III SA/Kr 693/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-07-24
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową i dochodową, pomimo wcześniejszych wezwań i orzeczeń sądowych w podobnych sprawach?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wcześniejszych orzeczeń sądów administracyjnych wskazujących na potrzebę przedstawienia wiarygodnych dowodów. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek, a brak rzetelności w tym zakresie skutkuje negatywnymi konsekwencjami.Stan faktyczny
G. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, wskazując na niskie dochody (zasiłek stały 529 zł) i wysokie wydatki (hotel robotniczy 620 zł), a także posiadanie nieruchomości obciążonej zajęciem komorniczym czynszu. Wcześniejsze wnioski o ustanowienie adwokata były oddalane przez sądy, w tym NSA, który wskazywał na niewiarygodność oświadczeń skarżącego ze względu na rozbieżność między deklarowanymi dochodami a wydatkami oraz brak stałej pomocy instytucji charytatywnych. Pomimo tych orzeczeń, skarżący nie przedstawił nowych, wiarygodnych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, brak osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek wskazał, że należy do niego piętro w starej kamienicy o powierzchni 100 m2, z którego czynsz zajął komornik.
Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 529 zł zasiłku stałego z MOPS.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i z tego tytułu otrzymał zasiłek stały w wysokości 529 zł. Podał, że na lekarstwa przeznacza miesięcznie 100 zł, a na opłaty za hotel robotniczy gdzie mieszka 620 zł miesięcznie. Twierdzi, że pomaga mu Caritas i Arcybractwo [...]. Wyjaśnił, że jest właścicielem piętra w starej kamienicy w L z uwagi jednak na posiadane zadłużenie alimentacyjne w wysokości ok. 140 tyś. zł komornik zajął czynsz.
Z urzędu stwierdza się, że m.in. w sprawach III SA/Kr 1014/13 i III SA/Kr 1017/13 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 04.07.2014 r. sygn. akt I OZ 512/14 oraz I OZ 514/14 oddalił zażalenia skarżącego na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20.03.2014 r. o odmowie ustanowienia adwokata wydane po sprzeciwach skarżącego od orzeczeń referendarza sądowego.
W uzasadnieniu tych postanowień Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zaś, że Sąd I instancji słusznie uznał oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o prawo pomocy za niewiarygodne skoro deklarowane wydatki przekraczały zadeklarowane dochody a zaakcentowana przez skarżącego pomoc instytucji charytatywnej nie miała charakteru stałego. Powyższe uprawniało przy tym Sąd do wezwania strony o złożenie dodatkowych dowodów dokumentujących jej sytuację majątkową. Skoro zaś z treści przedłożonych przez skarżącego dokumentów dodatkowo wynikało, że skarżący ponosi wydatki wyższe niż, deklarowany przez niego dochód to brak rzetelności w tym zakresie musiał skutkować negatywnymi konsekwencjami w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy skarżący przeszedł nad sygnalizowanymi kwestiami do porządku, choć po lekturze uzasadnień przywołanych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zdawał sobie sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było obecnie potrzeby wzywania strony o informacje. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło