice działek ewidencyjnych według starych oznaczeń, przedstawione na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 zostały prawidłowo skartowane, organ uznał ją za fałszywą, mającą na celu uwiarygodniać sfałszowany nowy operat ewidencyjny. W tym zakresie organ nie wyjaśnił zaistniałych różnic do czego był zobowiązany.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu podtrzymał żądanie skarżącego – uchylenia decyzji organów obu instancji. Zarzucił im naruszenie przepisów postepowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i niedostateczne, fragmentami sprzeczne uzasadnienie decyzji. Twierdzi, że dowody, na których zostały oparte wydane w sprawie decyzje są wadliwe i błędne. Zmodernizowany operat zawiera istotne błędy w zakresie konfiguracji, przebiegu granicy i powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], [...]. Opinia techniczna wraz z operatem pomiarowym, sporządzona przez geodetę W jest nieprawidłowa i wadliwa. Nie mogła więc stanowić podstawy rozstrzygnięć. Powinny organy w zakresie przebiegu granic spornych działek ewidencyjnych powołać biegłego z zakresu geodezji, w celu wydania opinii w tym zakresie. Mimo zaleceń Sądu organy nie wyjaśniły istotnych rozbieżności. Obowiązkiem organów było zatem zlecenie opracowania stosownej dokumentacji geodezyjnej, a nie obarczanie tym obowiązkiem skarżącego zwłaszcza, gdy jego sytuacja materialna jest ciężka. Organy w sposób niedostateczny zweryfikowały przyjęta do zasobu dokumentację geodezyjno – kartograficzną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli są decyzje wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 279/13
Zgodnie postanowieniami art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego przebiegu postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba ze przepisy prawa uległy zmianie.
Istotą zatem zasady "związania oceną prawną" z art. 153 P.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania.(por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 480/14; LEX nr 1519894).
W uzasadnieniu ww. wyroku sąd wskazał, że istotą sporu w sprawie poddanej kontroli sądu jest kwestia związana z aktualizacją operatu geodezyjno-kartograficznego. Zdanie sądu "...w przypadku postępowania aktualizacyjnego organ w sposób rygorystyczny powinien ocenić, czy przyjęta do zasobu geodezyjno-kartograficznego dokumentacja jest prawidłowa. Tymczasem w sprawie organy nie podjęły w sposób właściwy zweryfikowania dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego pod kątem jej przydatności do aktualizacji danych ewidencyjnych z góry zakładając jej rzetelność. W tym zakresie organy nie wyjaśniły w sposób zrozumiały i zasadny zaistniałych różnic do czego były zobowiązane, a wskazane wyjaśnienia nie dawały podstawy do takiego rozstrzygnięcia które w sprawie podjęto. Dalej sąd podkreślając, że pojęciu aktualizacji operatu geodezyjno–kartograficznego "....mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych...", stwierdził, iż w "....w sytuacji, kiedy wpis w operacie ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z dokumentem źródłowym, organ rejestrowy powinien podjąć z urzędu lub na wniosek czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Wymaga to oczywiście uprzedniego zbadania i ustalenia rodzaju błędu (czy jest on istotny, czy nieistotny) oraz jego genezy." Sąd wytknął wewnętrzną niespójność stanowiska orzekających organów. W ocenie sądu, "...skoro ewidencja gruntów ma odzwierciedlać aktualny stan prawny, a nie go tworzyć, to niedopuszczalnym jest akceptowanie sytuacji, w której organ ewidencję prowadzący przyjmuje, że odmienne technologie opracowania operatu ewidencyjnego z 1969 r. oraz odnowionego operatu ewidencyjnego mogły powodować nieznaczne rozbieżności w opisie granic przedmiotowych działek ewidencyjnych przedstawionych w tych operatach, jakim jest konfiguracja i powierzchnia, bez podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia czy takie rozbieżności faktycznie zaistniały przy właściwym zastosowaniu środków i zasad przewidzianych w K.p.a., do których stosowania organ ewidencyjny się odwołuje." Z powyższych przyczyn, uznając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchylił uprzednio wydane decyzji odmawiające aktualizacji operatu.
Powyższe zalecenia pozostały wiążące mimo zmiany z dniem 12 lipca 2014 r. art. 22 ust. 3 jak i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 520, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym; artykuły te zostały zmienione odpowiednio przez art. 1 pkt 18 lit. a i art. 1 pkt 20 lit. b ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. .897)).
W świetle bowiem powyższych zmian Prawa geodezyjnego i kartograficznego, co do zasady podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (tj. właściciele nieruchomości, a w przypadku:
a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,
b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.),
zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy jednak zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Obecnie więc obowiązek sporządzenia dokumentacji, zgodnie z art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego starosta może nałożyć na te podmioty, po pierwsze, jeżeli uzyskanie danych niezbędnych do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe w inny sposób, po drugie, gdy ustalono że stan rzeczywisty nieruchomości jest inny niż ujawniony w tej bazie danych, a różnica ta jest skutkiem robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.).
