III SA/Kr 671/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007r. sprawy ze skargi J. F. i B. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] znak [...], po rozpatrzeniu odwołania T. J., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] znak [...] orzekającą o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów co do władania działką ewid. [...] w K. W. gmina G. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 "b" ust. 2 pkt 2 oraz art. art. 20, 21, 22, 23 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn.zm.). Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. W ewidencji gruntów dla obrębu K. W. gm. G. w pozycji rejestrowej Nr [...] jako współwładający działką ewid. [...] wpisani byli T. J. jako "władająca do 1/2 części" oraz na prawach wspólności ustawowej do 1/2 części J. i B. małż. F. Podstawę takiego wpisu stanowiła decyzja Wójta Gminy z dnia [...] znak [...], którą na podstawie pomiaru kontrolnego granic pomiędzy działkami ewid. [...] i [...], działka [...] zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę [...], a z działki [...] po zmianie konfiguracji z działką [...] powstały działki [...] o pow. 0.68 ha i [...] o pow. 0.05 ha, które zmieniły konfigurację i oznaczenie. W oparciu o tę decyzję według ustaleń Starosty w operacie ewidencji gruntów dopisano T. J. jako "władającego do 1/2 części działki" ewid. [...]. J. i B. małż. F. wnioskiem z 19.10.2006 r. wystąpili o wprowadzenie zmiany w ewidencji przez wykreślenie T. J. jako władającej działką ewid. [...] podnosząc, że brak było podstaw do dokonania takiego wpisu. Decyzją z dnia [...] Starosta wprowadził zmianę w operacie ewidencji gruntów obrębu K. W., gmina G. co do działki ewid. [...] przez wykreślenie T. J. jako dotychczasowego władającego – samoistnego posiadacza. Organ I instancji odwołał się do wykazu zmian gruntowych, według którego uwidoczniona w poz. [...] rejestru działka [...] obejmuje parcele kat. [...] i [...] objęte KW [...], których właścicielami zgodnie "z faktycznym stanem prawnym" na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej są J. i B. małż. F. oraz część parceli Nr [...] własności Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych. W odwołaniu od tej decyzji T. J. podnosiła, że posiada działkę [...] a używanie działki jest konieczne dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego za własne przyjął ustalenia organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego według sporządzonego przez geodetę uprawnionego wykazu zmian gruntowych, działka ewid. [...] nie ma uregulowanego stanu prawnego, bowiem utworzona jest z gruntu będącego własnością małż. B. i J. F. oraz z gruntu Skarbu Państwa. Wskazał organ odwoławczy, że wspólne władanie działką [...] przez B. i J. małż. F. oraz T. J. zostało potwierdzone w protokole granicznym z dnia [...] podczas pomiaru kontrolnego granic działek [...] i [...]. Istnienie sporu co do władania działką [...] w przekonaniu organu II instancji powoduje bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji, co uzasadniało w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania tego organu. Zajęte stanowisko motywował organ odwoławczy przywołaniem przepisów art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Podkreślił, że organy ewidencji nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Organ II instancji, wskazał, że przepis art. 51 ustawy ma zastosowanie tylko do wpisów do ewidencji założonej na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy podkreślił, że dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – także innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty i budynki – przy czym na żądanie starosty żądający zmiany winien dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmian. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J. i B. małż. F. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa zarzucili, że zaskarżona decyzja narusza ich prawo własności, skoro są właścicielami wpisanych do księgi wieczystej Nr [...] parcel [...] i [...], tworzących działkę ewid. [...]. Opisując okoliczności w jakich w [...] doszło do podpisania protokołu granicznego między działkami [...] własności T. J. i [...], skarżący podkreślili, że decyzja Wójta Gminy z [...] zatwierdzająca pomiar granic i określająca zmiany powierzchni i konfiguracji działek [...] i [...] ich własności, nie określała władającego działką [...] – drogą – a o dopisaniu T. J. jako współwładającej dowiedzieli się w 2000 r. Skarżący podnosili, że jeżeli spór powstał na podstawie błędnie, czy bezpodstawnie wprowadzonej do ewidencji zmiany, przez dopisanie T. J., to nie mogą organy za bezprzedmiotowe uznać postępowania o wykreślenie tego wpisu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), kryterium kontroli zaskarżonej decyzji stanowi jej zgodność z prawem. