III SA/Kr 681/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki SO (del.) Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...], na podstawie art. 104 kpa oraz art. 106 ust. 4 i art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 38 ust. 1-5, oraz art. 3 ust. 4, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz.1362 z późn. zm.) Burmistrz D odmówił S. G. przyznania pomocy w postaci zasiłku okresowego. Podał organ, że decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...], na wniosek z dnia 5 stycznia 2012 r. przyznano S. G. pomoc społeczną w formie zasiłku okresowego od 01.01.2012 r. do 30.04.2012r. w wysokości 174,00 zł. Zasiłek za styczeń i luty 2012 r. został już wypłacony, do wypłaty pozostał zasiłek za marzec i kwiecień 2012 r. Dodał organ, że od decyzji z dnia 20.01.2012 r. S. G. złożył odwołanie, zaś w dniu 27.02.2012 r. kolejny wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Dyrektor wyjaśnił nadto, ze korzystanie przez S. G. z pomocy społecznej przyznanej decyzją z dnia [...] 2012 r. czyni niemożliwym przyznanie kolejnego zasiłku; byłoby to bowiem niezgodne z ustawą pomocy społecznej. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. G. Podniósł, że wniosek z dnia 27 lutego 2012 r. dotyczy innego okresu niż wniosek z dnia 5 stycznia 2012 r. Wskazał, że skoro jego dochód wynosi 303 zł, zasadnym jest przyznanie zasiłku, bowiem ustawodawca nie zabrania przyznania kolejnego zasiłku po "po wydaniu decyzji przyznającej zasiłek". Dodał, że zgodnie z art. 6 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej, jeżeli w sytuacji życiowej nastąpią zmiany na niekorzyść, strona może żądać zmiany decyzji lub wystąpić o zasiłek w oparciu o nową decyzję. Wskazał odwołujący się, że taka zmiana u niego nastąpiła, bowiem zalega z opłatami za prąd i mieszkanie, a nie ma środków na pokrycie tych zaległości. Podniósł nadto, że przedmiotowa decyzja narusza Konstytucję RP oraz art. 3 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 2 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał co następuje: Warunkiem korzystania z pomocy społecznej jest aby jej udzielanie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej oraz aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że sytuacja materialna i życiowa skarżącego jest trudna. Skarżący posiada wykształcenie wyższe prawnicze, jest osobą samotnie gospodarującą i bezrobotną, jedynym źródłem dochodu S. G. jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 129,00 zł. przyznany decyzją z dnia [...] 2011 r. na okres sześciu miesięcy począwszy od dnia 01 listopada 2011 r. Miesięczny dochód skarżącego wynosi 129,00 zł i nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477,00 zł., o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Stałe miesięczne wydatki S. G. wynoszą 306,66 zł. Strona posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, mieszkanie składa się z dwóch pokoi i kuchni, zadłużenie wnioskodawcy z tytułu zaległego czynszu wynosi 180,00 zł. Decyzją z dnia [...] 2012r. przyznany został stronie zasiłek okresowy w wysokości 174,00 zł miesięcznie na okres od 01 stycznia 2012 r. do 30 kwietnia 2012 r., który S. G. aktualnie pobiera. W myśl art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosownie zaś do art. 4 w/w ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W niniejszej sprawie S. G. został poinformowany o konieczności zgłoszenia się w Urzędzie Miejskim w D w sprawie podjęcia zatrudnienia, strona odebrała skierowanie na badania lekarskie w celu podjęcia zatrudnienia jednakże badań tych nie wykonała. Brak współdziałania strony w celu rozwiązania trudnej sytuacji życiowej oraz możliwości wynikające z posiadanego wykształcenia jak również ograniczone środki finansowe Ośrodka uzasadniają przyznanie przedmiotowego świadczenia w wysokości odpowiadającej 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem skarżącego tj. w kwocie 174,00 zł. Powyższe rozwiązanie odpowiada dyspozycji art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym kwota zasiłku okresowego, ustalona zgodnie z ust. 2 w/w ustawy nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem osoby samotnie gospodarującej. Z powyższego wynika, że strona pobiera aktualnie zasiłek okresowy w prawidłowo ustalonej wysokości w związku z czym niemożliwym jest przyznanie kolejnego zasiłku okresowego na ten sam okres. Zasadne więc było wydanie decyzji o odmowie przyznania zasiłku. Na powyższą decyzję S. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 67 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez zaniedbywanie obowiązków organu administracji polegających na zaspokajaniu podstawowych potrzeb osób potrzebujących pomocy, - art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez niezabezpieczenie środków finansowych w celu wykonania obowiązków przewidzianych w tym przepisie. Skarżący powtórzył argumenty zwarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji dotyczące okresu, którego dotyczy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy i pogorszenia się jego sytuacji materialnej. Dodał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie ustaliło stan faktyczny, bowiem od 1 lutego 2012 r. dochód skarżącego uległ zmianie: składa się z dodatku mieszkaniowego w kwocie 129 zł. oraz zasiłku w kwocie 174 zł, co daje kwotę 303 zł, tj. mniejsza niż przewidziane w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe. Organom administracji zarzucił również brak określenia "jakie są możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej i czy wynikają z przepisu art. 38 ust. 3". Wedle skarżącego wykazanie powyższych okoliczności jest istotne, bowiem Stanowić może o możliwości przyznania zasiłku okresowego w wysokości przekraczającej minimum (por. l OSK 118/11). Dodał, że skoro spełnił warunki do uzyskania pomocy społecznej w postaci zasiłku, to zasiłek winien był być przyznany w pełnej wysokości, okoliczność że organ nie posiada środków nie powinno skutkować odmową przyznania zasiłku. Skarżący zarzucił też lakoniczne uzasadnienie decyzji przez organ administracji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawe, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz czy przepisy te prawidłowo zinterpretował. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji nie naruszają prawa. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w sprawie zasiłku okresowego toczyły się dwa postępowania. Pierwszy wniosek skarżącego w tej sprawie z dnia 5 stycznia 2012 r. został rozstrzygnięty decyzją Burmistrza D z dnia [...] 2012 r. ([...]) przyznającą zasiłek okresowy na okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 kwietnia 2012 r. Drugi wniosek został złożony przez skarżącego w dniu 28 lutego 2012 r. i dotyczył "przyznania zasiłku okresowego w kwocie do pełnej wysokości od dnia 1 lutego 2012 r. na okres 6-ciu miesięcy". Wniosek ten został rozstrzygnięty decyzją Burmistrza D z dnia [...] 2012 r. ([...]) odmawiającą skarżącemu przyznania zasiłku okresowego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2012 r. ([...]). Co prawda art. 106 ust. 5 ww. ustawy o pomocy społecznej dopuszcza możliwość zmiany decyzji przyznającej pomoc społeczną na korzyść (ale również na niekorzyść) osoby ubiegającej się o taką pomoc, jednakże w sytuacji, gdy nastąpią zmiany w jej sytuacji dochodowej lub osobistej. Wysokość przyznanego zasiłku w kwocie 174 zł. mogła być jednak kwestionowana w postępowaniu wywołanym wnioskiem z dnia 5 stycznia 2012 r., a nie poprzez złożenie kolejnego wniosku, obejmującym okres, na który przyznano już zasiłek. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w rozpatrywanej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i uzasadniły rozstrzygnięcie decyzji. Słusznie oceniły, że skoro skarżący korzystał już z formy zabezpieczenia społecznego w postaci zasiłku okresowego, nie kwalifikował się do przyznania takiego samego rodzaju świadczenia i na ten sam okres czasu. Nie mogła również odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego dotycząca wysokości zasiłku okresowego, bowiem przedmiotem skargi była odmowa przyznania przedmiotowego świadczenia. Skoro, jak wyżej stwierdzono, odmowa przyznania po raz drugi zasiłku celowego była uzasadniona, bezprzedmiotowe są rozważania co do wysokości tego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.), potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wyznaczono zaś maksymalną kwotę zasiłku okresowego, która dla osoby samotnie gospodarującej - jak skarżący - nie może przekraczać różnicy między kryterium dochodowym takiej osoby a jej dochodem, nie więcej jednak niż kwota wskazana w tym przepisie. Przyznanie zasiłku okresowego w określonej wysokości następuje zatem po wyjaśnieniu przez organ orzekający zaistnienia okoliczności wynikających z powołanych art. 3 ust. 4 i art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, dlatego przyznanie już takiego zasiłku nawet w wysokości nie wyczerpującej maksymalnej kwoty wynikającej z powołanego art. 38 ust. 2 pkt 1 wyklucza dopuszczalność przyznania kolejnego zasiłku na ten sam okres, skoro przyznany zasiłek ma wyczerpywać dopuszczalność ustalenia jego wysokości w granicach wyznaczonych powołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej (por. I OSK 119/11). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że organy administracyjne obu instancji nie naruszyły przepisów prawa i z tego względu Sąd na podstawie art. 151 ppsa. orzekł - jak w sentencji.