III SA/Kr 668/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel Protokolant Bernadeta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów skargę oddala M. B. był instruktorem posiadającym uprawnienia Nr [...] do szkolenia osób ubiegających się o prawo jazdy w zakresie prawa jazdy kategorii B, wpisanym do ewidencji instruktorów w dniu [...] 2001r. (k. 1 akt administracyjnych). Pismem z dnia 26.11.2006r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w oparciu o § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998) przekazał Prezydentowi Miasta informację o dokonanym wpisie w ewidencji kierowców naruszającymi przepisy ruchu drogowego M. B. z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, albowiem M. B. w dniu 15.07.2005r. w miejscowości M. – G., na drodze [...] przekroczył prędkość od 21 do 30 km/h i posiada rozstrzygnięcie sądowe do sygn. akt [...] Sądu Rejonowego stwierdzające winę w związku z wykroczeniem z art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń (k. 2 akt administracyjnych). Pismem z dnia 18 grudnia 2006r. Prezydent Miasta zawiadomił M. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia M. B. z ewidencji instruktorów wobec nie spełniania warunku dotyczącego niekaralności za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. W protokole z dnia 15.03.2007r. M. B. potwierdził fakt skazania go za wykroczenie, nie mniej zaznaczył, że było to jego pierwsze wykroczenie drogowe i nie był nigdy karany nawet mandatem. W aktach administracyjnych na k. 16 zalega prawomocny wyrok Sądu Rejonowego Zamiejscowy IV Wydział Grodzki z dnia [...] do sygn. akt [...] uznający M. B. za winnego wykroczenia z art. 92 § 1 kw i skazujący go za ten czyn na karę grzywny z urzędową adnotacją o ustaniu karalności czynu z dniem 16 marca 2009r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta skreślił z ewidencji instruktorów M. B. posiadającego uprawnienie Nr [...] do szkolenia osób ubiegających się o prawo jazdy w zakresie prawa jazdy kategorii B wydane przez Prezydenta Miasta - wobec nie spełniania warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Na uzasadnienie decyzji organ I instancji podał m.in., że zgodnie z art. 105 ust. 2 pkt 6 tej ustawy – instruktorem jest osoba, która nie była karana wyrokiem sądu za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Z kolei według art. 107 ust. 1 pkt 1 –"starosta skreśla" instruktora z ewidencji, jeśli nie spełnia on warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. Takie kategoryczne sformułowanie przepisu nakazuje organowi administracyjnemu skreślenie w przypadku wypełnienia wskazanej wyżej przesłanki i tym samym "wyklucza możliwość wykonywaniu zawodu instruktora, szkolącego osoby ubiegające się o uprawnienie do kierowania pojazdem, przez osoby ukarane przez wskazane przepisem organy za przestępstwo lub wykroczenie określone w rozdziale XXI Kodeksu karnego bądź rozdziału XI Kodeksu wykroczeń". Na poparcie twierdzeń powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.09.2001r., sygn. akt II SA 1997/00 i podkreślono, że "rodzaj wykroczenia, jednostkowość jego popełnienia oraz okoliczności towarzyszące ukaraniu wyrokiem sądu nie mogą być oceniane przez organ administracji, bowiem pozostaje to poza uprawnieniami organu, który zgodnie z fundamentalną zasadą wyrażoną w art. 6 kpa działa na podstawie przepisów prawa i ma obowiązek stosować obowiązujące przepisy prawa materialnego (w tym przypadku art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym)". Z decyzją tą nie zgodził się M. B., który w odwołaniu podniósł, że jest ona krzywdząca, albowiem jednocześnie pozbawia go możliwości wykonywania zawodu i podkreślił, że stwierdzona wyrokiem jego wina za wykroczenie "ma się nijak do konsekwencji", które miałby ponieść, tym bardziej, że ma zobowiązania finansowe wobec banku związane z otwarciem Ośrodka szkolenia kierowców. Poinformował też, że skierował do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej prośbę o ułaskawienie i uniewinnienie, na co bardzo liczy, jak również pismo do Rzecznika Praw Obywatelskich po to, "aby zajął się tym paradoksem". Decyzją z dnia [...], sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten podzielił w pełni stanowisko organu I instancji. Jednocześnie zaznaczono, że niezastosowanie się przez organy administracyjne do istniejących dyspozycji określonych w przepisach i podejmowanie prób wydawania rozstrzygnięć w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, w tym wypadku prowadziłoby do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Organ administracyjny nie może orzec wbrew przepisom, nawet w przypadku przekonania o braku słuszności, czy też nadmiernej represyjności pewnych uregulowań dokonanych przez ustawodawcę. Zaznaczono, że gdyby jednak odwołujący się spowodował wzruszenie wyroku sądowego i uniewinnienie go, to taka okoliczność miałaby wpływ na kwestię jego uprawnień jako instruktora. Z decyzją tą nie zgodził się M. B., który w skardze wniósł o jej uchylenie i ponowił twierdzenia i zarzuty zawarte w odwołaniu podkreślając, że w przypadku nałożenia mandatu karnego zapłaciłby ten mandat i nie doszłoby do skierowania sprawy na drogę sądową, a w wyniku opieszałości organów ścigania, które późno powiadomiły go o stwierdzonym wykroczeniu, został pozbawiony pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze - podtrzymał swe argumenty użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej w tej sprawie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p. p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Pozostaje poza sporem to, iż podstawą wydania uprawnień instruktora jest art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), a podstawą wpisu do ewidencji instruktorów jest art. 106 ust. 1 tej ustawy: "Art. 105. (...) 