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ppsa – sprawując tę kontrolę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jednak zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż skarga jest uzasadniona, aczkolwiek częściowo z przyczyn innych niż podniesione na jej poparcie. W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla decyzję (lub postanowienie) w całości (lub części), jeżeli stwierdzi a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ... c) inne (niż wymienione pod. Lit b – naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego), naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obie te podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zachodzą w sprawie. Przedmiotem sprawy było wszczęte wnioskiem skarżących postępowanie o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, przez wykreślenie T. J. wpisanej w rejestrze gruntów jako posiadacza samoistnego działki [...]. Skarżący podnosili, że działka ta stanowi przedmiot ich własności i jest odpowiednikiem ich parcel gruntowych [...] i [...] objętych KW [...]. Uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie tego organu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zajął stanowisko, że postępowanie w przedmiocie wprowadzenia zmiany jest bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania ma wynikać, z istnienia sporu co do władania działką. Tego stanowiska prawnego podzielić nie można. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn.zm.) w ewidencji gruntów, (poza tzw. informacjami przedmiotowymi określonymi w ust. 1), wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Taka regulacja dowodzi, że w odniesieniu do gruntów nie będących przedmiotem własności państwowej lub samorządowej, informacje podmiotowe dotyczą przede wszystkim właściciela. Potwierdza to regulacja zawarta w § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 wydanego na podstawie tej ustawy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), w myśl której ewidencja obejmuje dane dotyczące właściciela, a w przypadku braku tych danych w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Taka regulacja oznacza, iż wykazanie się tytułem własności do nieruchomości obejmującej określoną działkę ewidencyjną, zbędnym czyni (poza sytuacjami z art. 51 ustawy dotyczącymi stanu w chwili jej wejścia w życie) wprowadzenie do ewidencji danych o posiadaczu (władającym) nieruchomością nie stanowiącą własności państwowej lub samorządowej. W tym zakresie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem § 46 ust. 1 powołanego Rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – dalej Rozporządzenie – zmiany w ewidencji gruntów wprowadza się z urzędu lub na wniosek. Przepis § 46 w ust. 2 wśród dokumentów stanowiących podstawę wprowadzenia zmian, wymienia w pkt 2 opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Katalog danych ewidencyjnych zawiera przepis ust. 3 § 46. Racje mają skarżący, gdy twierdzą, że przedmiotem rozstrzygnięcia decyzją Wójta Gminy z dnia [...] była zmiana granic, oznaczenia i powierzchni działek, a zatem dane przedmiotowe a nie podmiotowe. Stan współwładania przez skarżących i T. J. działką [...] stwierdzony jest w powołanej w uzasadnieniu tej decyzji mapie uzupełniającej z dnia [...] z pomiaru kontrolnego działek i zawartym na niej wykazem zmian. Potwierdza go treść protokołu granicznego. Jednakże decydujące dla sprawy znaczenie ma kwestia, czy działka [...] stanowi odpowiednik działek co do których skarżący wykazują się tytułem własności. Ustalając, iż działka [...] obejmuje działki [...] i [...] własności skarżących i część działki Skarbu Państwa Nr [...] nie mającej księgi wieczystej odwołały się organy do "wykazu zmian gruntowych" geodety uprawnionego. Znajdujący się na karcie 20 akt organu I instancji "wykaz zmian gruntowych do określenia w postępowaniu administracyjnym stanu prawnego działki ewid. [...] ..." sporządzony dnia [...], nie ma cech dokumentu geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego. Przedłożony przez skarżących akt własności ziemi z [...], wśród wielu działek wymienia działkę [...] i inne działki wywodzące się z działki [...], lecz bez działki [...]. Akta sprawy nie zawierają ustaleń dotyczących powstania działki [...] objętej księgą wieczystą. Z tych względów w świetle przepisu art. 80 kpa przedwczesne było ustalenie organów, że działka [...] (bez względu na kwestię wielości jej posiadaczy) nie jest jednorodna prawnie. W konsekwencji za przedwczesne należy uznać stanowisko, iż bezprzedmiotowe było żądanie skarżących – jako ewentualnych właścicieli działki [...] – dokonania zmiany w ewidencji przez wykreślenie danych co do posiadania, czy współposiadania działką. Nie ustaliły także organy, w jakiej konkretnie dacie wprowadzono do ewidencji informacje podmiotowe co do działki [...], na podstawie decyzji z [...]. Ze skargi wynika twierdzenie skarżących, iż o wprowadzeniu zmiany podmiotowej co do działki [...] dowiedzieli się w 2000 r., gdy "przekazywali" działkę synowi. Należy zatem ustalić, czy w postępowaniu biorą udział wszystkie osoby mające przymiot strony tego postępowania, a w szczególności jaki był charakter czynności "przekazania", skoro według stanu księgi wieczystej z [...] 2006 r., właścicielami działek, z których ma się ta działka wywodzić nadal są skarżący. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Wobec treści uchylonych decyzji brak było przesłanek do zastosowania art. 152 w/w ustawy.