III SA/Kr 692/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala Decyzją z 9 maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] 2018 r. o zatrzymaniu skarżącemu S. Ś. prawa jazdy kategorii A,B,T, której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Komendy Miejskiej Policji wystąpił 3lipca 2017 r. do organu I instancji z wnioskiem o skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że skarżący 21 maja 2017 r. kierując pojazdem marki [...] nie zachował bezpiecznej odległości od pojazdu poprzedzającego w wyniku czego uderzył w tył pojazdu marki [...]. W ocenie Komendanta, przyczyną powyższego zdarzenia mógł być mógł zły stan zdrowia skarżącego. Ustalono bowiem, że skarżący jest osobą starszą, mającą problemy z poruszaniem się i koordynacją ruchową. Po zdarzeniu nie był w stanie wskazać jednoznacznie jego przyczyny, miał problemy z logicznym wysławianiem się jak i z odbieraniem rzeczywistości. Decyzją z dnia [...] 2017 r. Starosta orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu ustalenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii A,B,T. Przyczyną skierowania na badanie było uzyskanie informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy. Skarżący wniósł odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Następnie skarga na decyzję Kolegium została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 25/18. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji (o zatrzymaniu prawa jazdy) z 16 marca 2018 r., organ I instancji powołał się na art. 102 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.) i podał, że skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku wynikającego ze skierowania lekarskiego z 11 października 2017 r. i nie przedłożył w wyznaczonym terminie orzeczenia z przeprowadzonego badania. Organ zaznaczył, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. W odwołaniu skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie: art. 61 § 4 w związku z art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) - poprzez brak zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy; art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego oraz poddania go wszechstronnej ocenie; art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku istnienia podstawy faktycznej i prawnej. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Kolegium podkreśliło, m.in., że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany, zatem w sytuacji gdy kierujący pojazdem został skierowany na badania i w oznaczonym okresie takich badań nie wykonał oraz nie przedłożył staroście stosownego orzeczenia lekarskiego, to w takim wypadku starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Kolegium podało, że decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie stała się ostateczna z dniem doręczenia skarżącemu decyzji Kolegium z [...] 2017 r. W decyzji pouczono skarżącego o konieczności zgłoszenia się na badania w terminie miesiąca od otrzymania decyzji oraz o konieczności przedłożenia orzeczenia lekarskiego organowi kierującemu w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia postępowania przed rozpatrzeniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Kolegium wskazało, że decyzja z [...] 2017 r. stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji z chwilą jej doręczenia skarżącemu, tj. 17 listopada 2017 r. Jako decyzja ostateczna była ona wykonalna bowiem jej wykonanie nie zostało wstrzymane ani przez Kolegium, ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Tym samym Kolegium za nieuzasadniony uznało zarzut pominięcia faktu wniesienia przez skarżącego skargi na decyzję o skierowaniu na badania lekarskie. Za bezzasadny ponadto Kolegium uznało zarzut dotyczący pozbawienia skarżącego czynnego udziału w postępowaniu polegający na doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania pełnomocnikowi, a nie skarżącemu. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy było konsekwencją postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy była decyzją związaną, uzależnioną od realizacji decyzji kierującej na badania lekarskie. Natomiast w postępowaniu dotyczącym skierowania na badania lekarskie skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnictwo dotyczyło sprawy "uprawnień do kierowania pojazdów prowadzonej pod sygnaturą [...]". W ocenie Kolegium sprawa dotycząca zatrzymania prawa jazdy była prowadzona przez organ I instancji zarówno pod taką samą sygnaturą ([...]), jak i stanowiła sprawę dotyczącą uprawnień do kierowania pojazdami. Tym samym pełnomocnictwo zachowało swoją aktualność w niniejszym postępowaniu czego skutkiem było kierowanie pism do pełnomocnika. Z kolei nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było w sprawie konieczne w sytuacji gdy posiadacz prawa jazdy i potencjalny uczestnik ruchu drogowego nie posiadał wymaganych prawem badań lekarskich, które uprawniałyby go do kierowania pojazdami publicznymi. Zagrożenie wynikające z tego tytułu dla uczestników ruchu było realne i a nie tylko prawdopodobne. Skoro do wydania uprawnień do kierowania pojazdami konieczne było posiadanie orzeczenia lekarskiego, to brak takiego orzeczenia winien