III SA/Kr 666/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 11 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 250 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 4 ha. Dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości 20000 zł. Należy do niego samochód dostawczy o wartości 15000 zł oraz ciągnik rolniczy o wartości 15000 zł. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 5500 zł wyjaśniając, że składa się na to jego wynagrodzenie w wysokości 4000 zł oraz 1500 zł dochodu małżonki z gospodarstwa rolniczego. Uzasadniając swoje starania o ustanowienie adwokata powołał się na trudności ze znalezieniem profesjonalnego pełnomocnika zajmującego się prawem pracy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże bądź to że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożył oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia następujących konkluzji. Po pierwsze gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje wysokim, stałym dochodem w wysokości 5500 zł miesięcznie. Po drugie, skarżący posiada zasoby pieniężne oszacowane przez siebie na kwotę 20000 zł. Po trzecie skarżący jest osobą majętną w potocznym tego słowa znaczeniu skoro w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 250 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 4 ha oraz dwa pojazdy o łącznej wartości 30000 zł. Po czwarte skarżący nie podjął nawet próby określenia jak kształtują się stałe miesięczne obciążenia jego gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem oraz opłaceniem mediów. Skoro zaś skarżący dysponuje wysokim, stałym miesięcznym dochodem, posiada odpowiednie zasoby pieniężne oraz znaczny majątek a jednocześnie nie podjął nawet próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).