W myśl natomiast art. 24 ust. 2a lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji.
Powyższa wykładnia przepisów, obowiązujących po zmianie ustawy, prowadzi do wniosku, że w sytuacji wykrycia błędnych informacji znajdujących się w zasobach organ z urzędu powinien dokonać ich aktualizacji, zaś obowiązek sporządzenia dokumentacji może nałożyć tylko wtedy, gdy nie jest to możliwe w inny sposób, a stan rzeczywisty nieruchomości jest inny niż ujawniony w bazie, zaś różnica ta jest skutkiem robót budowlanych. W każdym innym przypadku powinien to organ uczynić we własnym zakresie, co nie oznacza, jak trafnie zauważyły orzekające w tej sprawie organy, że ma on na ten poczet opracowywać dokumentację. Podkreślić zatem należy z całą stanowczością wobec argumentów skarżącego i pełnomocnika skarżącego z urzędu, że to ta posiadana bowiem w zasobach dokumentacja musi na dokonanie aktualizacji operatu pozwalać. W dalszym ciągu, więc, jeżeli podmiot zgłasza zmiany, które nie wynikają z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, powinien przedłożyć organowi dokumentację odzwierciedlającą zasadność wprowadzenia zmian w operacie geodezyjno – kartograficznym w ramach jego aktualizacji.
Zwrócić należy uwagę też, że jest zasadnicza różnica pomiędzy poinformowaniem przez organ o stanie rzeczy, a nałożeniem obowiązku sporządzenia dokumentacji przez organ na skarżącego, który odbywa się w formie decyzji administracyjnej (art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Zalecenia sądu we wskazanym wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. nie zdezaktualizowały się więc wskutek zmian w przywołanych przepisach art. 22 i 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że organy ponownie rozpatrując sprawę wzięły pod uwagę wskazania sądu.
Organy wnikliwie ustaliły wszelkie istotne okoliczności dla treści rozstrzygnięcia.
Z motywów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji wynika jasno, że organy obu instancji dokonały ponownej analizy: dokumentacji katastralnej, dokumentacji z założenia ewidencji gruntów z roku 1969 , dokumentacji z założenia mapy zasadniczej i odnowienia ewidencji gruntów, dokumentacji z aktualizacji działki nr [...] nr KERG [...], umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego z 6 maja 1987 r., Rep A [...], treści księgi wieczystej nr [...], postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 9 stycznia 2001 r., sygn.. akt [...], protokołu z rozprawy administracyjnej na gruncie w dniu 10 grudnia 2014 r., zdjęcia lotniczego pozyskanego z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Orzekające organy wyjaśniły, że granice "starej" działki ewidencyjnej nr [...], której odpowiada obecnie działka ewidencyjna nr [...], zostały przyjęte na podstawie mapy katastralnej, obowiązującej przed 1969 r., a jej powierzchnia z rejestru parcelowego, także obowiązującego przed 1969 r. Podkreśliły, że oznacza to, iż podczas prac geodezyjnych nie wykonywano pomiarów uzupełniających na gruncie.
Natomiast granice działek zmodernizowanych, w tym działki nr [...] opisano za pomocą współrzędnych ich punktów załamania uzyskanych drogą digitalizacji w wyniku prac dokonywanych w latach 1993 – 1994, związanych z odnowieniem operatu ewidencji gruntów i budynków (modernizacji). Wówczas to operat ewidencji gruntów, zawierający mapę ewidencyjną w skali 1:2000, opracowano przy wykorzystaniu metody autogrametrycznej.
Zwrócić więc należy uwagę skarżącemu, że metoda ta polega na wykorzystaniu źródłowym materiałów fotogrametrycznych, tj. wykonanych i przetworzonych zdjęć lotniczych przy użyciu wielkoformatowych aparatów fotograficznych z obiektywami niwelującymi abberację (tj. nieostrość) i dystorsję (tj. zniekształcenia kształtu obrazu fotografowanego w wyniku jego powiększenia przez układ optyczny), które pozwalają na określenie wymiaru, kształtu i położenia sfotografowanych obiektów, dzięki czemu można wykonać mapę, w tym określić przebieg granic i ustalić pole powierzchni jako funkcje ich przebiegu. Zdjęcia te stanowią wierny i obiektywny obraz mierzonego obiektu i zachowują wartość archiwalną.
Za przekonywujące uznać zatem należało stanowisko organów geodezyjnych, że mapa ewidencyjna w skali 1: 2000 przyjętego do zasobu zmodernizowanego operatu w wyniku obwieszczenia Wojewody z 25 października 1995 r., ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa, który w wyniku tego w całości zastąpił dotychczasową ewidencję, odzwierciedla w sposób prawidłowy przebieg granic przedmiotowych działek. Również i ich powierzchnie, których wielkość została obliczona w wyniku pozyskania danych cyfrowych, jako pochodna funkcji przebiegu granic, a więc zdeterminowana współrzędnymi punktów granicznych, są prawidłowe.