2. Instruktorem jest osoba, która: 1) ma co najmniej wykształcenie średnie; 2) posiada, przez okres co najmniej 3 lat, uprawnienie do kierowania pojazdami rodzaju objętego szkoleniem; 3) przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem; 4) ukończyła kurs kwalifikacyjny; 5) zdała egzamin przed komisją powołaną przez wojewodę; 6) nie była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń(78) za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym; 7) została wpisana do ewidencji instruktorów. Art. 106. 1. Starosta dokonuje wpisu osoby do ewidencji instruktorów, jeżeli spełnia ona warunki określone w art. 105 ust. 2 pkt 1-6, i wydaje jej legitymację instruktora na okres wynikający z terminów badań, o których mowa w art. 122 ust. 2". Już z treści powyższych przepisów wynika, że instruktorem może być wyłącznie osoba, która spełnia warunki ściśle określone przez art. 105 ust. 2, w tym – zgodnie z pkt 6 tego przepisu "nie była karana wyrokiem sądu (...) za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym". Poza sporem pozostaje także to, iż podstawą skreślenia instruktora z ewidencji jest art. 107 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a w szczególności ust. 1 pkt 1 tego przepisu: "Art. 107. 1. Starosta skreśla instruktora z ewidencji, jeżeli instruktor: 1) nie spełnia warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 1-6; 2) nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem; 3) nie zdał egzaminu, o którym mowa w art. 108 ust. 2 pkt 2, w wyznaczonym terminie; 4) dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia. 2. W przypadku skreślenia instruktora z ewidencji z przyczyny określonej w ust. 1 pkt 4, ponowny wpis do ewidencji nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja o skreśleniu stała się ostateczna". Z treści powyżej przytoczonego przepisu ustawowego wynika wprost obowiązek organów administracyjnych do skreślenia z ewidencji instruktorów skarżącego M. B. w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Zamiejscowy IV Wydział Grodzki z dnia [...], sygn. akt [...] uznającym M. B. za winnego wykroczenia z art. 92 § 1 kw i skazującym go za ten czyn na karę grzywny. Mają rację – zdaniem Sądu - organy administracyjne podnosząc, że użyte w przepisie sformułowanie "starosta skreśla" instruktora z ewidencji, jeśli nie spełnia on warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wyklucza stosowanie przez organ tzw. uznania administracyjnego w tym zakresie i nakazuje organowi skreślenie w przypadku wypełnienia wskazanej wyżej przesłanki, a tym samym "wyklucza możliwość wykonywaniu zawodu instruktora przez osoby ukarane za przestępstwo lub wykroczenie określone w rozdziale XXI Kodeksu karnego bądź rozdziale XI Kodeksu wykroczeń". Należy bowiem zauważyć, że wykroczenie z art. 92 § 1 kw, za które został prawomocnie ukarany skarżący, znajduje się w Rozdziale XI Kodeksu wykroczeń – ustawy z dnia 20 maja 1971r. (Dz. U. Nr 12, poz. 114 z późn. zm.) zatytułowanym "Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji". Mają także rację – zdaniem Sądu - organy administracyjne uznając za analogiczną sytuację instruktora z sytuacją egzaminatora i podzielając w tym zakresie stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.09.2001r., sygn. akt II SA 1997/00 (opubl. LEX nr 57169): "Organ administracji publicznej jest związany orzeczeniem sądu karnego. Ciężar rodzajowy wykroczenia drogowego czy też rodzaj i stopień winy oraz okoliczności towarzyszące jego popełnieniu przez skarżącego nie mogą być oceniane przez organ administracji publicznej orzekający o skreśleniu skarżącego z ewidencji egzaminatorów" Sąd zwraca uwagę na to, że podziela w pełni stanowisko zawarte w Komentarzu do art. 107 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – R. A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II: "1. Skreślenie z ewidencji następuje z powodów enumeratywnie wymienionych w tym przepisie; katalog tych przyczyn jest zamknięty i inne nie mogą spowodować skreślenia instruktora z ewidencji. 2. Skreślenie z powodu niespełniania warunków, które były podstawą wpisu (ust. 1 pkt 1), jest oczywiste, skoro one warunkowały wpis; wystarczy utrata chociażby jednego warunku." W oparciu o powyższe – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa – a przeto Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.