skutkować natychmiastowym zatrzymaniem prawa jazdy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie: art. 61 § 4 w związku z art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez brak zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy; art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku istnienia podstawy faktycznej i prawnej. W uzasadnieniu skarżący podał, że art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiera zamknięty katalog podmiotów, którym winno być doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, tymczasem w rozpoznawanej sprawie cała korespondencja była kierowana do pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego w toku postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie, które stanowiło odrębne postępowanie. Zdaniem skarżącego pełnomocnik działał w ww. postępowaniu na podstawie pełnomocnictwa szczególnego i w jego zakresie nie mieściło się reprezentowanie go w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Dalej skarżący podniósł, że organ I instancji nie wykazał występowania przesłanek uzasadniających nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącego w rozpoznawaj sprawie można było mówić jedynie o potencjalnym a nie o realnym zagrożeniu, bowiem "sam fakt nie poddania się badaniu lekarskiemu, celem ustalenia istnienia bądź braku istnienia przeciwskazań do prowadzenia pojazdów, nie świadczy o występowaniu poważnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego". W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie była zasadna. Na wstępie Sąd zaznacza, że w aktach sprawy (k. 4 akt administracyjnych) znajduje się pełnomocnictwo udzielone 7 sierpnia 2017 r. adwokatowi B. F. przez skarżącego do działania "(...) przed Starostą Powiatowym w sprawie uprawnień do prowadzenia pojazdów prowadzonej pod sygn. akt [...] oraz w związanych ze sprawą postępowaniach przed właściwymi organami (...)". Pełnomocnictwo to zostało przyjęte i przeniesione m.in. na adwokata W. F., który faktycznie działał w imieniu skarżącego w toku postępowania dotyczącego skierowania na badania lekarskie. Rozstrzygana sprawa (zatrzymanie prawa jazdy) oznaczona została identyczną sygnaturą akt i niewątpliwie dotyczyła "uprawnień do prowadzenia pojazdów". W ocenie Sądu, nawet gdyby przyjąć, że pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy dotyczącej skierowania na badania lekarskie to będące konsekwencją tego postępowania – postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, było co najmniej "związane ze sprawą" w rozumieniu powołanego wyżej pełnomocnictwa. Co więcej profesjonalny pełnomocnik – adwokat W. F. – w piśmie z 5 marca 2018 r. – skierowanym do Starosty po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, nie negował podstaw swojego działania w sprawie, a wręcz wskazywał, że działa jako pełnomocnik substytucyjny adwokata B. F. (k. 20 akt administracyjnych). Dopiero po otrzymaniu decyzji organu I instancji (21 marca 2018 r.) pełnomocnik skarżącego zastrzegał, że pełnomocnictwo z 7 sierpnia 2017 r. stanowiło umocowanie do działania "(...) w przedmiocie skierowania (...) na badania lekarskie (...)". W ocenie Sądu twierdzenia pełnomocnika sprzeczne były z treścią udzielonego 7 sierpnia 2017 r. pełnomocnictwa. Sąd uznał więc w tym zakresie zarzuty skargi za bezzasadne. Skoro z treści udzielonego pełnomocnictwa wynikało, że skarżący upoważniał pełnomocników profesjonalnych do działania w sprawie uprawnień do prowadzenia pojazdów, to organ I instancji nie naruszył art. 61 §4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie został również naruszony art. 108§1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro skarżący uchylał się od poddania się badaniom, to dalsze prowadzenie pojazdów mechanicznych stwarzało zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego – samego skarżącego, jak i innych uczestników ruchu. Sąd uznał więc za niezasadne również zarzuty dotyczące naruszenia art. 8, 9 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy w sposób prawidłowy prowadziły postępowanie, zapewniając skarżącemu czynny udział. Nota bene skarżący reprezentowany był przez pełnomocników tej samej kancelarii – i działający w jego imieniu (od daty wniesienia odwołania) – adwokat M. S. również przeniósł pełnomocnictwo na tego samego pełnomocnika substytucyjnego – adwokata W. F. (k. 26 akt administracyjnych). Skarżący nie poddał się badaniom lekarskim; ostateczną decyzję w tym zakresie wydało Kolegium 14 listopada 2017 r., a wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 25/18. Prawidłowo więc organy, po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, orzekły o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie bowiem z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. W orzecznictwie sądów administracyjnych w sposób jednolity wyrażany jest pogląd, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a powołanej ustawy nie ma charakteru fakultatywnego, lecz obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 kwietnia 2018 r., II SA/Ke 45/18 i powołane tam orzecznictwo). Z tych też powodów Sąd skargę oddalił zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.