Skoro brak jest w zasobach takiej dokumentacji, o której mowa w § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 542, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a dane do aktualizacji pozyskuje się w myśl § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych i fotogrametrycznych, to w sposób przekonywujący dowiodły orzekające organy, że nie można uznać w żaden sposób za wiarygodną, w przeciwieństwie do operatu zmodernizowanego, przyjętego do zasobu, dokumentacji z założenia ewidencji gruntów nr [...]. Dokumentacja z założenia ewidencji w 1969 r. nie zawiera więc danych wiarygodnych, bo brak w niej dokumentacji pomiarowej, a więc nie spełnia ona standardów technicznych, jaki musi spełniać dokumentacja, mająca być podstawą aktualizacji operatu geodezyjno – kartograficznego. Dokumentacja ta w żaden sposób nie mogła być więc podstawą do dokonania aktualizacji zgodnie z żądaniem skarżącego. Ponadto zauważyć należy, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym nie jest to już etap zgłoszenia zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, bo wniosek skarżącego z pewnością został złożony po upływie 30 dniowego terminu do złożenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym. Nadto wniosek został złożony już po obwieszczeniu z dnia 25 października 1995 r. Wojewody, ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [...] (wniosek skarżącego z daty 9 czerwca 2003 r., sprecyzowany następnie w dniu 22 maja 2012 r. ). Mamy więc do czynienia niewątpliwie z postępowaniem, którego przedmiotem jest ewentualna aktualizacja operatu geodezyjno – kartograficznego. Powtórzyć więc należy, że w świetle art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian, a obowiązek ten nie dotyczy tylko zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Nie można uznać też za trafny zarzutu pełnomocnika skarżącego, że dokumentacja sporządzona przez geodetę M. W. była podstawą wydania decyzji skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ trafnie podkreślił, że już sąd w wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 279/13 podzielił argumentację o jej nieprzydatności. Powodem wydania kwestionowanych rozstrzygnięć był brak w zasobach takiej dokumentacji, która pozwalałaby spełnić organom żądanie skarżącego, a która dowodziła by takiego przebiegu granic pomiędzy spornymi działkami ewidencyjnymi, jak to twierdzi skarżący. Organy posłużyły się jedynie wskazaną dokumentacją, sporządzoną przez geodetę W. w celu wyjaśnienia, że nawet z tej dokumentacji nie wynika inny niż w zmodernizowanym operacie przebieg granic pomiędzy spornymi działkami ewidencyjnymi. Ponadto, nie jest trafna argumentacja i skarżącego i pełnomocnika, że stanowisko organu, iż fakt niezłożenia podpisu przez F. J. na wykazie synchronizacyjnym nie miał znaczenia dla sposobu przedstawienia zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr [...] jest błędne. Wyjaśniły organy, że postanowienie sądu karnego dotyczyło protokołu okazania stanu władania, wykonanego w 1994 r., a nie protokołu ustalenia stanu władania, sporządzonego w latach 1992 – 1993. Po drugie podkreśliły, że F. J. podpisał protokół ustalenia stanu władania i złożonego pod nim podpisu nie kwestionował. Protokół ten (tj. ustalenia władania) zawiera także synchronizację starego i nowego stanu ewidencyjnego. Wobec tego trafnie wskazują organy, że pomimo niezapoznania się z protokołem synchronizacyjnym, najważniejsze informacje w nim zawarte były mu znane właśnie z protokołu ustalenia stanu władania. Dodać przy tym jeszcze trzeba, że protokół synchronizacyjny nie jest dokumentem na podstawie, którego ustala się przebieg granicy na gruncie.
Mając powyższe wszystko na uwadze racje mają orzekające organy, że w sytuacji, gdy mimo przeprowadzonej w dniu 10 grudnia 2014 r. na gruncie rozprawy administracyjnej, podczas której nie doszło do zgodnego ustalenia przebiegu granic pomiędzy spornymi działkami ewidencyjnymi, to póki wnioskodawca nie przedstawi stosownej dokumentacji, spełniającej wymagane w tym zakresie standardy i dającej podstawę do dokonania aktualizacji, dopóty czynności w tym zakresie z urzędu organy geodezyjne nie mogły i nie będą mogły wykonać.
Postępowanie aktualizacyjne jest postępowaniem czysto rejestrowym, stąd zarzut, że w tej sprawie nie powołano biegłego z zakresy geodezji jest pozbawiony wszelkich racji.
Sąd nie stwierdził, więc ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.
Organy administracji publicznej dokonując aktualizacji zapisów ewidencyjnych nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych. Przyjmuje się, że przez zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji, czy ustalania spornego stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, powinna znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. W tej konkretnej sprawie mamy do czynienia z klasycznym sporem o przebieg granicy, a więc o zasięg prawa własności. Słusznie zwróciły uwagę więc organy, że wynik tego sporu powinien znaleźć swój finał w innym postępowaniu niż aktualizacyjne.
Kontrolowane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu, a skarga, jest zdaniem Sądu, niezasadna.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł - jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło